#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
11/03/2012 14:05
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η Παγκοσμιοποίηση και οι παρωπίδες του ελεύθερου εμπορίου



Πρόσφατα, δυο συνάδελφοι καθηγητές του Harvard, με κάλεσαν ως επισκέπτη στο μάθημά τους για την παγκοσμιοποίηση.

Με προειδοποίησαν όμως, ότι οι φοιτητές τους ήταν αναφανδόν υπέρ της παγκοσμιοποίησης.

Στη πρώτη μας συνάντηση, οι φοιτητές ρωτήθηκαν για το πόσοι προτιμούν το ελεύθερο εμπόριο από τους περιορισμούς στις εισαγωγές. Περισσότεροι από 90% προτιμούν το ελεύθερο εμπόριο.

Όταν το ίδιο ερώτημα τίθεται στον γενικό πληθυσμό, και όχι σε φοιτητές του Harvard, το αποτέλεσμα είναι εντελώς διαφορετικό.  Στις ΗΠΑ, τα 2/3 συνήθως προτιμούν τους αυστηρούς περιορισμούς στις εισαγωγές ξένων προϊόντων.

Βέβαια, οι φοιτητές του Harvard δεν πρέπει να μας εκπλήσσουν. Συνήθως οι πιο καταρτισμένοι, και πιο μορφωμένοι ερωτηθέντες τείνουν να προτιμούν την ελεύθερη αγορά, από ότι οι απλοί εργαζόμενοι. Προφανώς, οι φοιτητές του Harvard σκέφτονται με βασικό κριτήριο το αυριανό τους πορτοφόλι.

Ή ίσως να μην καταλαβαίνουν τις διεργασίες της απελευθερωμένης αγοράς.

Ρώτησα τους φοιτητές αν θέλουν να δουν ένα μαγικό πείραμα. Διάλεξα δυο εθελοντές, τον Nicholas και τον  John, και τους είπα ότι μπορώ να εξαφανίσω $200 από τον τραπεζικό λογαριασμό του πρώτου, και να προσθέσω $300 σε αυτόν του δεύτερου. Αυτό το εγχείρημα της κοινωνικής μηχανικής, θα απέφερε κέρδος $100 στην τάξη. Θα μου το επέτρεπαν; Μόνοι μια μικρή μειοψηφία δέχτηκε να γίνει το πείραμα. Πολλοί ήταν αβέβαιοι. Οι περισσότεροι ήταν αρνητικοί.

Το σίγουρο είναι ότι οι συγκεκριμένοι φοιτητές δεν αισθάνονταν άνετα με μια σημαντική αναδιανομή του εισοδήματος, άσχετα αν εξαιτίας της μεγάλωνε η συνολική πίτα.

Τότε είναι που αναρωτήθηκα μεγαλόφωνα, πως γίνεται να υποστηρίζουν όλοι τους το ελεύθερο εμπόριο, που αφορά σε μια παρόμοια, και μάλιστα μεγαλύτερη, αναδιανομή χρήματος από κάποιους χαμένους στους νικητές; Έμειναν άφωνοι.

Στη συνέχεια τους είπα να υποθέσουν ότι ο Nicholas και ο  John έχουν από μια μικρή εταιρία που ανταγωνίζονται η μία την άλλη. Ας υποθέσουμε ότι ο John πλούτισε κατά $300 επειδή εργάστηκε πιο σκληρά, αποταμίευσε, και επένδυσε περισσότερα, παράγοντας καλύτερα προϊόντα, και βγάζοντας από το παιχνίδι τον Nicholas, που έχασε και $200.

Πόσοι από τους φοιτητές θα επικροτούσαν αυτή την αλλαγή; Όλοι σήκωσαν το χέρι (εκτός από τον Nicholas).

Στη συνέχεια έθεσα κάποια άλλα υποθετικά ερωτήματα, σχετικά με το διεθνές εμπόριο.  Ας πούμε ότι ο John έβγαλε από το παιχνίδι τον  Nicholas, επειδή άρχισε να εισάγει καλύτερα προϊόντα από την Γερμανία. Ή επειδή μετέφερε την παραγωγή του στην Κίνα, όπου δεν υπάρχουν εργασιακά δικαιώματα. Ή ότι προσέλαβε παιδάκια εργάτες στην Ινδονησία. Αμέσως, οι φοιτητές έπαψαν να υποστηρίζουν την αναδιανομή εισοδήματος, κάτω από αυτές τις συνθήκες.

Και τι γίνεται με την τεχνολογική καινοτομία, που όπως το εμπόριο, χειροτερεύει την κατάσταση κάποιων; Ελάχιστοι είναι εκείνοι (φοιτητές) που δεν θέλουν την τεχνολογική εξέλιξη. Δεν γίνεται να απαγορεύσουμε τους λαμπτήρες, επειδή θα χάσουν την δουλειά τους αυτοί που φτιάχνουν κεριά…

Άρα, οι φοιτητές δεν ήταν εναντίον της ανακατανομής. Ήταν εναντίον συγκεκριμένων ειδών ανακατανομής του εισοδήματος. Όπως οι περισσότεροι άνθρωποι, έτσι κι αυτοί, θέλουν δικαιοσύνη στις διαδικασίες.

Για να εκφέρουμε άποψη  και κρίση στην ανακατανομή του πλούτου, θα πρέπει να γνωρίζουμε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες γίνεται. Δεν δυσανασχετούμε με τον Bill Gates ή τον Warren Buffett, που βγάζουν δισεκατομμύρια, ακόμη και αν κάποιοι ανταγωνιστές τους υπέφεραν, μάλλον επειδή τόσο  αυτοί όσο και οι ανταγωνιστές τους, λειτουργούν με τους ίδιους κανόνες, αντιμετωπίζοντας τις ίδιες ευκαιρίες, και τα ίδια εμπόδια.

Θα τους βλέπαμε όμως διαφορετικά, αν δεν πλούτιζαν με τον ιδρώτα και την έμπνευσή τους, αλλά με κομπίνες, με παραβιάσεις των εργασιακών κανόνων, με την λεηλασία του περιβάλλοντος, ή με την εκμετάλλευση των κρατικών επιχορηγήσεων σε άλλες χώρες. Όμως, αν δεν ανεχόμαστε την ανακατανομή του εισοδήματος στο εσωτερικό της χώρας, όταν  παραβιάζει την ηθική μας, τότε γιατί να το ανεχόμαστε σε παγκόσμιο επίπεδο;

Πολλοί οικονομολόγοι κλείνουν τα αυτιά σε τέτοιου είδους διακρίσεις. Αποδίδουν τις ανησυχίες περί παγκοσμιοποίησης σε κίνητρα προστατευτισμού, ή σε άγνοια, ακόμη και όταν πρόκειται για ξεκάθαρα ηθικά ζητήματα. Αγνοούν ότι το ελεύθερο διεθνές εμπόριο διεξάγεται πολλές φορές με τρόπους που στο εσωτερικό θα θεωρούσαμε προβληματικούς.

Βέβαια, ακόμη και όταν τίθενται σοβαρά ηθικά ζητήματα για την παγκοσμιοποίηση, δεν θα πρέπει να αντιδρούμε αυτόματα, περιορίζοντας το εμπόριο. Υπάρχουν πολλές ισορροπίες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, όπως για παράδειγμα τις συνέπειες για κάποιους κάπου στον κόσμο που φτωχαίνουν περισσότερο από όσο φτωχαίνουν οι συμπατριώτες μας.

Οι δημοκρατίες οφείλουν να εξετάζουν όλες τις παραμέτρους, και να αποφασίζουν συνειδητά. Το να εξιδανικεύουμε την παγκοσμιοποίηση, επειδή απλά αυξάνει την οικονομική μας πίτα, είναι ένας σίγουρος τρόπος για να την δαιμονοποιήσουμε στο μέλλον.

Του καθηγητή πολιτικής οικονομίας Dani Rodrik.

project-syndicate.org

Απόδοση: S.A.

ΣΧΟΛΙΑ

  1. ΠΗΛΕΑΣ avatar
    ΠΗΛΕΑΣ 11/03/2012 20:52:11

    Τόσα χρόνια στο ΕΜΠ, κανένας καθηγητής μου δεν κάλεσε κανέναν επισκέπτη-καθηγητή. Δεν ξέρω τι γίνεται τώρα...
    Σωστές οι επισημάνσεις του κου Καθηγητή. Αλλά οι Παγκοσμιοποιητές δεν αναχαιτίζονται με λόγια αλλά με αποφάσεις Κυβερνήσεων (και δή, σοβαρών!).

  2. Flat avatar
    Flat 12/03/2012 13:56:47

    ενδιαφερουσα η τοποθετηση του άρθρου

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.