Νούρι Αλ Μαλίκι: το πορτρέτο ενός ακόμα αποτυχημένου άραβα ηγέτη
24/06/2014 18:40
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Νούρι Αλ Μαλίκι: το πορτρέτο ενός ακόμα αποτυχημένου άραβα ηγέτη

Καθώς οι Ισλαμιστές κερδίζουν έδαφος στο Ιράκ και ο πρωθυπουργός Νούρι αλ Μαλίκι κάνει έκκληση για βοήθεια, οι ΗΠΑ λένε ότι θα βοηθήσουν μόνο αν παραιτηθεί. Αλλά δεν είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο το καθεστώς του μπορεί να πέσει, σχολιάζει η Süddeutsche Zeitung.

Ένα από τα ψήγματα συμβατικής σοφίας που ακούγεται συχνά αυτές τις μέρες είναι ότι το Ιράκ μπαίνει σε ένα νέο κεφάλαιο στο ιστορικό μίσος μεταξύ σουνιτών και σιιτών μουσουλμάνων. Οι σουνίτες - παλιοί υποστηρικτές του Σαντάμ Χουσεΐν και νέοι τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ και της Συρίας (ISIS) – πολεμούν τους σιίτες. Αυτό σημαίνει ότι πολεμούν ενάντια στον σιίτη πρωθυπουργό Νούρι αλ Μαλίκι. Θα είναι ένας θρησκευτικός πόλεμος που θα μπορούσε να διασπάσει όχι μόνο στο Ιράκ, αλλά και τα μετα-αποικιακά σύνορά του και μάλιστα ολόκληρη την πολιτική αρχιτεκτονική της Μέσης Ανατολής.
Μια άλλη παρατήρηση που εκφράζεται είναι ότι δεν αποτελεί έκπληξε αυτό που συμβαίνει, τώρα που ένας δικτάτορας δεν αναγκάζει πλέον τις ετερογενείς ομάδες να είναι μαζί. Όλα αυτά φαίνεται να έχουν νόημα, αλλά είναι μόνο η μισή αλήθεια. Συχνά οι δικτάτορες είναι αυτοί που χρησιμοποιούν, καθοδηγούν και οξύνουν τις θρησκευτικές και εθνοτικές αντιπαλότητες. Αυτό ισχύει και για τη Συρία του Μπασάρ αλ-Άσαντ, ενώ εφαρμόστηκε και στο Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν. Το ίδιο ισχύει και για τον σιίτη Μαλίκι, που έχει οδηγήσει τους σουνίτες στα χέρια των εχθρών του.

Ο Μαλίκι είναι δημιούργημα των Αμερικανών και των Ιρανών, και όμως δεν μπορεί να επιβιώσει από αυτή την κρίση. Οι εξτρεμιστές συνεχίζουν να κερδίζουν έδαφος. Ο Μπαράκ Ομπάμα έχει στείλει ένα αεροπλανοφόρο στην περιοχή, αλλά οι αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι δεν θα ξεκινήσουν μια αεροπορική επίθεση κατά του ISIS, όπως έχει ζητήσει ο Μαλίκι, εκτός εάν ο πρωθυπουργός παραιτηθεί. Ο Ομπάμα θέλει να φύγει ο Μαλίκι με σκοπό να δημιουργήσει μια ενωμένη κυβέρνηση Σουνιτών, Σιιτών και Κούρδων. Το θεοκρατικό, σιιτικό Ιράν θέλει να έχει επιρροή στο 60% των Σιιτών στο Ιράκ και να κυριαρχεί στην περιοχή, με ή χωρίς τον Μαλίκι.

Εύκολοι σύμμαχοι

Αν ο Ομπάμα χρησιμοποιήσει την κρίση του Ιράκ για να σφυρηλατήσει μακροχρόνιους δεσμούς με το Ιράν, αυτό θα ήταν ένα πραγματικό επίτευγμα διπλωματικής μαεστρίας. Αλλά θα ήταν αφελές να πιστεύουμε ότι συμβαίνει: ο πόλεμος ενάντια στην ISIS μπορεί να ενώσει τις δύο χώρες για μια στιγμή, αλλά τα αντίστοιχα οράματά τους για το μέλλον της περιοχής είναι πολύ διαφορετικά για να συνεχιστεί μακροπρόθεσμα η «φιλία».

Ο Νούρι Μοχάμετ Χασάν αλ-Μαλίκι γεννήθηκε σε μια οικογένεια σιιτών ακτιβιστών στις 20 Ιούνη του 1950, στις όχθες του Ευφράτη, κοντά στην πόλη Χίλα στο νότιο Ιράκ. Ο παππούς του πολέμησε τους Βρετανούς, ο πατέρας του πολέμησε μια νέα εξουσία, το κόμμα Μπάαθ - κοσμικό, αλλά σουνιτικό- και οι δύο κατέληξαν στη φυλακή. Ο Μαλίκι σπούδασε αραβική λογοτεχνία και λέγεται ότι μπορεί ακόμα να αναφέρει αποσπάσματα από προ-ισλαμική κλασική λογοτεχνία. Ως φοιτητής εντάχθηκε στην Ντάουα, μια μυστική σιιτική οργάνωση, και εργάστηκε για τη δημιουργία ενός ισλαμικού κράτους. Δεν είχε κλείσει ακόμα 30, όταν η ισλαμική επανάσταση στο γειτονικό Ιράν προώθησε την άνοδο του Σαντάμ Χουσεΐν στην εξουσία και είδε τους Σιίτες (το δεύτερο μεγαλύτερο δόγμα του Ισλάμ) να αποκτά την πολιτική εξουσία. Ο νέος δικτάτορας του Ιράκ παγίωσε την εξουσία των Σουνιτών και δίωξε τους σιίτες κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν και μετά την σιιτική εξέγερση που ακολούθησε τον πρώτο Πόλεμο του Κόλπου.

Το καθεστώς του Χουσεΐν σκότωσε 150.000 ανθρώπους και οι περισσότεροι από αυτούς ήταν σιίτες. Η Αμερική αρχικά υποστήριξε την εξέγερση και μετά απογοήτευσε τους σιίτες. Ο Μαλίκι εγκατέλειψε το Ιράκ το 1979 και έζησε στην εξορία για σχεδόν 25 χρόνια. Κατά την περίοδο αυτή, υποστήριξε διάφορες προσπάθειες ανατροπής του Χουσεΐν και ανέπτυξε αντι-αμερικανικά αισθήματα. Μετά την πτώση του Χουσεΐν το 2003, ο Μαλίκι επέστρεψε στο Ιράκ. Παρά το γεγονός ότι οι Αμερικανοί τον υποστήριξαν για την πρωθυπουργία το 2006, ποτέ δεν ξέχασε την προδοσία τους στους σιίτες πριν από μερικές δεκαετίες.

Το ότι έπρεπε ο Μαλίκι να πιέσει την Ουάσιγκτον να στείλει στρατεύματα (έστω και μόνο για τη διασφάλιση της ασφάλειας της Πρεσβείας των ΗΠΑ στη Βαγδάτη) είναι σίγουρα μια απροσδόκητη τροπή. Συνολικά, η εξέλιξη του Μαλίκι μοιάζει πολύ με τα παραδοσιακά μονοπάτια που ακολουθούν οι δυνάστες, οι οποίοι ξεκινούν με υποσχέσεις για όλους τους θρησκευτικούς, πολιτικούς και εθνοτικούς ενδιαφερόμενους φορείς, αλλά στη συνέχεια καταλήγουν να χρησιμοποιήσουν τη δύναμή τους αποκλειστικά και μόνο για να αποκτήσουν περισσότερη εξουσία και να καταδιώκουν τους πρώην συντρόφους τους.

Οικογενειακή δυναστεία;

Τώρα, μετά τη νίκη του κόμματός του Κράτος του Νόμου στις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου του 2014, πολλοί Ιρακινοί φοβούνται ότι ο Μαλίκι μπορεί να προσπαθήσει να διεκδικήσει ισόβια θητεία ως πρωθυπουργός ή, ακόμη χειρότερα, να ορίσει τον ήδη ισχυρό γιο του Αχμέτ ως διάδοχό του σε μια νέα δυναστεία. Το 2009, ο Μαλίκι έφερε κάποιους σουνίτες Ιρακινούς στην κυβέρνηση. Τα αμερικανικά στρατεύματα όμως δεν ήταν έξω από τη χώρα μια μέρα που εξέδωσε ένταλμα σύλληψης του αντιπροέδρου Ταρίκ αλ-Χασίμι, του πιο σημαντικού σουνίτη πολιτικού. Ο Χασίμι εγκατέλειψε τη χώρα και έκτοτε έχει καταδικαστεί ερήμην σε θάνατο.

Αυτό σηματοδότησε τόσο την έναρξη της υπεροχής του Μαλίκι, όσο και μια καθοδική πορεία της ιρακινής δημοκρατίας. Υπήρξε διαφθορά και νεποτισμός μεταξύ των πιστών σιιτών και τα διαβρωμένα έσοδα από το πετρέλαιο ανέρχονταν σε 90 δισεκατομμύρια δολάρια το 2013. Δεκάδες χιλιάδες σουνίτες βρίσκονται στη φυλακή, λένε ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και οι γυναίκες τους έχουν απαχθεί, βασανιστεί και βιαστεί.

Οι σουνιτικές φυλές που ο Μαλίκι και οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν βοηθήσει κάποτε να κυνηγήσουν την Αλ Κάιντα αισθάνονται προδομένοι. Επιπλέον, τους τελευταίους μήνες ο Μαλίκι κατέστειλε βίαια διαμαρτυρίες σουνιτών στην επαρχία Ανμπάρ, αφήνοντας εκατοντάδες νεκρούς. Εν τω μεταξύ, η μαύρη σημαία των ριζοσπαστικών Ισλαμιστών κυμάτιζε στο Ραμάντι και γνωρίζουμε τώρα ότι ήταν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου που εδραιώθηκε η ISIS.

Δεν είναι όλοι οι Σιίτες με τον πρωθυπουργό. Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του είναι ο παλιός αντίπαλός του Μοκτάντα αλ-Σαντρ, ο δημαγωγός θεολόγος και αντι-Αμερικανός ηγέτης. Το 2008, όταν ο Σαντρ και ο στρατός του ήταν οχυρωμένοι στη Βασόρα, ο Μαλίκι έστειλε το στρατό του εναντίον τους, εξανάγκασε την αμερικανική βοήθεια και τελικά έγινε κατάπαυση του πυρός. Τώρα Σαντρ ζητά εθελοντές για να υπερασπιστεί τις ιερές σιιτικές πόλεις Νατζάφ, Καρμπάλα και Σαμάρα. Ενώ το κράτος καταρρέει, η ώρα των παραστρατιωτικών οργανώσεων έχει φτάσει και η μοίρα ενός ακόμη ανεπαρκή πολιτικού ηγέτη στη Μέση Ανατολή είναι πιο αβέβαιη από ποτέ.

http://www.sueddeutsche.de/politik/irak-krise-maliki-hatte-seine-chance-1.2004158

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.