Τα αιματηρά σύνορα της Ευρώπης
28/10/2014 16:52
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα αιματηρά σύνορα της Ευρώπης

Ο διαμελισμός της Ουκρανίας αποκάλυψε τον βαθύ και δικαιολογημένο φόβο στην Ευρώπη, ότι τα εθνικά σύνορα θα μπορούσαν να αλλάξουν και πάλι, σχολιάζει ο Gideon Rachman.

Κάποιος που γεννήθηκε στη Λβιβ το 1914, ο οποίος πέθανε το 1992 και δεν βγήκε ποτέ από την πόλη, θα έχει ζήσει σε πέντε διαφορετικές χώρες κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Το 1914, η Λβιβ που τότε ονομαζόταν Λέμπεργκ, ήταν μέρος της Αυστρο-ουγγρικής αυτοκρατορίας. Από το 1919 ήταν μέρος της Πολωνίας και έγινε Λβοφ. Το 1941 κατελήφθη από τους Γερμανούς. Μετά το 1945, η πόλη ενσωματώθηκε στη Σοβιετική Ένωση. Και στη συνέχεια, το 1991, έγινε μέρος της πρόσφατα ανεξάρτητης Ουκρανίας.

Οι περισσότερες από αυτές τις αλλαγές δεν συνοδεύονταν από πόλεμο και αιματοχυσία. Έτσι, όταν έγινε γνωστό την περασμένη εβδομάδα ότι, πριν από μερικά χρόνια, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είχε προτείνει στον Ντόναλντ Τουσκ, τότε πρωθυπουργό της Πολωνίας, ότι η Ουκρανία θα πρέπει να χωριστεί και πάλι - με τη Ρωσία να διεκδικεί τα ανατολικά εδάφη και την Πολωνία τη Λβιβ και άλλα μέρη της δυτικής Ουκρανίας - υπήρξε μια αναταραχή. Οι λεπτομέρειες της συνομιλίας Πούτιν-Τουσκ -αν μάλιστα ποτέ συνέβη πραγματικά – σύντομα θόλωσαν από αρνήσεις και διευκρινίσεις από όλες τις πλευρές. Αλλά η αλλοφροσύνη για την ιδέα του διαμελισμού της Ουκρανίας εξακολουθούσε να είναι αποκαλυπτική. Επειδή αποκάλυψε τον βαθύ και δικαιολογημένο φόβο στην Ευρώπη, ότι τα εθνικά σύνορα θα μπορούσαν να αλλάξουν και πάλι, σε όλη την ήπειρο, με όλους τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται.

Ο διαμελισμός της Ουκρανίας έχει, κατά μία έννοια, ήδη αρχίσει: με τη βίαιη, αλλά σε μεγάλο βαθμό αναίμακτη, προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία, φέτος. Από τότε, χιλιάδες άνθρωποι πέθαναν πολεμώντας στα ανατολικά της Ουκρανίας, τμήματα της οποίας ελέγχονται πλέον από τους ρώσους αυτονομιστές. Παρότι η Ουκρανία πραγματοποίησε εκλογές το Σαββατοκύριακο, τα κατεχόμενα μέρη της χώρας δεν ήταν σε θέση να ψηφίσουν.

Υπάρχουν ισχυρές φωνές εντός της ΕΕ που πιέζουν τους Ουκρανούς να «αποδεχθούν την πραγματικότητα». Αντί να αποδεχθούν την ήττα και να χάσουν τον πόλεμο για να κερδίσουν πίσω όλα τα ανατολικά – ανοικοδομώντας στη συνέχεια τις κατεστραμμένες πόλεις – τους συμβούλεψαν να επικεντρωθούν στην επιτυχία της μεγάλης πλειοψηφίας της χώρας που εξακολουθούν να ελέγχουν. Μπορούν να αρνηθούν τη νομιμότητα του ρωσικού ελέγχου. Αλλά θα πρέπει να αποδεχθούν την πραγματικότητα του.

Αυτό είναι η «ρεαλιστική» υπόθεση για διχοτόμηση. Αλλά υπάρχουν και άλλες ισχυρές φωνές που πιστεύουν ότι ακόμη και αν αποδεχτούν σιωπηρά ότι τα σύνορα της Ευρώπης μπορεί και πάλι να επανασχεδιαστούν με στρατιωτική δύναμη, θα ήταν ένα καταστροφικό λάθος. Ο Καρλ Μπιλντ, ο οποίος μόλις παραιτήθηκε από υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, το θέτει ωμά: «Τα σύνορα της Ευρώπης λίγο-πολύ σχηματίστηκαν αιματηρά μέσα από αιώνες βίαιων συγκρούσεων». Αν επιτρέψουμε να επανασχεδιαστούν αυτά τα σύνορα, πιστεύει, θα είναι μία πρόσκληση «για να αρχίσει να ρέει το αίμα και πάλι».

Ο πιο προφανής κίνδυνος είναι ότι η ρωσική κυβέρνηση θα αναδιατάξει το επιχείρημα που δικαιολογούσε την προσάρτηση της Κριμαίας - ότι αυτά είναι τα εδάφη τα οποία είναι ιστορικά και πολιτισμικά ρωσικά - και θα το χρησιμοποιήσει για να δικαιολογήσει την κατάληψη του ενός τετάρτου περίπου της Ουκρανίας, που το Κρεμλίνο τώρα αποκαλεί «Νοβοροσία». Αυτό το τμήμα της χώρας περιλαμβάνει όλη την ουκρανική ακτογραμμή και αν το χάσει θα είχε ως αποτέλεσμα να ακρωτηριαστεί η Ουκρανία ως έθνος.

Εάν ο διαμελισμός της Ουκρανίας άρχισε σοβαρά, κι άλλοι μπορεί να μπουν στον πειρασμό να συμμετάσχουν. Ο Βίκτωρ Ορμπάν, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, που αναφέρεται σε ορισμένες άλλες πρωτεύουσες της ΕΕ ως «Πούτιν των μίνι-Βαλκανίων», κατέστησε σαφές ότι θεωρεί την απώλεια των δύο-τρίτων της ουγγρικής γης μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο ως μια τραγωδία. Μέρη της ιστορικής Ουγγαρίας βρίσκονται τώρα πέρα από τα σύνορα στην Ουκρανία - καθώς και στη Σλοβακία, τη Σερβία και τη Ρουμανία. Εάν η Ουκρανία άρχισε πραγματικά να καταρρέει, ακόμα και κάποιοι Πολωνοί θα μπορούσαν να μπουν στον πειρασμό της ιδέας για την επιστροφή της Λβιβ.

Η γερμανική κυβέρνηση, αν και συχνά κατηγορείται ότι είναι μαλθακή με τη Ρωσία, είναι ιδιαίτερα ανένδοτη στο να υποστηρίζει ότι όλη η συζήτηση για επαναχάραξη των συνόρων στο εσωτερικό της Ευρώπης πρέπει να εξοριστεί. Μόλις το 1970 η ίδια η Γερμανία απέσυρε όλες τις αξιώσεις για τα εδάφη που είχε χάσει στην Πολωνία και τη Ρωσία μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Ορισμένες από αυτές τις περιοχές ήταν τουλάχιστον εξίσου σημαντικές για τη γερμανική κουλτούρα, όσο και η Κριμαία είναι για τη Ρωσία. Η περιοχή που είναι τώρα ο ρωσικός θύλακας του Καλίνινγκραντ, για παράδειγμα, ήταν κάποτε Καινιξβέργη - πρωτεύουσα της Πρωσίας και πατρίδα του μεγάλου Γερμανού φιλοσόφου, Ιμμάνουελ Καντ.

Ο Καντ ήταν αυτός ο οποίος υποστήριξε ότι η ηθικότητα μιας πράξης μπορεί να κριθεί από το τι θα συμβεί αν γίνει «ένας καθολικός νόμος». Ή για να το θέσω αλλιώς: «Τι γίνεται αν όλοι το κάνουν;» Ο κανόνας αυτός εξηγεί γιατί μια φαινομενικά ρεαλιστική αποδοχή της προσάρτησης τμημάτων της Ουκρανίας στην Ρωσία εμπεριέχει τόσο πολλούς κινδύνους. Εάν η Ευρώπη επέτρεπε για άλλη μια φορά στις χώρες να αρχίσουν να διεκδικούν κομμάτια από τα εδάφη των γειτόνων τους - με ιστορικούς ή εθνοτικούς λόγους - η διαδικασία θα μπορούσε να συνταράξει την ήπειρο.

Οι Ρώσοι ισχυρίζονται ότι στην πραγματικότητα η Δύση ξεκίνησε αυτήν την επικίνδυνη διαδικασία με την επέμβαση του ΝΑΤΟ στον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου το 1999 και την επακόλουθη αναγνώριση το 2008 του Κοσσυφοπεδίου ως ανεξάρτητο κράτος. Αυτή η διαδικασία παραμένει αμφιλεγόμενη, ακόμη και εντός της ΕΕ. Ωστόσο, το Κοσσυφοπέδιο, σε αντίθεση με την Κριμαία, δεν είχε ενσωματωθεί σε μια γειτονική χώρα. Ήταν μια επαρχία της πρώην Γιουγκοσλαβίας που επεδίωκε την ανεξαρτησία του. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, τα σύνορα μεταξύ Σερβίας και Κοσσυφοπεδίου παρέμειναν αμετάβλητα. Ο πόλεμος στο Κοσσυφοπέδιο έλαβε επίσης χώρα στο πλαίσιο των πολυετών πολέμων που ακολούθησαν τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας.

Ωστόσο, οι Βαλκανικοί πόλεμοι της δεκαετίας του 1990 είναι συναφείς με την Ουκρανία κατά μία έννοια. Αποκάλυψαν πόσο αίμα μπορεί χυθεί όταν τα σύνορα της Ευρώπης αρχίζουν να καταρρέουν.

www.ft.com

ΣΧΟΛΙΑ

  1. σκεπτικιστης avatar
    σκεπτικιστης 28/10/2014 17:32:00

    η γερμανια και το νατο ανοιξαν τους ασκους του Αιολου στο κοσσυφοπεδιο. Σε μια επαρχια μιας χωρας, ετυχε να πλειοψηφει μια μειονοτητα, που ζητησε να ανεξαρτητοποιηθει. Και ολος ο κοσμος και το νατο, βομβαρδισαν το εθνος, σερβια, που αρνηθηκε το δικαιωμα αυτο στη μειονοτητα. Σε ποσες χωρες, δεν τυχαινει, οι μειονοτητες να ειναι συγκεντρωνενες σε ορισμενες περιφερειες, οπου, τοπικα , μαλιστα πλειοψηφουν; Σε πολλες νομιζω. Ομως, αυτο οι γερμανοι και νατο, δεν ηθελαν να το σκεφτουν τοτε, ηθελαν να καταστρεψουν τη φιλορωσικη σερβια, να δημιουργησουν τον αλβανικο εθνικισμο. Οι ρωσοι, εμεις οι ελληνες, προειδοποιουσαμε για τον κινδυνο. Δεν τους ενοιαζε τοτε, ηταν απο πανω. Η ιστορια ομως εκδικειται. Μολις αρχισει σοβαρα η οικονομικη κριση, θα δουμε κι αλλους εθνικισμους στην καρδια της εε. Και τοτε;

  2. KM avatar
    KM 29/10/2014 01:09:32

    Οι «στρατευμένοι» Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, όχι μόνο στο συγκεκριμένο άρθρο αλλά και γενικότερα, ακόμα κι όταν λένε κάποιος αλήθειες, τις λένε μισές. Πχ εν προκειμένω αποσιωπούν ότι τα σύνορα αυτά της Ουκρανίας ήταν εντελώς αυθαίρετα. Η Κριμαία δεν θεωρούνταν ποτέ «Ουκρανία». Ομοίως, οι ανατολικές και νότιες περιοχές, ήταν «Νοβορωσία». Νοτίως της Κριμαίας, ήταν Βεσσαραβία. Οι Σοβιετικοί δικτάτορες προσάρτησαν αυτές τις περιοχές διοικητικά στην Ουκρανία. Από πότε οι FT ομνύουν στη σοφία του Λένιν, του Στάλιν και του Χρουστσώφ;

    Και στις δυτικές περιοχές, οι Ουκρανοί εθνικιστές έκαναν μαζικούς διωγμούς και σφαγές κατά των Πολωνών και των Εβραίων που υπήρχαν εκεί. Πχ η πόλη του Λβωφ που αναφέρει το άρθρο, παρόλο που όντως ήταν παλιά ουκρανική (ορθότερα: «μαλορωσική», για να αποφεύγουμε τους αναχρονισμούς!) πόλη, το 1931 είχε κατά 50% πολωνικό και 30% εβραϊκό πληθυσμό! Το 1951, αντίστοιχα, μόλις 10% και 6%, και σήμερα σχεδόν καθόλου. Δεν λέω ότι κακώς ανήκει στην Ουκρανία, όμως τα στοιχεία αυτά οι FT τα αποσιωπούν, γιατί δείχνουν ότι ο Ουκρανικός εθνικισμός όντως έχει ιστορικό διωγμών κατά άλλων εθνοτήτων (και τους χαλάνε την προπαγάνδα).

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.