#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
19/01/2011 07:31
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ας μη βιαζόμαστε να δούμε επαναστάσεις στον αραβικό κόσμο





Η ανατροπή του τυνησιακού καθεστώτος, έχει οδηγήσει πολλούς, κατά τα άλλα έξυπνους ανθρώπους, να θεωρούν ότι μπορεί σύντομα να οδηγηθούμε σε ένα κύμα δημοκρατικοποίησης του αραβικού κόσμου. Η θεωρία αυτή  λέει πως τα γεγονότα της Τυνησίας, μεγεθυσμένα από τα ΜΜΕ, θα ωθήσουν τις δυσαρεστημένες μάζες στον ξεσηκωμό, και στην ανατροπή δικτατορικών καθεστώτων σε χώρες όπως η Συρία και η Αίγυπτος. Η πιο εμφανής αναλογία είναι η «βελούδινη επανάσταση» και οι προεκτάσεις της στην Ανατολική Ευρώπη, ή οι διάφορες χρωματιστές επαναστάσεις στην Ουκρανία και στη Γεωργία. Η παγκόσμια όμως ιστορία αποδεικνύει ότι παρόμοια γεγονότα είναι σχετικά σπάνια, και όταν συμβαίνουν, συμβαίνουν με πολύ αργούς ρυθμούς, και συνήθως συνοδεύονται από εισβολές ξένων δυνάμεων.

Η γαλλική επανάσταση δεν πυροδότησε επαναστάσεις στην υπόλοιπη Ευρώπη. Πράγματι, πολλές μοναρχίες έπεσαν, αλλά αυτό έγινε από τις ξιφολόγχες του γαλλικού στρατού. Κάτι ανάλογο συνέβη και το 1917, όταν πολλοί πίστευαν πως οι μπολσεβίκοι θα βρουν μιμητές και αλλού. Όμως ο κομμουνισμός άργησε να έλθει στην Ευρώπη, και αυτό έγινε μετά τον Β`ΠΠ, και με τις πλάτες του κόκκινου στρατού (στη Κίνα μετά από πολύχρονο εμφύλιο πόλεμο). Ούτε η ιρανική επανάσταση του 1979 μεταδόθηκε σε γειτονικά κράτη, αν και πολλοί μιμητές της προέκυψαν σε μέρη όπως ο Λίβανος. Εν ολίγοις, δεν είδαμε κάποιο κύμα ισλαμικών επαναστάσεων Χομεϊνικού τύπου.

Η βελούδινη επανάσταση της Ανατολικής Ευρώπης είναι μια εξαίρεση, αλλά κυρίως επειδή όλα τα δορυφορικά της καθεστώτα εξαρτώνταν από το φόβο μιας σοβιετικής εισβολής ώστε να κρατηθούν τεχνητά στην εξουσία. Μόλις ο φόβος αυτός εξέλιπε, έπεσαν το ένα μετά το άλλο σαν ντόμινο.

Κάτι τέτοιο δεν ισχύει στον αραβικό κόσμο. Αν και τα περισσότερα αραβικά καθεστώτα είναι απολυταρχικά, παραμένουν ανεξάρτητα, ενώ χρησιμοποιούν ένα διαφορετικό μείγμα πολιτικών θεσμών και μέτρων προκειμένου να διατηρούνται στην εξουσία. Το γεγονός ότι ο Ben Ali δεν διαχειρίστηκε σωστά τις προκλήσεις, δεν σημαίνει πως και οι υπόλοιποι ηγέτες της περιοχής δεν θα βρουν τρόπους να ακυρώσουν ή να καταστείλουν τις αντίστοιχες προκλήσεις, που αυτοί αντιμετωπίζουν.

Υπάρχουν τρεις επιπλέον λόγοι για τους οποίους το παράδειγμα της Τυνησίας δεν θα βρει μιμητές:

Πρώτον, όπως έχουμε δει στο Timur Kuran και αλλού, η πραγματική επαναστατική προοπτική ενός λαού είναι δύσκολο να προβλεφτεί, και ένα επαναστατικό κύμα συχνά εξαρτάται από συγκεκριμένες παραμέτρους και επιδράσεις μέσα σε μια  συγκεκριμένη κοινωνία. Το αν δηλαδή μια δυσαρέσκεια οδηγηθεί σε επανάσταση, εξαρτάται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.

Δεύτερον, η Τυνησία σίγουρα αποτελεί μια προειδοποίηση για τις υπόλοιπες αραβικές δικτατορίες, οι οποίες μάλλον θα είναι ιδιαίτερα προσεκτικές στους επόμενους μήνες.

Τρίτον, το παράδειγμα της Τυνησίας πολύ πιθανά δεν θα είναι ιδιαίτερα ελκυστικό στο επόμενο διάστημα, ειδικά αν η πτώση της κυβέρνησης οδηγήσει σε εκτεταμένη αναρχία, βία και οικονομικές δυσχέρειες. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, δύσκολα οι πληθυσμοί στις υπόλοιπες χώρες να επιδιώξουν κάτι αντίστοιχο. Το πιο πιθανό είναι να προτιμήσουν μια σκληρή κυβέρνηση, από την ακυβερνησία.

Όλα αυτά δεν σημαίνουν πως μια μετάδοση της επανάστασης δεν μπορεί να λάβει χώρα, ή ότι τα γεγονότα της Τυνησίας δεν θα προκαλέσουν συζητήσεις, τριγμούς κλπ. Όμως, η όποια δημοκρατική ολοκλήρωση θα χρειαστεί πολύ χρόνο, και όποιος αναμένει μια άμεση μετάβαση του αραβικού κόσμου στη δημοκρατία, μάλλον θα απογοητευτεί.
S.A.-Foreign Policy

ΣΧΟΛΙΑ

  1. ΒΙΣ avatar
    ΒΙΣ 19/01/2011 09:00:34

    Στα αραβικά κράτη κουλτούρα δημοκρατίας δυτικού τύπου δεν υπάρχει. Στην Αλγερία αρχές δεκαετίας του '90 οι εκλογές ανέδειξαν τους ισλαμιστές πρώτο κόμμα και έγινε επέμβαση του στρατού, με τις ευλογίες της Γαλλίας, προκειμένου να μην καταλάβει την εξουσία νόμιμα το ισλαμιστικό κόμμα.
    Τη Συρία, τη σκληρότερη ίσως δικτατορία σήμερα του αραβικού κόσμου, η εξουσία κατέχεται από τη μετριοπαθή μωαμεθανική σέχτα των αλεβιτών, στους οποίους ανήκει η οικογένεια Ασαντ. Οι σύριοι αλεβίτες, συγγενείς αλλά όχι ταυτόσημοι με τους αλεβίτες της Τουρκίας και τους Μπεκτασήδες της Αλβανίας, είναι μειονότητα. Η πληθυσμία είναι σουννιτική. Οπως μου έλεγε φίλος από Δ. Ευρώπη που εργάζεται χρόνια στη Συρία, είναι σχεδόν βέβαιο ότι τυχόν ανατροπή του Ασαντ θα σημάνει κατάληψη της εξουσίας από τους καταπιεσμένους ήδη σουνίτες, διωγμό (αν όχι σφαγή) των αλεβιτών, σε πρώτη φάση, διωγμό των πολυάριθμων χριστιανών στη δεύτερη.
    Οσο και η δικτατορία Άσαντ είναι απεχθής, είναι πολύ προτιμότερη από μία ισλαμική δικτατορία που θα επέβαλαν οι σουνίτες, αφού ο Ασαντ ως αλεβίτης έχει αρκετά τονισμένο τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους του (με σαφή φυσικά προνόμια υπέρ των μωαμεθανών εις βάρος των χριστιανών).
    Από την άλλη, σε μία μη αραβική μωαμεθανική χώρα, το Πακιστάν, η θέση των χριστιανών, Πακιστανών στο γένος, είναι δεινή, αφού καίγονται ακόμα και ζωντανοί μέσα σε εκκλησίες, χωρίς φυσικά η πακιστανική κοινή γνώμη συμφωνεί κατά βάση! (οι Πακιστανοί που "φιλοξενούμε" εδώ δεν αποτελούν εξαίρεση, στην πλειονότητά τους αυτά τα συναισθήματα τρέφουν προς εμάς τους μη μουσουλμάνους. Την κατάλληλη στιγμή θα τα εκφράσουν αναλόγως...).
    Στο Πακιστάν υπάρχει ακόμα και ορθόδοξος ιερέας ντόπιος, που όμως λειτουργεί στο σπίτι του.
    Οποιος φαντάζεται μουσουλμανική χώρα με πραγματική ισονομία για όλους τους μη μουσουλμάνους, χριστιανούς, βουδιστές, αγνωστικιστές, άθεους κλπ, είναι ή αφελής ή αδαής. Δεν κατανοεί πως το ισλάμ σημαίνει από τη φύση του θεοκρατική οργάνωση της κοινωνίας, δεν αποσκοπεί στην ικανοποίηση προσωπικών μεταφυσικών αναγκών.
    Δεν είναι τυχαίο που τόσες δεκαετίες γαλλικής κυριαρχίας και επιβολής της γαλλικής κουλτούρας, έστω στο επίπεδο της γλώσσας, στο Μαγκρέμπ δεν κατάφεραν να κάνουν δυνατή την επικράτηση εκεί της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας δυτικού τύπου. Ούτε στα μουσουλμανικά κράτη Πακιστάν και Μπαγκλαντές, σε αντίθεση με τη μη μουσουλμανική Ινδία.

    • ΒΙΣ avatar
      ΒΙΣ @ ΒΙΣ 19/01/2011 09:02:07

      διόρθωση: Καίγονται οι χριστιανοί στις εκκλησίες, χωρίς η πακιστανική κοινή γνώμη να αντιδρά κατά βάση.

    • lampros avatar
      lampros @ ΒΙΣ 19/01/2011 12:57:23

      Δεν είναι τυχαίο που τόσες δεκαετίες γαλλικής κυριαρχίας και επιβολής της γαλλικής κουλτούρας, έστω στο επίπεδο της γλώσσας, στο Μαγκρέμπ δεν κατάφεραν να κάνουν δυνατή την επικράτηση εκεί της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας δυτικού τύπου.

      Μετάφραση: «δεν είναι τυχαίο που οι αποικιοκρατική κυριαρχία της Γαλλίας δεν τους έκανε να πετάνε την σκούφια τους για τους τάχαμου ευρωπαίους δημοκράτες αφεντικά τους και το πολιτικό τους σύστημα...»

      • ΒΙΣ avatar
        ΒΙΣ @ lampros 19/01/2011 13:08:05

        Φυσικά και δεν τους έκανε να πετάνε τη σκούφια τους, αλλά η ανάγνωσή σου είναι επιφανειακή. Είχαν άραγε κάτι άλλο να προτείνουν οι ίδιοι, εκτός φυσικά από την εφαρμογή της σαρία;
        Είναι δεκτική η κουλτούρα τους στην αντιπροσωπευτική κοινοβουλευτική δημοκρατία;
        Εδώ είναι το μέγα ζήτημα.
        Οι ισλαμιστές στην Αλγερία, για παράδειγμα, επιδίωξαν μέσω των εκλογών να καταλάβουν την εξουσία για πάντα.
        Γιατί η δυτικού τύπου δημοκρατία έχει δυσκολίες ή αδυναμία εφαρμογής στον μουσουλμανικό κόσμο; Λόγω της κακής αποικιοκρατίας μόνο;
        Η αριστερή ανάγνωση του ζητήματος χωλαίνει.

  2. Άναυδος avatar
    Άναυδος 19/01/2011 09:04:20

    Είναι σωστό αυτό που λες. Στα απολυταρχικά καθεστώτα στον αραβικό κόσμο, έχει το καθένα την δική του ταυτότητα και είναι δύσκολη η διάχυση (βλ. "ντόμινο").
    Επιπλέον, οι Άραβες σαν κουλτούρα είναι γενικώς επιρρεπείς σε "δια βίου" καταστάσεις "πεφωτισμένων", είτε αυτοί είναι πραγματικοί τέτοιοι είτε έχουν πείσει τους από κάτω ως τέτοιοι.
    Τέλος, οι ομοιότητες και η χρονική συγκυρία στα ίδια περιστατικά εμένα μου μυρίζουν πιο πολύ για "χεράκι" δυτικών υπηρεσιών παρά για "αιφνίδια όρεξη" των Αράβων να ασχοληθούν με τα καθεστώτα τους.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.