#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
05/03/2011 07:01
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η δημοκρατία δεν αποτελεί πανάκεια για τη Μέση Ανατολή




Ο λαός της Αιγύπτου έχει κάθε λόγο να είναι περήφανος. Έδωσε στο κόσμο ένα φωτεινό παράδειγμα του πως μπορεί να ανατραπεί ένας δικτάτορας με λίγη επιμονή και καθόλου βία. Το μήνυμα που έστειλε, θα παραμείνει στη συλλογική μνήμη των λαών της Μ. Ανατολής και αλλού, για πάρα πολύ καιρό.

Ο δρόμος  προς τη δημοκρατία θα είναι μακρύς, όμως αν κρίνουμε από τη μέχρι στιγμής σοφία που επέδειξαν οι διαδηλωτές, τα εμπόδια θα ξεπεραστούν με επιτυχία.

Θα πρέπει όμως να τους προειδοποιήσουμε, ότι η δημοκρατία δεν αποτελεί τη λύση σε όλα τα προβλήματα. Δεν λύνει τα προβλήματα της φτώχειας και της οικονομικής ανισότητας, ούτε επιλύει τις πολιτισμικές συγκρούσεις που έχουν σχέση με τη κοινή ταυτότητα των πολιτών ενός έθνους.

Ο βασικός λόγος που η δημοκρατία είναι ανεπαρκής για τέτοιου είδους προβλήματα, είναι το γεγονός ότι οι αρχές της σχεδιάστηκαν σε βιομηχανοποιημένες καπιταλιστικές κοινωνίες, οι οποίες χαρακτηρίζονταν από σχετικά μεγάλη πολιτισμική ομοιογένεια, και σχετικά μικρά οικονομικά χάσματα.

Η δημοκρατία είναι ένα πλαίσιο επίσημων αρχών, που αναπτύχθηκε στη Δυτική Ευρώπη, σκοπεύοντας να διευκολύνει την εκπροσώπηση και την πολιτική έκφραση της μεσαίας και της εργατικής τάξης, και να επιλύει ειρηνικά τις συγκρούσεις μεταξύ των τάξεων αυτών με την ανώτερη τάξη.

Αν απουσιάζει η ισορροπία δυνάμεων μεταξύ των τάξεων, και αν δεν υπάρχει μια κοινή εθνική ταυτότητα, τότε η αυτόματη επιβολή δημοκρατικών αρχών, μπορεί ακόμη και να χειροτερέψει τη κατάσταση.

Για να αποφευχθούν οι δυσάρεστες εξελίξεις, το ιδιαίτερο κοινωνικό και οικονομικό σύστημα του κάθε κράτους θα πρέπει να μελετηθεί διεξοδικά, έτσι ώστε οι δημοκρατικές αρχές που θα εισαχθούν σε αυτό, να συνοδεύονται και από επιπρόσθετα συνταγματικά, θεσμικά, και πολιτικά στοιχεία.

 

Η δημοκρατία υπερτονίζει τις πολιτισμικές συγκρούσεις σε σημείο βίας, κι αυτό γίνεται επειδή δίνει την θεσμική δυνατότητα σε μια πλειοψηφία να επιβάλλει τη άποψή της επί της μειοψηφίας.

Ένα πρόσφατο ιστορικό παράδειγμα είναι η περίπτωση της δημοκρατικοποίησης της Γιουγκοσλαβίας, που οδήγησε σε 10 χρόνια πολέμου, και στη διάλυση του κράτους σε 7 διαφορετικά, παράλληλα με γενοκτονίες και εθνοκαθάρσεις.

Μια πιο παλιά περίπτωση είναι αυτή των ΗΠΑ, με ένα Σύνταγμα που μιλάει για κυβέρνηση του λαού, αλλά που προχώρησαν στη συστηματική σφαγή των ιθαγενών λαών, επειδή προφανώς δεν ανήκαν στους «Εμείς, ο Λαός» της Αμερικής.

Στην Αίγυπτο υπάρχει μια εξαιρετική εθνική παράδοση, μια πολιτισμική ομοιογένεια, και μια παραδοσιακή ανοχή απέναντι σε θρησκευτικές μειονότητες όπως είναι οι Κόπτες Χριστιανοί, και οι Εβραίοι, καθώς και μια αμοιβαία ανοχή μεταξύ ευσεβών και μη.

Στη περίπτωση του Ισραήλ, αποδεικνύεται πασιφανώς, πως η όποια κυρίαρχη εθνική ομάδα δεν παραδίδει εύκολα τον πολιτικό έλεγχο ή τις υλικές της απολαβές και προνόμια. Ούτε μέσω εκδημοκρατισμού, ούτε μέσω παραχώρησης ανεξαρτησίας, εκτός κι αν οι δυνάμεις μεταξύ των δυο πλευρών είναι σχετικά ισορροπημένες, όπως είδαμε στο Σουδάν.

Όποιος θέλει δημοκρατία κάτω από αυτές τις συνθήκες, καλά θα κάνει να σχεδιάσει πρώτα μια συναινετική φόρμουλα, σύμφωνα με την οποία η κάθε πολιτισμική ομάδα θα μπορεί να απολαμβάνει την ελευθερία της χωρίς η μία να μπορεί να επιβάλλεται επί των υπολοίπων.

Με απλά λόγια, οι διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας είναι καλές αλλά δεν επαρκούν. Αυτό που χρειάζεται η Μέση Ανατολή είναι η πολιτική συναίνεση για μια αμοιβαία αναγνώριση των δικαιωμάτων και της συνύπαρξης, εγγυημένη από το Σύνταγμα, και θεσμοθετημένη από σαφείς διαδικασίες εκλογής και εκπροσώπησης.

Η Αίγυπτος θα πρέπει να ανησυχεί για την οικονομική ανισότητα και τη καθημερινή οικονομική ταλαιπωρία που αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού της. Αν δεν λυθούν αυτά τα προβλήματα, ακόμη και το πιο δημοκρατικό πολίτευμα θα κινδυνεύει να ανατραπεί, από τις αντιδράσεις, που πολύ πιθανό να οδηγήσουν σε μια νέα μορφή δικτατορίας. Ένα τέτοιο παράδειγμα μας προσφέρει η Αργεντινή, όταν τον Δεκέμβριο του 2001, τα πλήθη βγήκαν στους δρόμους απαιτώντας από όλους τους πολιτικούς «να φύγουν», και ανατρέποντας πέντε προέδρους στη σειρά.

Αυτό συνέβη δυο μόλις χρόνια μετά τη μεγάλη εκλογική νίκη της αριστεράς, η οποία κέρδισε την εξουσία υποσχόμενη να βγάλει τη χώρα από την οικονομική κρίση, αλλά απέτυχε. Η κυβέρνηση ακολούθησε την πολιτική που της επέβαλλε το ΔΝΤ, μια πολιτική που προστάτευε τα συμφέροντα των ξένων επενδυτών εις βάρος της ντόπιας μεσαίας τάξης και των μισθωτών. Η κρίση οδήγησε στην απώλεια του 70% των καταθέσεων των απλών ανθρώπων, με τις ευλογίες του ΔΝΤ.

Επομένως, η Αίγυπτος θα πρέπει να καταλάβει ότι αν και η δημοκρατία είναι απαραίτητη, από μόνη της δεν μπορεί να προσφέρει τη σωτηρία. Αμέσως μετά τις εκλογές, οι νέοι ηγέτες της χώρας θα πρέπει να βρουν άμεσες και εφικτές λύσεις για την οικονομική δομή της αιγυπτιακής κοινωνίας.

Στη πορεία όμως, μάλλον θα αντιληφτούν ότι τελικά είναι πολύ πιο εύκολο να ανατρέψεις έναν διεφθαρμένο δικτάτορα, παρά να ξεριζώσεις ένα διεφθαρμένο οικονομικό καθεστώς.

 

Του Lev Grinberg,  καθηγητού πολιτικής οικονομίας στο Ben-Gurion University of the Negev

S.A.-Al Jazeera

 

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Θραξ Αναρμόδιος avatar
    Θραξ Αναρμόδιος 05/03/2011 10:30:20

    Καθηγητής και πράσινα άλογα. Ακόμη και τα στοιχειώδη και της πολιτικής και της οικονομίας επιδιώκει να θολώσει. Ποιον θεό υπηρετούν αυτοί οι άνθρωποι;

    Πάντα βέβαια η οικονομία ως επιστήμη ήταν ότι ομιχλωδέστερο διδάσκεται στα δυτικά πανεπιστήμια. Να χάνει η μάνα το παιδί (τι μέσοι όροι και τι θεωρίες και τι...)

    Ο λόγος που υπάρχουν οικονομικές τάξεις με τόσο τεράστιες οικονομικές διαφορές, ο λόγος που υπάρχει αυτή η μεγάλη οικονομική ανισότητα, ο λόγος που υπάρχουν πολύ πλούσιοι και πολύ φτωχοί, έχει να κάνει με ένα μόνο πράγμα: ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑ.

    Δηλαδή δεν έχουν όλοι οι πολίτες την ίδια ΠΟΛΙΤΙΚΗ ισχύ. Και τι δημοκρατίες και φούμαρα; Δεν είναι δημοκρατία ένα πολίτευμα που δεν μοιράζει σε ίσια μερίδια την πολιτική ισχύ ανάμεσα στους πολίτες του.

    Μα ούτε και ελεύθερη αγορά υπήρξε ποτέ. Κι ο λόγος είναι πάλι η πολιτική ανισότητα. Ο πολιτικά ισχυρός έχει τη δυνατότητα να επηρρεάσει τις ρυθμίσεις του κανονιστικού πλαισίου, να αποφύγει τον διοικητικό, δικαστικό κλπ έλεγχο, και χίλια δυο. Ελεύθερη αγορά για να λειτουργήσει απαιτεί πάλι μοίρασμα σε ίσα μερίδια της πολιτικής εξουσίας.

    Κάθε οικονομικη ανισότητα πηγάζει από την πολιτική ανισότητα. Και το μόνο πολίτευμα που μοιράζει την πολιτική ισχύ σε όλους τους πολίτες του είναι η δημοκρατία. Των πατέρων μας. Οχι αυτή η τωρινή μασκαράτα.

    Οι σημερινές "δημοκρατίες" είναι ΟΛΕΣ ολιγαρχίες. Του πλούτου. Αυτό είναι το πολιτικό αποτέλεσμα και το μυστικό του κοινοβουλευτισμού, που υπηρετούν τα κόμματα: Το αποτέλεσμα είναι ολιγαρχία. Πίσω από τις κουρτίνες οι πολιτικές και κομματικές ηγεσίες συνδιαλέγονται και διαπλέκονται με τους οικονομικά ισχυρούς. Η υπερσυγκεντρωμένη πολιτική εξουσία στα χέρια των ηγεσιών, των λίγων δηλαδή, παραδίνεται, με τον τρόπο αυτό, στους οικονομικά ισχυρούς του κάθε τόπου. Σιγά το μυστικό.

    Η δημοκρατία είναι η λύση κυρ-καθηγητά κι εσύ και οι άλλοι. Το ξέρεις φυσικά. Και ξέρεις και ποια δημοκρατία... Αλλά "είναι πολλά τα λεφτά". Κι έτσι μας ρίχνεις σαν σουπιά κι εσύ την θολούρα σου.

    Θραξ Αναρμόδιος

  2. Στέργιος avatar
    Στέργιος 05/03/2011 13:58:38

    Χα χα... τι άλλο θα έγραφε ένας Ισραηλινός;
    Η δημοκρατία (στις αραβικές χώρες) δεν αποτελεί πανάκεια (για το Ισραήλ), το οποίο ως γνήσια αποικιοκρατική δύναμη βολεύεται να συνορεύει με στυγνές δικτατορίες, εφόσον βέβαια οι δικτάτορες είναι αχυράνθρωποι ελεγχόμενοι από το ίδιο το Ισραήλ - διά του αντιπροσώπου μας στον Λευκό Οίκο, βεβαίως βεβαίως.
    Αν ήμουν Ισραηλινός καθηγητής θα με απασχολούσε περισσότερο η ποιότητα τής δημοκρατίας στο Ισραήλ, στην χώρα μου, το οποίο όσο περνούν τα χρόνια μοιάζει ολοένα και περισσότερο με τη Νότια Αφρική επί απαρτχάιντ.
    Αν είσαι Εβραίος Ασκεναζί με καταγωγή από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, το Ισραήλ είναι όντως μια Γη τής Επαγγελίας για σένα.
    Αν είσαι Εβραίος Σεφαρντί με καταγωγή από το Μαρόκο, όμως, και κυρίως αν έχεις σκούρο δέρμα και μιλάς αραβικά, έχεις λιγότερα δικαιώματα. Για παράδειγμα, τα κιμπούτς, αυτοί οι παράδεισοι κοινοκτημοσύνης και ισότητας, ιδρύθηκαν από Ασκεναζί και ΑΡΝΟΥΝΤΑΙ ακόμη και τώρα να δεχτούν Σεφαρντί που θέλουν να γίνουν μέλη τους.
    Αν είσαι Παλαιστίνιος τού Ισραήλ, τότε μπορείς να ψηφίζεις και ξέρεις ότι δεν θα υποστείς ποτέ τους περιορισμούς στη μετακίνηση που ταλαιπωρούν τους Παλαιστίνιους της Δυτικής Όχθης και τής Γάζας, αλλά τα δικαιώματά σου είναι σαφώς λιγότερα και λιγότερο προστατευμένα από ό,τι αν ήσουν Εβραίος.
    Αν δε, είσαι (νόμιμος) ξένος στο Ισραήλ, χαχααα, τότε καλά κρασά! Δεν θα βρίσκεις κανέναν να σου νοικιάζει το σπίτι του, εκτός κι αν περιοριστείς στο Τελ Αβίβ, στην Χάιφα και στις εστίες των πανεπιστημίων.
    Πρώτα διορθώστε αυτά, κύριε καθηγητά, και μετά πείτε στους Άραβες τι είναι καλό γι'αυτούς.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.