#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
03/07/2010 17:29
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η περίπτωση της Βραζιλίας στη παγκόσμια σκακιέρα



Την άνοιξη που μας πέρασε, η Βραζιλία προσπάθησε (μαζί με τη Τουρκία) να μεσολαβήσει στη μακροχρόνια διαμάχη της Δύσης με το Ιράν. Η προσπάθεια αυτή απέτυχε παταγωδώς, όμως υπογράμμισε τη θέληση της χώρας να γίνει παίκτης παγκόσμιου βεληνεκούς. Αποτελεί πάντως ειρωνεία, πως η βραζιλιάνική αυτή κίνηση μείωσε τις όποιες ελπίδες της  νοτιοαμερικάνικής αυτής χώρας, για μόνιμη συμμετοχή της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Μετά από δυο δεκαετίες καταιγιστικής ανάπτυξης, η Βραζιλία θεωρείται μια από τις αναδυόμενες οικονομικές δυνάμεις, λίγο πιο πίσω από τη Κίνα και την Ινδία. Οι διπλωματικές της φιλοδοξίες είναι εξίσου υψηλές. Υπό την ηγεσία του εξωστρεφούς προέδρου της Luiz Inácio Lula da Silva, η χώρα επιδεικνύει τους μύες της μέσα στα πολλά  διεθνή όργανα στα οποία συμμετέχει, έχει εισβάλλει στη διπλωματία της Μέσης Ανατολής, είναι μέλος της G20, συμμετέχει ενεργά σε χάραξη πολιτικών γύρω από τη κλιματική αλλαγή και  το διεθνές εμπόριο, και απαιτεί όλο και μεγαλύτερο ρόλο μέσα στα πλαίσια του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Αυτό όμως που η Brasilia επιζητεί διακαώς, είναι μια μόνιμη θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Η προσωρινή της συμμετοχή δεν της επαρκεί.

Η αλματώδης άνοδος της Βραζιλίας βολεύει τη πολιτική του προέδρου Ομπάμα, ο οποίος έχει δηλώσει πως επιθυμεί την συμμετοχή νέων δυνάμεων στο Συμβούλιο, όμως οι Αμερικανοί ανησυχούν πως η είσοδος νέων μελών θα μειώσει τόσο τη δική τους επιρροή όσο και τη δυνατότητα επιβολής των αποφάσεων του Συμβουλίου. Η άστατη μάλιστα συμπεριφορά της Βραζιλίας, δείχνει πως οι αναδυόμενες δυνάμεις δεν προσκολλώνται εύκολα στο αμερικανικό άρμα, ακόμη και αν είναι δημοκρατίες.

Η βραζιλιάνική υποψηφιότητα αποτελεί μήλον της έριδος από την εποχή του Β` Π.Π. όταν οι «μεγάλοι τρεις» έψαχναν για ένα ακόμη κράτος να συμμετέχει ως μόνιμο μέλος. Ο Churchill νίκησε τελικά, επιβάλλοντας τη Γαλλία, την οποία ο Στάλιν είχε χαρακτηρίσει ως «χαριτωμένη πλην όμως αδύναμη». Ο Roosevelt υποστήριζε τη συμμετοχή της Κίνας του Chiang Kai-shek, με το σκεπτικό ότι το Συμβούλιο χρειάζονταν και ένα  ασιατικό μέλος. Ο τότε Αμερικανός πρόεδρος, υποστήριζε επίσης τη Βραζιλία, όντας εντυπωσιασμένος από το μέγεθός της, τους πόρους και τη προοπτική της. Ανησυχούσε επίσης πως αν στο Συμβούλιο δεν συμμετείχε και ένα λατινοαμερικάνικο μέλος, θα υπονομεύονταν η αλληλεγγύη ολόκληρου του ημισφαιρίου. Παρά την υποστήριξη του Roosevelt, τόσο η Μόσχα όσο και το Λονδίνο αντιστάθηκαν στη συμμετοχή της Βραζιλίας, η οποία αφού δεν ήταν μεγάλη δύναμη, θα υπονόμευε κατ`αυτούς την αξιοπιστία του Συμβουλίου.

Οι διαφωνίες συνεχίζονται μέχρι και σήμερα. Η Βραζιλία σε καμία περίπτωση δεν εκπροσωπεί τη Νότιο Αμερική. Ο Lula επιδιώκει πολύ ενεργά τη περιφερειακή άσκηση διπλωματίας, όμως ελάχιστα είναι τα κράτη της περιοχής που αναγνωρίζουν τη χώρα του ως ηγέτιδα. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η Βραζιλία αποτελεί μεγάλη δύναμη. Ως χώρα έχει φανερά προτερήματα, όντας πέμπτη στον κόσμο σε μέγεθος και πληθυσμό, όγδοη στην οικονομία, και διαθέτοντας εντυπωσιακή γεωργία, διαπρέποντας επίσης στους τομείς της αεροδιαστημικής και των βιοκαυσίμων. Κάποιες πρόσφατες έρευνες μάλιστα, τη τοποθετούν ψηλά στο κατάλογο των χωρών με άφθονα ενεργειακά αποθέματα, ενώ ήδη διαθέτει μεγάλες ποσότητες ξένου συναλλάγματος. Παρά την οικονομική κρίση που διανύουμε, οι προβλέψεις θέλουν τη Βραζιλία να σημειώνει ανάπτυξη έως και 5% μέσα στο τρέχον έτος.

Η Βραζιλία είναι σήμερα μια αξιοζήλευτη, ανοιχτή, ζωντανή, πολυεθνική δημοκρατία. Θεωρείται ως ήρωας του αναπτυσσόμενου κόσμου και της νέας παγκοσμιοποίησης. Η διπλωματία της είναι πρώτης τάξεως, και διαθέτει αποστολές σε ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο.

Το εντυπωσιακό σε σχέση με τη παρουσία της ως μεγάλη δύναμη, είναι ότι αυτή βασίζεται κυρίως στην οικονομία και λιγότερο στον πολιτισμό. Παραδοσιακά, η χώρα δεν έχει δώσει μεγάλη σημασία στον στρατιωτικό τομέα. Αντ`αυτού, βασίζεται περισσότερο στη πολυμερή συνεργασία μέσα σε διεθνείς οργανισμούς. Αυτή της η στάση οφείλεται στον γεωγραφικό παράγοντα που έχει επιτρέψει στη χώρα να αναπτυχθεί ως δύναμη μέσα σε ένα ειρηνικό ημισφαίριο υπό την αιγίδα των ΗΠΑ. Απομονωμένη από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν άλλες περιοχές της γης, η Βραζιλία αφέθηκε ήσυχη να αναπτυχθεί εσωτερικά, χωρίς φόβους ή απειλές από έξω. Η στρατιωτική της ισχύ αναπτύσσεται συνεχώς αλλά δεν παύει να είναι μετρίου μεγέθους. Διαθέτει περί τις 300.000 στρατιωτικό προσωπικό και κατατάσσεται 15η παγκοσμίως. Τα $15.3 δισ. που διαθέτει για αμυντικούς σκοπούς ισοδυναμούν με μόλις το 2.65% των στρατιωτικών δαπανών της Αμερικής. Και αν και διαθέτει ένα αεροπλανοφόρο, οι δυνατότητες εμπλοκής της σε μακρινά μέρη είναι περιορισμένες.

Η πλέον εμφανής συνεισφορά της Βραζιλίας είναι στο τομέα των ειρηνευτικών αποστολών. 1.300 στρατιώτες της βρίσκονται σήμερα στην Αϊτή. Παρόλα αυτά, η στρατιωτική συνεισφορά της στα πλαίσια του ΟΗΕ την κατατάσσει στη 14η θέση, πίσω από την Ινδία, τη Νιγηρία και την Αίγυπτο. Προσφέρει λιγότερο από το 1% του προϋπολογισμού του ΟΗΕ και το 0.2% του προϋπολογισμού του για ειρηνευτικές αποστολές. Εν ολίγοις, οι βραζιλιάνικες επενδύσεις στη παγκόσμια ασφάλεια είναι χρήσιμες αλλά όχι εντυπωσιακές.

Όσο ο ρόλος της Βραζιλίας αυξάνεται σε διεθνές επίπεδο, τόσο αυτή διχάζεται ανάμεσα σε δυο ταυτότητες. Από τη μια είναι ένας παγκόσμιος παίκτης, και από την άλλη μέλος της ομάδας των 77. Η προσκόλληση της Βραζιλίας στα θέματα του Νότου την εμποδίζουν να συνεισφέρει θετικά σε βασικά ζητήματα που αφορούν στη παγκόσμια τάξη. Ο διχασμός όμως αυτός προσφέρει και κάποια πλεονεκτήματα, επιτρέποντα στη χώρα να παίξει διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ Βορρά και Νότου σε θέματα όπως αυτά της κλιματικής αλλαγής. Τίθεται βέβαια το βασικό ερώτημα για το αν η Βραζιλία ως μόνιμο μέλος του Σ.Α.,  θα μπορούσε ποτέ να στηρίξει δύσκολες αποφάσεις που αφορούν σε ζητήματα πολέμου και ειρήνης.

Η προσπάθειά της να μπει στο Συμβούλιο βρίσκει αντιμέτωπη την άποψη της Ουάσιγκτον ότι η εξωτερική πολιτική του προέδρου Lula χαρακτηρίζεται από έντονο αντι-αμερικανισμό. Οι δυο χώρες ποτέ δεν υπήρξαν  κολλητές μια και η Βραζιλία πάντα επεδίωκε την αποστασιοποίηση της από την αγκαλιά των ΗΠΑ. Πρόσφατα, η κυβέρνηση του Lula έχει υιοθετήσει μια αναθεωρητική παγκόσμια  ατζέντα, πολύ συχνά αντίθετη σε αυτήν της  Αμερικής. Η απόλυτη θέση που έχει ο Lula σε ζητήματα που άπτονται επεμβάσεων σε άλλες χώρες, είναι επίσης ένα πρόβλημα για τους Αμερικάνους. Η Βραζιλία μονίμως προασπίζεται την αυτοκυριαρχία των κρατών αντιτιθέμενη σε παρεμβάσεις εναντίον χωρών που διαπράττουν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, όπως είναι οι περιπτώσεις της Βιρμανίας, του Σουδάν, και της Ζιμπάμπουε. Ο εναγκαλισμός του Lula με το Ιράν, που το χαρακτηρίζει ως τον «μεγάλο εταίρο», είναι ιδιαίτερα ανησυχητικός. Αν και η Βραζιλία είναι νομοταγές μέλος όλων των οργάνων που έχουν να κάνουν με πυρηνικά, και έχει υπογράψει το Σύμφωνο του Τλατελόλκο (που απαγορεύει τα πυρηνικά στη Ν. Αμερική), εν τούτοις, η στάση της απέναντι στις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης δημιουργεί σοβαρά ερωτηματικά.

Σε έξι μήνες από σήμερα, ο Lula και η εγωπάθειά του θα αποχωρήσουν από την εξουσία. Ίσως ο διάδοχος του να επιλέξει μια πιο σώφρονα εξωτερική πολιτική. Ο στρατηγός de Gaulle είχε πει κάποτε πως «Η Βραζιλία δεν είναι σοβαρό κράτος». Αν όντως είναι σοβαρό, θα πρέπει να αλλάξει ρότα και να αρχίσει να συμμορφώνεται με τις κοινές αποφάσεις εναντίον όλων όσων παραβιάζουν τη διεθνή νομιμότητα, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την εξάπλωση των πυρηνικών.

By Stewart Patrick

www.nationalinterest.org

Απόδοση: Strange Attractor

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.