03/05/2009 21:47
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η μεγάλη νέο-οθωμανική στροφή του Αχμέτ Νταβούτογλου

 Η Τουρκία επί δεκαετίες προσπάθησε να κρατήσει αποστάσεις από αυτούς του επικίνδυνους λαβυρίνθους του Ισλαμικού κόσμου. Επιχείρησε κατά καιρούς να πλησιάσει το Ισλάμ, αλλά κρατούσε πάντα «αποστάσεις ασφαλείας». Γιατί αν πλησίαζε πολύ διέτρεχε τριπλό κίνδυνο:

-- Πρώτον, να εμπλακεί στις θανάσιμες εσωτερικές αντιθέσεις τους.

-- Δεύτερον, να υπονομεύσει τις διεθνείς - δυτικές - συμμαχίες της.

-- Τρίτον, να υπονομεύσει στο εσωτερικό της το κοσμικό καθεστώς, το οποίο προσπαθούσε πολιτικά και θεσμικά να περιθωριοποιήσει την επιρροή του Ισλάμ στη σύγχρονη κοσμική Τουρκία. Αυτό το τελευταίο, άλλωστε, αποτέλεσε και κορυφαία παρακαταθήκη του Κεμάλ Ατατούρκ.

Όμως η άνοδος των ισλαμιστών στην κυβέρνηση έθεσε σε αμφισβήτηση μέσα στην Τουρκία τις Κεμαλικές παρακαταθήκες. Η Κυβέρνηση του ισλαμιστή Ερντογάν, αναθεώρησε τις μακροχρόνιες σταθερές εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας. Τώρα πλέον δεν κρατάει «αποστάσεις ασφαλείας» από το Ισλάμ. Αντίθετα, διεκδικεί ηγετικό ρόλο σε όλο το μουσουλμανικό κόσμο.

Αρχιτέκτονας αυτής της «στροφής» είναι ό μέχρι προχθές κορυφαίος  σύμβουλος του Ερντογάν και, σήμερα πλέον, υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου. Σε βιβλίο του ήδη από το 2001, ο κ. Νταβούτογλου περιγράφει το «στρατηγικό βάθος» της τουρκικής διεθνούς θέσης, και ευαγγελίζεται την αναβίωση μιας νέο-οθωμανικής πολιτικής, που θα «εξισορροπεί» την ένταξη στους δυτικούς θεσμούς με την άσκηση «ηγετικού ρόλου» από την Τουρκία σε ολόκληρο το μουσουλμανικό κόσμο.

-- Στους ίδιους τους μουσουλμάνους, ο κ. Νταβούτογλου λέει ότι μόνο η Τουρκία μπορεί να διαμεσολαβήσει τα συμφέροντά τους διεθνώς. Έτσι «κλείνει το μάτι» τόσο στους κοσμικούς μουσουλμάνους (αφού αυτοί επιθυμούν εγγύτητα με την Δύση) όσο και στους οπαδούς του Χαλιφάτου (αφού αυτοί επιθυμούν ενιαία έκφραση του μουσουλμανικού κόσμου, άρα χώρα-ηγεμόνα).

-- Στους δυτικούς ο Νταβούτογλου, λέει ότι αν θέλουν να αποκαταστήσουν τις σχέσεις τους με το μουσουλμανικό κόσμο, πρέπει να ενισχύσουν και να αξιοποιήσουν τον «ηγετικό ρόλο» της Τουρκίας στο Ισλάμ.

Φιλοδοξίες που οδηγούν σε «υπέρ- επέκταση»

Πολύ φιλόδοξο το εγχείρημα, αλλά έχει ορισμένα σοβαρά προβλήματα:

* Πρώτον, ότι για να προσεγγίσει το Ισλάμ ήλθε σε ρήξη με το Ισραήλ, με το οποίο είχε παραδοσιακά ισχυρούς δεσμούς.

* Δεύτερον, αναγκάστηκε να προσεγγίσει τις υπό Ιρανικό έλεγχο φονταμενταλιστικές οργανώσεις (Χαμάς και Χεζμπολάχ). Αλλά αυτό τον απομάκρυνε από τα περισσότερα αραβικά καθεστώτα. Έτσι η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και οι Σουνίτες του Ιράκ, αλλά και η Παλαιστινιακή αρχή, που βρίσκονται σε ρήξη με τις οργανώσεις αυτές ή με παρακλάδια τους, είδαν με απόλυτη καχυποψία τα πρόσφατα ανοίγματα της Τουρκίας.

* Τρίτον, πολλές από τις Αραβικές χώρες βλέπουν με καχυποψία τις ηγετικές φιλοδοξίες της Τουρκίας, γιατί αυτό θα σήμαινε ότι περιορίζονται οι δικές τους φιλοδοξίες. Τέτοια είναι, κυρίως, η περίπτωση της Αιγύπτου και της Ιορδανίας.

* Τέταρτον, τα ανοίγματα της Τουρκίας προς την Αρμενία έσπρωξαν το μουσουλμανικό Αζερμπαϊτζάν πιο κοντά στη Μόσχα απειλώντας ευθέως τους ενεργειακούς σχεδιασμούς των Αμερικανών, να παρακάμψουν τη Ρωσία για τον ανεφοδιασμό της Δύσης με αέριο.

* Πέμπτον, η προσέγγιση της Τουρκίας με το Ισλάμ πολλαπλασίασε τις τριβές της με την Ευρώπη. Κι όσο περισσότερο ταυτίζεται η Τουρκία με το μουσουλμανικό κόσμο, τόσο χάνει έδαφος μέσα στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη

* Έκτον, η ισλαμική στροφή της Τουρκίας ενοχλεί και μια σειρά μείζονες χώρες ακόμα:

-- την Ινδία, η οποία έχει ανοικτούς λογαριασμούς με το Ισλάμ,

-- το Ιράν, που ενοχλείται από τη φιλο-αμερικανική στροφή της Άγκυρας, γιατί η πολιτική Νταβούτογλου δεν έχει νόημα χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ

-- Και τη Ρωσία που δεν βλέπει με καλό μάτι ούτε τις ηγετικές φιλοδοξίες της Τουρκίας στην Ασία, ούτε τις νέες στενές σχέσεις με την Ουάσιγκτον. 

* Τέλος, η πολιτική Νταβούτογλου προκάλεσε στο εσωτερικό της Τουρκίας την οργή του Κεμαλικού κατεστημένου, που διαφωνεί απόλυτα με τέτοια «στροφή στο Ισλάμ».

 Με άλλα λόγια, το «στρατηγικό βάθος» του κ. Νταβούτογλου, κινδυνεύει να οδηγήσει σε «υπέρ- επέκταση» του ρόλου τους Τουρκίας. Ιστορικά άλλωστε, οι χώρες που διεκδικούν «στρατηγικό βάθος» πολύ πέραν των συνόρων τους συνήθως συντρίβονται από τις υπερβολικές φιλοδοξίες τους.

Έτσι, η Τουρκία κινδυνεύει να δημιουργήσει πολύ περισσότερους εχθρούς απ' ότι συμμάχους, πολύ περισσότερους κινδύνους για την ίδια απ' ότι συντελεστές ισχύος υπέρ της. Κινδυνεύει, κυριολεκτικά να τα χαλάσει με όλους, αντί να γίνει «απαραίτητη» σε όλους. 

Η Αμερική του Προέδρου Ομπάμα, εμφανίζεται σήμερα να στηρίζει αυτή τη νέα στρατηγική της Τουρκίας. Όπως εμφανίζεται να στηρίζει και διαφορετικές δυνητικές επιλογές ανοίγματος προς τη Ρωσία, το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία, και το ίδιο το Ισραήλ. Απ' όλα αυτά, το άνοιγμα των ΗΠΑ στη Ρωσία είναι πιο λογικό και πιο εφικτό. Ενώ το άνοιγμα των ΗΠΑ στο Ισλάμ μέσω Τουρκίας, είναι πιο παρακινδυνευμένο και μάλλον ανέφικτο...

Έτσι έχουμε ένα νέο αμερικανό ηγέτη που «ψάχνεται» προς όλες τις κατευθύνσεις, να στηρίζει - μεταξύ πολλών άλλων - μια πολιτική πολύ υψηλού ρίσκου της Τουρκίας, που έχει μεγάλες δυσκολίες να προχωρήσει και μεγάλο κόστος για την ίδια αν προχωρήσει και για κάθε βήμα που κάνει...

Μια Αμερική που καιροσκοπεί παντού και μια Άγκυρα που «μεγαλοπιάνεται» παντού, δημιουργούν αναμφίβολα μεγάλη ρευστότητα στην περιοχή μας...

Αλλά δεν συνιστούν «νέα στρατηγική» για τις ΗΠΑ, ούτε «νέο ρόλο» για την Τουρκία.

Και το ένα και το άλλο, βρίσκονται στη σφαίρα των «ευσεβών» (ή ασεβών) πόθων. Και δεν πρέπει να εκλαμβάνουμε τους πόθους των άλλων ως «δεδομένα». Ούτε τις επιδιώξεις τους ως «τετελεσμένα». Αντίθετα, πρέπει να κατανοούμε τις αντιφάσεις τους και να τις εκμεταλλευόμαστε προς όφελός μας.

Αλλά αυτό μέχρι στιγμής δεν το κάνουμε.

Μάλλον κοιμόμαστε ύπνο βαθύ...    

Χρύσανθος Λαζαρίδης

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.