#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
11/06/2012 12:30
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η συνεχιζόμενη εμφύλια σύρραξη στην Συρία, ο ρόλος του ΟΗΕ και προτάσεις για μια παρατεταμένη εκεχειρία



Μέρα με τη μέρα η Συρία βυθίζεται σε έναν παρατεταμένο εμφύλιο πόλεμο μεταξύ θρησκευτικών σεκτών, σε μια κατάσταση που θυμίζει έντονα τις συνθήκες που υπήρχαν στην Αίγυπτο και την Λιβύη τον περασμένο χρόνο.  Οι πρόσφατες εκκλήσεις της διεθνούς κοινότητας για κατάπαυση του πυρός, ήρθαν μόλις λίγες εβδομάδες μετά και την «εκατέρωθεν» παράβαση του σχεδίου εκεχειρίας που εκπονήθηκε από τον ειδικό διαμεσολαβητή του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Αννάν.  Μόνο το τελευταίο δεκαπενθήμερο, οι σφοδρές μάχες στην Χούλα έχουν κοστίσει την ζωή σε πάνω από 108 αμάχους, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται 49 παιδιά.

Οι ευθύνες για το πρόσφατο αιματοκύλισμα στην Χούλα επιρρίπτονται από τους αντικαθεστωτικούς στην παραστρατιωτική οργάνωση «Αλ Σαμπίχα».  Κυβερνητικές πηγές από την άλλη κατηγορούν την Αλ-Καίντα για «βρόμικη» συμμετοχή στα εσωτερικά θέματα της Συρίας.  Όποια και αν είναι η αλήθεια, το μόνο σίγουρο είναι πως το παλιρροιακό κύμα της Αραβικής Άνοιξης είναι ακόμα εδώ, και μετά την Αίγυπτο, τη Λιβύη και την Τυνησία, φαίνεται πως ήρθε η σειρά της Συρίας να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν ενδεχόμενο θρησκευτικό εμφυλίο πόλεμο.

Πράγματι, το πρόβλημα της Συρίας δεν είναι τόσο μονοδιάστατο συγκριτικά με την Αίγυπτο και τη Λιβύη. Όμως πριν φτάσουμε σε μια προληπτική, μονομερής και «ανεπιθύμητη» στρατιωτική επέμβαση εκτός του πλαισίου του ΟΗΕ, οι δυτικές χώρες πρέπει πρώτα από όλα να εξαντλήσουν όλα τα περιθώρια της διπλωματικής οδού.

Για να επιτευχθεί όμως μια διπλωματική εκεχειρία, πρέπει καταρχήν να διασαφηνηστεί ο ρόλος της εξωτερικής βοήθειας προς τους Σύριους αντικαθεστωτικούς. Η Δύση μέχρι σήμερα έχει αποφύγει επιμελώς να δώσει οποιαδήποτε μορφής στρατιωτική βοήθεια στο αντικαθεστωτικό Συριακό Εθνικό Συμβούλιο. Εντούτοις, το έργο του απεσταλμένου του ΟΗΕ Κόφι Αννάν παρεμποδίζεται από δύο έμμεσες επεμβάσεις της Δύσης στο εθνικό-θρησκευτικό πρόβλημα της Συρίας. Πρώτον, η πολιτική ρητορική της Δύσης για την απομάκρυνση του Προέδρου Μπασάρ Αλ-Άσαντ από την Συριακή πολιτική σκηνή υποδαυλίζει τις όποιες προσπάθειες για κατάπαυση του πυρός. Δεύτερον, η συνεχιζόμενη οικονομική βοήθεια της Δύσης κατά κάποιο τρόπο νομιμοποιεί τις διεκδικήσεις των Σύριων αντιφρονούντων. Αυτοί οι δύο έμμεσοι παράγοντες, καθώς και η στρατιωτική βοήθεια που παρέχεται από τις χώρες του Περσικού Κόλπου σε συνδυασμό με τη δημιουργία ενός «αντάρτικου στρατοπέδου» των Σύριων αντιφρονούντων στο νότιο τμήμα της Τουρκίας, συντελούν στην επιδείνωση της εμφύλιας διαμάχης. Μόνο την προηγούμενη Τετάρτη, πάνω από 78 Σύριοι άμαχοι έχασαν τη ζωή τους σε σφοδρές μάχες γύρω από την πόλη Χάμα. Οι παρατηρητές του ΟΗΕ έκαναν πάνω από δύο μέρες να ερευνήσουν αυτό το θέμα, διότι οι παραστρατιωτικοί της «Αλ Σαμπίχα» τους απείλησαν με πυρά στην προσπάθεια τους να εισέλθουν στην πληγείσα πόλη.

Η δεύτερη προυπόθεση για μια επιτυχημένη διπλωματική μεσολάβηση έγκειται στην επιτυχή επίλυση του θρησκευτικής διαμάχης των Αλεβίτων (ημι-Σιιτική σέκτα) με τους Σουνίτες.  Το πρόβλημα επικράτησης της μιας σέκτας έναντι της αντίπαλης στην πολιτική ζωή της κάθε χώρας προέρχεται από τον διάσημο πόλεμο μεταξύ του Ιράν και Ιράκ στη δεκαετία του 1980 και την «αναζωπυρωμένη» θρησκευτική διαμάχη των δύο ομάδων το 2006-2007 στο Ιράκ.

Αυτές οι θρησκευτικές συγκρούσεις για την πολιτική κυριαρχία της εκάστοτε σέκτας αποτελούν ένα από τα βαθύτερα αίτια της Αραβικής Άνοιξης και τα αποτελέσματά τους φαίνονται ακόμα και σήμερα.  Συγκεκριμένα, στην Αίγυπτο, τη Λιβύη και την Τυνησία, οι προσπάθειες των «μεταβατικών» κυβερνήσεων να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ των θρησκευτικών ομάδων στην πολιτική ζωή των χωρών αυτών, δεν έχουν το αναμενόμενο αποτέλεσμα μέχρι στιγμής.  Από την άλλη, ο ρόλος του στρατού φαίνεται να διασφαλίζει προς το παρόν την πολυπόθητη σταθερότητα στο εσωτερικό αυτών των κρατών, με αποτέλεσμα να αποφεύγεται προς στιγμής μια σφοδρή εμφύλια «θρησκευτική» σύρραξη μεταξύ Σιιτών και Σουνιτών. Παρόμοιες διενεύξεις φαίνονται να υπάρχουν και στα πολιτικά προβλήματα του Μπαχρέιν, του Ιράν, του Ιράκ, του Ομάν καθώς και στην Υεμένη .

Στο διπλωματικό προσκήνιο, οι προσπάθειες του Κόφι Αννάν για την εξασφάλιση των πολιτικών ισορροπιών στο εσωτερικό της Συρίας, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή δεν αποδίδουν τους αναμενόμενους καρπούς. Καταρχήν, η Συρία είναι ο κυριότερος σύμμαχος του Ιράν. Δεδομένα λοιπόν το Ιράν βοηθάει ενεργά τον Πρόεδρο Άσαντ με οικονομική, στρατιωτική και άλλων μορφών βοήθεια. Επιπλέον, η Συρία διατηρεί διαχρονικά φιλικές σχέσεις με την Κίνα και την Ρωσία. Ήδη, οι δυο προτεινόμενες αποφάσεις για την επιβολή κυρώσεων στην Συρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, έχουν καταψηφηστεί από Ρωσία και Κίνα, οι οποίες εμμένουν στην εξεύρεση μιας «διπλωματικής» λύσης μέσα στο πλαίσιο των διεργασιών του απεσταλμένου του ΟΗΕ, Κόφι Αννάν. Τέλος οι μονομερείς οικονομικές κυρώσεις καθώς και οι απέλασεις συριακών διπλωματικών αποστολών από το Δυτικό κόσμο, δείχνουν να μην αγγίζουν την οικογένεια του και τον στενό πολιτικο-στρατιωτικό κύκλο του σύριου προέδρου.

Όμως και μια ενδεχόμενη στρατιωτική επέμβαση θα ήταν καταστροφική για την εύθραυστη ειρήνη και ασφάλεια της περιοχής. Σίγουρα, το Ιράν θα έχανε ακόμα έναν πολύτιμο σύμμαχο στην περιοχή καθώς και την μοναδική του θαλάσσια διέξοδο στην Ανατολική Μεσόγειο. Εν τούτοις, μια περαιτέρω αποδυνάμωση του Προέδρου Άσαντ, μέσω μιας στρατιωτικής επεμβάσεως από τη Δύση, θα είχε πολλαπλές «ντόμινο» συνέπειες σε διάφορες άλλες παγωμένες διενεύξεις στην περιοχή. Καταρχήν θα επανέφερε στο προσκήνιο το Κουρδικό ζήτημα καθώς και την εμφύλια διαμάχη Σουνιτών-Σιιτών στο Ιράκ. Δεύτερον, μια πιθανή στρατιωτική επέμβαση στην περιοχή θα αναθέρμανε τους «επαναστατικούς» αγώνες της Χεζμπολάχ στο Λίβανο και της Χαμάς στα Παλαιστινιακά εδάφη. Τέλος, μια ενδεχόμενη θρησκευτική έκρηξη βίας στην Συρία θα έχει ως αποτέλεσμα την επέκταση αυτού του προβλήματος στον ταλαιπωρημένο από παρόμοιες συρράξεις Λίβανο και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και Αραβικής χερσονήσου.  Λογικά τότε η κατάσταση θα έχει ήδη βγεί εκτός ελέγχου.

Για όλους αυτούς τους λόγους λοιπόν η διπλωματική λύση πρέπει να πρυτανεύσει. Το σχέδιο του απεσταλμένου του ΟΗΕ Κόφι Αννάν δεν παρέχει την καλύτερη δυνατή λύση για παρατέταμενη εκεχειρία στην περιοχή. Για αυτόν το λόγο και απέτυχε να κρατήσει την εκεχειρία, εκ πρώτης όψεως. Οι βασικοί έξι άξονες του σχεδίου καλούσαν για την άμεση κατάπαυση του πυρός η οποία θα ακολουθείται από μια διαδικασία πολιτικής μετάβασης της ηγεσίας από τον Πρόεδρο Άσαντ, σύμφωνα με τη βούληση του συριακού λαού. Παρόλο που σήμερα, ο απεσταλμένος του ΟΗΕ σχεδιάζει μια νέα πλατφόρμα ειρηνευτικής διαδικασίας στην περιοχή, το υπάρχον σχέδιο είναι μια σημαντική και προπάντων δίκαια «πρόταση» πάνω στην οποία μπορούν  να βασιστούν τα επόμενα βήματα της ειρηνευτικής προσπάθειας.

Πηγές:

Black, Ian (2012), ‘UN’s Syria Monitors Sift through Debris of Al-Qubair Attack,’ Guardian Newspaper, 8 Ιουνίου 2012

Cockburn, Patrick (2012), ‘The Sunni-Shia Wars,’ Small Wars Journal, 10 Ιανουαρίου 2012

Milne, Seumas (2012), ‘In Syria, Foreign Intervention Will Only Shed More Blood,’ Guardian Newspaper, 5 Ιουνίου 2012

Nasr, Vali R. (2012), ‘Interview: What Syria’s Power Struggle Means,’ Council on Foreign Relations, 4 Ιουνίου 2012

Wiesel, Ellie (2012), ‘How to Stop the Syria Massacre,’ Washington Post Newspaper, 7 Ιουνίου 2012

Π. Παρασκευόπουλος 

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Karmacedon avatar
    Karmacedon 11/06/2012 15:12:48

    Πολύ ωραίο άρθρο Πανο. Μια ερώτηση που πρέπει να απαντήσεις με ένα δεύτερο άρθρο. Τα συμφέροντα της Ελλάδας με ποια πλευρά είναι ?

  2. Στελιος avatar
    Στελιος 11/12/2012 14:35:50

    πολυ καλο αρθρο και πολυ σωστες παρατηρησεις!! εχω ομως μια απορια,
    ποια ειναι λοιπον η σταση που πρεπει να κρατησει η ΕΕ απεναντι στη κυβερνηση Ασαντ?
    ευχαριστω

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.