#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
28/07/2013 12:25
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η Αίγυπτος μετά τον Μόρσι



Η Αίγυπτος βρίσκεται στην καρδιά της αραβικής επανάστασης, ακόμα και αν η αρχική σπίθα ξεκίνησε από την Τυνησία. Αλλά η Αίγυπτος - με τη στρατηγική της θέση, τα σταθερά σύνορα, τον μεγάλο πληθυσμό και την αρχαία ιστορία - ήταν η κύρια δύναμη του αραβικού κόσμου για αιώνες, καθορίζοντας την ροή της ιστορίας στην περιοχή περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Αυτό συνεπάγεται ότι η ανατροπή του δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου της Αιγύπτου, Μοχάμεντ Μόρσι, θα έχει πολύ ευρύτερες επιπτώσεις, γράφει ο Γιόσκα Φίσερ, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας.

Ήταν η αποπομπή του Μόρσι μια αντεπανάσταση με το πρόσχημα ενός στρατιωτικού πραξικοπήματος; Ή μήπως το πραξικόπημα εμπόδισε την ολική ανάληψη της εξουσίας από την Μουσουλμανική Αδελφότητα, αποτρέποντας την οικονομική κατάρρευση της Αιγύπτου και την χαοτική κάθοδο σε θρησκευτική δικτατορία; Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι αυτό που συνέβη στην Αίγυπτο ήταν ένα στρατιωτικό πραξικόπημα, ή ότι οι δυνάμεις του καθεστώτος του πρώην προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ έχουν επιστρέψει στην εξουσία. Αλλά, σε αντίθεση με το 2011, όταν οι λιγοστοί φιλο-δυτικοί φιλελεύθεροι και πάρα πολλοί νέοι αστοί της μεσαίας κινητοποιήθηκαν ενάντια στον Μουμπάρακ, τώρα οι ίδιες ομάδες υποστηρίζουν το πραξικόπημα, προσδίδοντάς του μια ορισμένη (δημοκρατική;) νομιμότητα. Παρόλα αυτά, η ανατροπή μιας δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης από τον στρατό δεν μπορεί να παραλειφθεί.

Λοιπόν, τι επιλογές έχει η Αίγυπτος τώρα; Θα επαναλάβει την αλγερινή τραγωδία, στην οποία ο στρατός ακύρωσε τις εκλογές για να εμποδίσει τους Ισλαμιστές από την εξουσία, με αποτέλεσμα να οδηγηθούν σε έναν οκταετή εμφύλιο που στοίχισε τη ζωή σε 200.000 ανθρώπους; Θα επιστρέψει η χώρα στη στρατιωτική δικτατορία; Ή η Αίγυπτος θα καταλήξει σε κάτι σαν μία κεμαλική «δημοκρατία» του τύπου που επικρατούσε στην Τουρκία για καιρό, με μια πολιτική κυβέρνηση, αλλά με το στρατό να κινεί τα νήματα; Και οι τρεις εναλλακτικές υποθέσεις είναι πιθανές, αν και είναι αδύνατο να προβλεφθεί ποια θα επικρατήσει.

Ένα πράγμα όμως μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα: η βασική κατανομή της εξουσίας στην αιγυπτιακή κοινωνία δεν έχει αλλάξει. Ο στρατός και η Μουσουλμανική Αδελφότητα μοιράζουν την εξουσία μεταξύ τους. Οι δυτικά προσανατολισμένοι φιλελεύθεροι δεν έχουν καμία πραγματική εξουσία και, όπως βλέπουμε τώρα, στηρίζονται στους ώμους του στρατού. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αντίπαλος του Μόρσι στις προεδρικές εκλογές του 2012 ήταν ο Αχμέντ Σαφίκ, πρώην στρατηγός και τελευταίος  πρωθυπουργός της εποχής Μουμπάρακ - σίγουρα όχι φιλελεύθερος.

Μία νίκη είτε από την Αδελφότητα ή από το στρατό δεν θα είναι μια νίκη της δημοκρατίας. Η Χαμάς, η οποία κυριαρχεί στη Γάζα από το 2006, μπορεί να χρησιμεύσει ως παράδειγμα του τι θέλει η Αδελφότητα: αδιαίρετη εξουσία, ακόμα και πάνω στο στρατό. Ομοίως, η εξουσία του αιγυπτιακού στρατού, αρχής γενομένης από το 1950, οδήγησε σε δεκαετίες στρατιωτικής δικτατορίας.

Αλλά υπάρχει και ένα τρίτο και πλέον νέο στοιχείο στο παιχνίδι, το οποίο δεν μετρά την εξουσία κατά τον ίδιο τρόπο όπως ο στρατός και η  Αδελφότητα. Μέσω της ηγεσίας τους στις διαμαρτυρίες επί δύο χρόνια, η νεαρή αστική μεσαία τάξη έχει αποκτήσει τη δική της νομιμότητα και, με τις τεχνολογικές και γλωσσικές της ικανότητες, είναι ικανή να κυριαρχήσει στην παγκόσμια συζήτηση για την Αίγυπτο. Αυτοί οι νέοι θέλουν την πρόοδο, όχι την εξουσία. Θέλουν το μέλλον να μοιάζει με αυτό που βλέπουν στο Διαδίκτυο και στη Δύση. Αν αυτό το κίνημα διοχετευθεί στη θεσμική πολιτική, θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην εσωτερική διανομή εξουσίας της Αιγύπτου.

Το δράμα που εκτυλίσσεται την Αίγυπτο θα πλαισιώνεται από το τρίγωνο των αντιφάσεων και των απαιτήσεων αυτών των τριών ομάδων. Και δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι, μαζί με την αίσθηση των νέων ότι δεν έχουν ένα μέλλον υπό τις εθνικιστικές στρατιωτικές δικτατορίες του παρελθόντος, η μαζική φτώχεια υπήρξε το δεύτερο έναυσμα της επανάστασης του 2011.

Αυτό που υπογραμμίζει την αντίφαση μεταξύ του στρατού και της Μουσουλμανικής Αδελφότητας δεν είναι μόνο το ζήτημα της θρησκείας, αλλά και όλα τα κοινωνικά προβλήματα, όπως η ανισότητα, που ταλανίζει τις αραβικές κοινωνίες. Η Αδελφότητα έχει υποθετικά ένα ρόλο παρόμοιο με τα ευρωπαϊκά αριστερά πολιτικά κόμματα του δεκάτου ενάτου αιώνα. Όποιος θέλει να αποδυναμώσει την Αδελφότητα πρέπει να αντιμετωπίσει τα επείγοντα κοινωνικά ζητήματα που θέτει και να προσπαθήσει να τα επιλύσει. Αυτό σημαίνει ότι όποια λύση και αν επικρατήσει τελικά θα αξιολογηθεί σύμφωνα με το αν μπορεί να επιλύσει την οικονομική κρίση (κυρίως την έλλειψη ευκαιριών απασχόλησης για τους νέους) και την εμβάθυνση της μαζικής φτώχειας. Οι πιθανότητες είναι ελάχιστες.

Σε όλο τον αραβικό κόσμο, ο εθνικισμός αποτελεί τροχοπέδη για τις κοινωνίες και επιβραδύνει τη συνεργασία, την κατάργηση των δασμών, καθώς και τη δημιουργία μιας οικονομικής κοινότητας. Και όμως, οι οικονομίες των αραβικών χωρών που βρίσκονται σε κρίση είναι πολύ μικρές για να πετύχουν μόνες τους. Ακόμη και αν όλα πάνε καλά, δεν μπορούν να προσφέρουν στους μεγάλους και νεαρούς πληθυσμούς τους την ελπίδα για ένα θετικό μέλλον. Είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η συνεργασία, η οποία, δεδομένης της κοινής γλώσσας, θα στηρίζεται σε μια ισχυρότερη βάση από ό,τι στην Ευρώπη.
Στην Αίγυπτο, η Δύση πρέπει να συνεργαστεί και με τις τρεις κορυφαίες πολιτικές δυνάμεις - τη στρατιωτική, την Αδελφότητα και τους νέους αστούς -επειδή δεν θα υπάρχει βραχυπρόθεσμη λύση με μία μόνο επιλογή. Η χειρότερη προσέγγιση θα ήταν να περιθωριοποιήσουν ή ακόμη και να διώξουν τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και το πολιτικό Ισλάμ, πάλι.

Ευρύτερα, με τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία να αποσταθεροποιεί τον Λίβανο και να απειλεί να κάνει το ίδιο και στην Ιορδανία, καθώς και με το Ιράκ να μαστίζεται από παρόμοια θρησκευτική βία, το στρατιωτικό πραξικόπημα στην Αίγυπτο φαίνεται να σημάνει το τέλος των αραβικών επαναστάσεων, τουλάχιστον προς το παρόν. Παντού, τα σημάδια δείχνουν προς τα πίσω.

Αλλά δεν πρέπει να εξαπατηθούμε. Ακόμη και αν ο αγώνας για την εξουσία φαίνεται αποφασιστικός, αυτό δεν σημαίνει επιστροφή στο προηγούμενο status quo. Όταν οι επαναστάσεις του 1848 στην Ευρώπη επανήλθαν το επόμενο έτος, όλα ήταν διαφορετικά, όπως γνωρίζουμε τώρα. Οι μοναρχίες παρέμειναν στην εξουσία για δεκαετίες, αλλά η Βιομηχανική Επανάσταση και η έλευση της δημοκρατίας δεν μπορούσαν να σταματήσουν. Γνωρίζουμε, ωστόσο, ότι αυτό οδήγησε την Ευρώπη σε ένα μέλλον που μόνο γαλήνιο δεν ήταν. Ο αραβικός κόσμος μπορεί να μην έχει επηρεαστεί τόσο βαθιά, αλλά το εγγύς μέλλον δεν θα είναι σίγουρα ούτε ειρηνικό, ούτε σταθερό.

project-syndicate

 

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.