#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
09/07/2009 12:34
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η συνάντηση κορυφής της Μόσχας και η «παγίδα Κένεντι»

Η συνάντηση κορυφής της Μόσχας δεν άλλαξε και πολλά πράγματα. Δεν δημιούργησε προβλήματα, αλλά  ούτε και χειροτέρεψε την κατάσταση, κάτι που εύκολα θα μπορούσε να συμβεί. Και μια συνάντηση που δεν καταλήγει σε προβλήματα, είναι πάντα μια επιτυχία. Συγκλονιστικές εξελίξεις δεν υπήρξαν. Αν και η κατάσταση έχει κάπως βελτιωθεί, οι γεωπολιτικές διαφορές μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ συνεχίζουν να υπάρχουν. Και τα καυτά ζητήματα (Ιράν, Πολωνία) παραμένουν καυτά.



Η συνάντηση της Μόσχας μεταξύ του Ομπάμα και των Μεντβέντεφ και Πούτιν τελείωσε. Όπως συμβαίνει πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις, η ατμόσφαιρα ήταν καλή και υπήρξαν λόγια αλλά και χειρονομίες καλής διάθεσης εκατέρωθεν. 

Η συμφωνία που τελικά επήλθε είχε να κάνει  με το πώς θα πρέπει να μεθοδευτεί μια μείωση πυρηνικών όπλων, κάτι που όμως  δεν το θεωρούμε ως στρατηγικό ζήτημα. Όχι ότι το να μειωθούν κατά 1000 ή 500 οι πυρηνικές κεφαλές είναι κάτι το ασήμαντο αλλά ο κίνδυνος που ενυπάρχει για κάποια κατά λάθος εκτόξευση είναι ο ίδιος, ανεξάρτητα από τον αριθμό των πυρηνικών κεφαλών. Ούτως ή άλλως η στρατηγική σημασία των πυρηνικών όπλων παραμένει αμετάβλητη. Η συνάντηση δημιούργησε κλίμα σιγουριάς αλλά δεν είναι η έλλειψη σιγουριάς αυτό που χωρίζει τα δυο κράτη. Αυτό που τα χωρίζει είναι διαφορές σε θεμελιώδη γεωπολιτικά ζητήματα που δεν άπτονται των πυραυλικών θεμάτων.

 Τα θεμελιώδη ζητήματα.

 Υπάρχουν δεκάδες διαμφισβητούμενα θέματα μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας αλλά κατά τη γνώμη μας μόνο τρία είναι τα θεμελιώδη εξ αυτών.

 Πρώτο είναι το ερώτημα αν η Πολωνία θα αποτελέσει βάση από την οποία η Αμερική θα περιορίσει την Ρωσική δύναμη ή αν κατά τη Ρωσική άποψη, η Πολωνία γίνει βάση για να απειλείται η ίδια. Το πυραυλικό αμυντικό σύστημα που η Αμερική προορίζει για την Πολωνία δεν επηρεάζει αυτό το θέμα αλλά το συμβολίζει. Αντιπροσωπεύει την Αμερικανική χρήση της Πολωνικής επικράτειας για στρατηγικούς σκοπούς και είναι κάτι στο οποίο η Ρωσία αντιδρά όχι τόσο για την μικρή απειλή που ενδεχομένως να δημιουργείται όσο για το ότι συμβολίζει κάποιον ρόλο της υπόστασης των ΗΠΑ στην Πολωνία. Οι Ρώσοι ήλπιζαν πως ο Ομπάμα θα συνέχιζε αυτό που υποσχέθηκε προεκλογικά, δηλαδή την απόσυρση του σχεδίου πυραυλικής άμυνας στη Πολωνία προκειμένου να μειωθούν οι εντάσεις στις σχέσεις με την Ρωσία.

Δεύτερο είναι το ζήτημα του Ιράν. Αυτό το ζήτημα  είναι πρόβλημα  στρατηγικής σημασίας για την Αμερική και πολύ περισσότερο τώρα μετά τις Ιρανικές εκλογές. Η Αμερική θέλει επίμονα να απομονώσει το Ιράν και αυτό δεν μπορεί να γίνει αν δεν υπάρχει συνεργασία εκ μέρους της Ρωσίας. Η Μόσχα πάντως αρνείται να συνδράμει τις ΗΠΑ κυρίως διότι κάτι τέτοιο θα ήταν χρήσιμο σε αυτές. Αναγνωρίζοντας την σπουδαιότητα του Ιράν για τους Αμερικανούς, οι Ρώσοι βλέπουν το ζήτημα ως μοχλό πίεσης προς τις ΗΠΑ προκειμένου να ελέγξουν τις δραστηριότητές της αλλού. Οι Αμερικάνοι πάλι δεν θέλουν να δουν τη Ρωσία να στηρίζει ή και να πουλάει όπλα στους Ιρανούς. Γνωρίζοντας το αυτό οι Ρώσοι δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο στήριξής τους προς το Ιράν. Πάντως οι Αμερικάνοι ήθελαν να δουν κάποιες δεσμεύσεις των Ρώσων αναφορικά με το Ιρανικό ζήτημα στην συνάντηση που έλαβε χώρα.

 Τρίτο είναι το ζήτημα των Αμερικανικών σχέσεων με τις πρώην σοβιετικές χώρες εκτός της Ρωσίας και την εκπεφρασμένη επιθυμία της Αμερικής να δει την επέκταση του ΝΑΤΟ με τη συμμετοχή της Ουκρανίας και της Γεωργίας. Οι Ρώσοι ισχυρίζονται ότι μια τέτοια επέκταση απειλεί την εθνική τους ασφάλεια καθώς και τις συμφωνίες με τις προηγούμενες Αμερικανικές κυβερνήσεις. Η Ουάσιγκτον επιμένει πως δεν υφίστανται  τέτοιου είδους συμφωνίες, ότι τυχόν επέκταση του ΝΑΤΟ δεν απειλεί τη Ρωσία και ότι μια τέτοια επέκταση θα γίνει κάποτε. Οι Ρώσοι ήλπιζαν πως η Αμερική θα ανακαλέσει αυτή της τη στάση κατά την πρόσφατη συνάντηση.

 Κάποιας σημασίας αλλά όχι τόσο θεμελιώδους όσο τα προηγούμενα ήταν  και το θέμα του αν η Ρωσία θα επέτρεπε την μεταφορά πολεμοφοδίων των ΗΠΑ προς το Αφγανιστάν μέσα από τη Ρωσία. Το συγκεκριμένο ζήτημα απέκτησε ιδιαίτερη σημασία τον περασμένο χειμώνα  όταν οι επιθέσεις των Ταλιμπάν στις διαδρομές μέσα από το Πακιστάν κατέστησαν τις μεταφορές αυτές επισφαλείς. Πριν μερικούς μήνες όμως, οι Ρώσοι αποδέχθηκαν τη διακίνηση «μη θανατηφόρου» στρατιωτικού υλικού μέσα από τη Ρωσική επικράτεια. Όχι όμως  και πολεμοφόδια.

 Ακόμη και πριν από τη συνάντηση, οι Ρώσοι έκαναν μια παραχώρηση δίνοντας την άδεια στις ΗΠΑ να διακινούν στρατιωτικό υλικό μέσω του Ρωσικού εναέριου χώρου. Αυτή ήταν και μια αλλαγή πολιτικής σχεδιασμένη να επιδείξει την Ρωσική ελαστικότητα. Σαν κίνηση όμως δεν ήταν ιδιαίτερα σημαντική καθώς κοστίζει ελάχιστα και είναι εύκολο να ανακληθεί οποιαδήποτε στιγμή. Και αν και η Αμερική θα χρησιμοποιήσει τη διαδρομή, η εν λόγω διαδρομή θα  είναι πάντα υποκείμενη σε Ρωσικές πιέσεις κάτι που σημαίνει πως οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν να δημιουργηθεί στρατηγική εξάρτηση. Πέραν των παραπάνω, η Αμερικανική ανάγκη για τη διαδρομή αυτή δεν είναι τόσο εμφανής σήμερα όσο ήταν  πριν από μήνες. Και τέλος ένα Αφγανιστάν υπό τους Ταλιμπάν δεν συμφέρει στη Ρωσία. Το ότι δεν δόθηκε η άδεια διέλευσης τον περασμένο Φεβρουάριο απλά δείχνει το πόσο άσχημες ήταν οι Αμερικανορωσικές σχέσεις τότε. Η σημερινή παραχώρηση δείχνει την βελτίωση των εν λόγω σχέσεων. Η παραχώρηση επίσης αποκτά άλλη σημασία αν σκεφτούμε πως επήλθε μετά από την  επευφημία του Ομπάμα όσον αφορά το ανοιχτό πνεύμα  του Μεντβέντεφ  αλλά και την κριτική του προς τον Πούτιν για  «ψυχροπολεμική νοοτροπία». Μια προσπάθεια δηλαδή των Αμερικανών να διαχωρίσουν τους δυο Ρώσους ηγέτες.

 Τα αποτελέσματα της συνάντησης.

 

Πολύ πιο σημαντικό είναι το ότι η Ουάσιγκτον δεν συμφώνησε με την απόσυρση του πυραυλικού συστήματος από την Πολωνία. Δεν είπαν ότι είναι απίθανη η απόσυρση αλλά αναβάλουν την συζήτηση για τον ερχόμενο Σεπτέμβριο και την επικείμενη επίσκεψη της Χίλαρι Κλίντον στη Μόσχα. Μια γενική εκτίμηση όμως της παγκόσμιας πυρηνικής κατάστασης έγινε στη συνάντηση και μάλιστα ελήφθησαν υπ`όψιν τόσο οι Ιρανικές όσο και οι βορειοκορεατικές πυρηνικές δυνατότητες. Εν ολίγοις, κανένας από τους δυο δεν παραχώρησε αλλά ούτε και κέρδισε κάτι στο θέμα της πυραυλικής προστασίας της Ανατολικής Ευρώπης. Όσον αφορά στο Ιράν, οι Ρώσοι δεν έκαναν καμία εμφανή παραχώρηση. Εκτός του να μελετήσουν το Ιρανικό πυραυλικό σύστημα, οι Ρώσοι δεν δεσμεύθηκαν στο να συμμετάσχουν σε επιβολή μέτρων ή σε κριτική εναντίον του Ιράν. Οι Αμερικανοί είχαν προσφέρει στο παρελθόν να αποσυρθούν από την πυρηνική άμυνα της Πολωνίας αν για αντάλλαγμα η Ρωσία στήριζε τις θέσεις τους στο Ιράν. Οι Ρώσοι αρνήθηκαν καθώς πιστεύουν πως ο μοχλός πίεσης που διαθέτουν στο θέμα του Ιράν είναι πολύ ισχυρότερο όπλο απέναντι στις ΗΠΑ από το ζήτημα της εγκατάστασης πυραύλων στην Πολωνία.

 Εκεί που θα μπορούσαν να σημειωθούν κάποιες Αμερικανικές παραχωρήσεις είναι το ζήτημα της επέκτασης του ΝΑΤΟ. Στην ομιλία του την Τρίτη ο Ομπάμα τόνισε πως οποιαδήποτε συμμετοχή της Γεωργίας ή της Ουκρανίας θα πρέπει να είναι αυτόβουλη και βασισμένη στη θέληση των λαών και με τελικό σκοπό την συνεργασία με την Ρωσία και όχι την σύγκρουση μαζί της. Στην ουσία, η ομιλία αυτή επανέφερε την προηγούμενη Αμερικανική άποψη ότι η επέκταση του ΝΑΤΟ είναι ζήτημα μεταξύ του Οργανισμού και του κάθε κράτους χωριστά και σε καμία περίπτωση δεν αφορά στη Ρωσία. Οι Ρώσοι πάντως ερμήνευσαν την ομιλία του Αμερικανού Προέδρου ως παραχώρηση καθώς ομολογουμένως για πρώτη φορά βλέπουμε την Ουάσιγκτον να αναφέρεται σε λαϊκή βούληση και μεταρρυθμίσεις όσον αφορά ένταξη κράτους στον Οργανισμό.

 Η εντύπωση πάντως είναι πως η συνάντηση δεν άλλαξε και πολλά πράγματα. Δεν δημιούργησε προβλήματα ούτε χειροτέρεψε η κατάσταση κάτι που εύκολα θα μπορούσε να συμβεί. Μια συνάντηση πάντως που δεν καταλήγει σε προβλήματα είναι πάντα μια επιτυχία.

 Η παγίδα Κένεντι.

Ίσως τα ο σημαντικότερο μέρος της συνάντησης να είναι το ότι ο Ομπάμα φρόντισε επισταμένως να μη πέσει στην παγίδα Κένεντι. Να μη φανεί δηλαδή ιδιαίτερα υποχωρητικός όπως φάνηκε το 1961 ο Κένεντι στη συνάντησή του με τον Χρουστσόφ. Να μη φανεί αδύναμος.   Και μάλλον το πέτυχε. Απ` ότι φαίνεται όμως οι Ρώσοι είναι αυτοί που έπεσαν στην παγίδα Κένεντι.  Η προθυμία των συμβούλων του Πούτιν να διαλαλήσουν τις  όχι και τόσο εμφανείς παραχωρήσεις των ΗΠΑ στο θέμα της Γεωργίας και της Ουκρανίας δείχνουν την βιασύνη του Πούτιν να δείξει ότι πέτυχε κάτι που δεν μπόρεσε ο Μεντβέντεφ. Μπορεί όντως να υπάρχει μια ανταγωνιστικότητα μεταξύ των δυο Ρώσων ηγετών και ο Ομπάμα να την εκμεταλλεύεται.

Όλα αυτά όμως είναι δευτερεύοντα. Τα σημαντικά αποτελέσματα της συνάντησης είναι τα εξής: Πρώτον το ότι κανένας δεν τα θαλάσσωσε και δεύτερον ότι οι σχέσεις των δυο χωρών δεν χειροτέρεψαν. Μπορεί  και να βελτιώθηκαν  κάπως. Μπορεί να μην συμφωνήθηκαν μακρόπνοες στρατηγικές αλλά κάτι τέτοιο δεν αποκλείστηκε για το μέλλον. Έχουν υπάρξει καλύτερες συναντήσεις όπως και χειρότερες αλλά όσον αφορά τις διαχρονικές Ρωσοαμερικανικές σχέσεις η ρουτίνα καμιά φορά δεν είναι κάτι το άσχημο.

 Εν τω μεταξύ η πυραυλική άμυνα της Πολωνίας παραμένει σε εκκρεμότητα, δεν υπάρχει κάποια συμφωνία για το θέμα του Ιράν και απ`ότι φαίνεται προς το παρόν, δεν υπάρχει αλλαγή  της Αμερικανικής πολιτικής στο ζήτημα της Ουκρανίας και της Γεωργίας. Δεν θα μείνει στη μνήμη η συγκεκριμένη συνάντηση αλλά ο Ομπάμα απλά δεν ήθελε αυτή να χαρακτηριστεί καταστροφική όπως η πρώτη συνάντηση του Κένεντι με τον Χρουστσόφ.

 Θα θέλαμε να υπήρχαν πιο συγκλονιστικές εξελίξεις αλλά δεν υπάρχουν. Η γεωπολιτική διαφορά μεταξύ των δυο κρατών συνεχίζει να υπάρχει αν και η κατάσταση έχει κάπως βελτιωθεί. Ελάχιστη όμως είναι η πρόοδος που σημειώθηκε και μάλιστα τα καυτά ζητήματα (Ιράν, Πολωνία) παραμένουν καυτά.

 www.stratfor.com

(απόδοση Strange Atractor)

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.