#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
17/08/2013 13:15
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Απέτυχε η λιτότητα στην Ευρώπη;


Παρά το γεγονός ότι πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ανακοινώσει περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων, ο λόγος χρέους/ ΑΕΠ συνεχίζει να επιδεινώνεται. Έτσι, αν ο σκοπός της λιτότητας ήταν να μειώσει τα επίπεδα του χρέους, οι επικριτές της έχουν δίκιο: η δημοσιονομική λιτότητα έχει αποτύχει. Αλλά ο στόχος της λιτότητας δεν ήταν μόνο η σταθεροποίηση χρέους, υποστηρίζει ο Daniel Gros, διευθυντής του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής στις Βρυξέλλες.
Στην πραγματικότητα, η λιτότητα έχει λειτουργήσει με τον τρόπο που έχει διαφημιστεί σε ορισμένες περιπτώσεις. Το δημοσιονομικό έλλειμμα της Γερμανίας αυξήθηκε προσωρινά κατά περίπου 2,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας ύφεσης του 2009. Η επακόλουθη ταχεία μείωση του ελλείμματος δεν είχε σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη. Έτσι, είναι δυνατόν να μειωθούν τα ελλείμματα και να κρατηθεί ο λόγος χρέους/ΑΕΠ υπό έλεγχο -με την προϋπόθεση ότι η οικονομία δεν ξεκινά με μεγάλες ανισορροπίες και ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα λειτουργεί σωστά. Προφανώς, οι χώρες στην περιφέρεια της ευρωζώνης δεν πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις.

Χώρες  οι κυβερνήσεις των οποίων έχουν χάσει είτε την πρόσβαση σε κανονική χρηματοδότηση της αγοράς (όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία), ή αντιμετωπίζουν πολύ υψηλά ασφάλιστρα κινδύνου (όπως η Ιταλία και η Ισπανία το 2011-2012), απλά δεν έχουν επιλογή: θα πρέπει να μειώσουν τις δαπάνες τους ή να πάρουν  χρηματοδότηση από κάποιο επίσημο όργανο, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ή ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας. Αλλά η εξωτερική επίσημη χρηματοδότηση θα υπόκειται πάντα στους όρους των δανειστών -και οι δανειστές δεν έχουν κανέναν λόγο να χρηματοδοτούν συνεχείς δαπάνες σε επίπεδα που οδήγησαν στο παρελθόν μια χώρα σε μπελάδες.
Έτσι, στην περιφέρεια της ευρωζώνης η λιτότητα δεν είναι ένα θέμα εξομάλυνσης της ζήτησης, αλλά και διασφάλισης της φερεγγυότητας των κυβερνήσεων. Οι οικονομολόγοι αρέσκονται να επισημαίνουν ότι η φερεγγυότητα δεν έχει μεγάλη σχέση με το λόγο του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ σήμερα και έχει μεγάλη σχέση με το χρέος σε σχέση με τα αναμενόμενα φορολογικά έσοδα. Η φερεγγυότητα μιας κυβέρνησης εξαρτάται συνεπώς πολύ περισσότερο από τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης παρά από τον τρέχοντα λόγο χρέους/ΑΕΠ.
Μία μείωση του ελλείμματος σήμερα θα μπορούσε να οδηγήσει βραχυπρόθεσμα σε μείωση του ΑΕΠ που είναι μεγαλύτερο από τη μείωση του ελλείμματος (αν ο λεγόμενος πολλαπλασιαστής είναι μεγαλύτερος του ένα), το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει αύξηση του λόγου χρέους/ΑΕΠ. Αλλά σχεδόν όλα τα οικονομικά μοντέλα υποδηλώνουν ότι η μείωση των δαπανών σήμερα θα πρέπει να οδηγήσει σε αύξηση του ΑΕΠ μακροπρόθεσμα, διότι επιτρέπει την μείωση των φόρων (και κατά συνέπεια μειώνει τις οικονομικές στρεβλώσεις).

Η λιτότητα θα έπρεπε λοιπόν πάντα να είναι επωφελής για τη φερεγγυότητα σε μακροπρόθεσμη βάση, έστω και αν ο λόγος χρέους/ΑΕΠ επιδεινώνεται βραχυπρόθεσμα. Για το λόγο αυτό, η σημερινή αύξηση του λόγου χρέους/ΑΕΠ στη νότια Ευρώπη δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί ως απόδειξη ότι η λιτότητα δεν λειτουργεί.
Επιπλέον, η λιτότητα συνοδεύεται από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα πρέπει να αυξάνουν τη μακροπρόθεσμη δυνατότητα ανάπτυξης των χωρών, ενώ οι μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος θα μειώσουν σημαντικά το δημοσιονομικό κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Τέτοιες μεταρρυθμίσεις υπόσχονται την ενίσχυση της φερεγγυότητας όλων των κυβερνήσεων που τις εγκρίνει, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων στην περιφέρεια της ευρωζώνης.
Ακόμα πιο σημαντικό, η λιτότητα ήταν πολύ επιτυχής στην αποκατάσταση του εξωτερικού ισοζυγίου στην περιφέρεια της ευρωζώνης. Οι τρεχούμενοι λογαριασμοί σε όλες τις νότιες χώρες της ευρωζώνης βελτιώνονται ραγδαία και, με πιθανή εξαίρεση την Ελλάδα, σύντομα θα ταλαντεύεται σε πλεόνασμα. Αυτή η θεμελιώδης αλλαγή συνέβαλε στη μείωση των ασφαλίστρων κινδύνου κατά το τελευταίο έτος, παρά την πολιτική αναταραχή που συνεχίζεται σε πολλές χώρες (κυρίως την Ιταλία, την Πορτογαλία και Ελλάδα).

Ο εξωτερικός παράγοντας είναι ζωτικής σημασίας. Εάν το δημόσιο χρέος οφείλεται σε εγχώριους επενδυτές, θα μπορούν να εξυπηρετηθούν με τους φόρους που επιβάλλονται επί του ΑΕΠ. Αλλά το χρέος που οφείλεται σε ξένους μπορεί να εξυπηρετηθεί μόνο με τα αγαθά και τις υπηρεσίες που πωλούνται στο εξωτερικό – δηλαδή τις εξαγωγές. Έτσι, η βασική μεταβλητή για τις χώρες που είχαν μεγάλα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών, και έτσι επιβαρύνονται σήμερα με υψηλά επίπεδα εξωτερικού χρέους, δεν είναι ο λόγος χρέους/ΑΕΠ, αλλά εξωτερικού χρέους/εξαγωγών (μαζί με τις αναπτυξιακές προοπτικές για τις εξαγωγές ).
Εδώ, οι εξελίξεις είναι ενθαρρυντικές. Κατά τη διάρκεια των ετών της αλματώδους ανάπτυξης, όταν χώρες όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία είχαν συνεχώς υψηλότερα εξωτερικά ελλείμματα, οι εξαγωγές τους δεν αναπτύχθηκαν γρήγορα, κι έτσι ο λόγος εξωτερικού χρέους/εξαγωγών επιδεινώθηκε σταθερά, φθάνοντας σε επίπεδα που συνήθως θεωρούνται ως ένα μήνυμα προειδοποίησης. Για παράδειγμα, για την Ισπανία και την Πορτογαλία, το άθροισμα των προηγούμενων ελλειμμάτων σε σχέση με τις ετήσιες εξαγωγές ανήλθε σε 300% και 400%, αντίστοιχα, το 2009, ενώ το 250% θεωρείται συνήθως ως το κατώτατο όριο από το οποίο μπορεί να προκύψουν προβλήματα εξωτερικής χρηματοδότησης.

Με τη λιτότητα, οι εισαγωγές έχουν συντριβεί παντού στην περιφέρεια, ενώ οι εξαγωγές – που βοηθήθηκαν από την πτώση του κόστους εργασίας - αυξάνονται (με εξαίρεση την Ελλάδα). Ως αποτέλεσμα, οι τρεχούμενοι λογαριασμοί αυτών των χωρών είναι τώρα σε πλεόνασμα και η εξωτερική φερεγγυότητα τους βελτιώνεται με ταχείς ρυθμούς.
Πράγματι, σύμφωνα με το ΔΝΤ, η Ισπανία θα πρέπει να καταγράφει αυξανόμενα πλεονάσματα τρεχουσών συναλλαγών κατά τα επόμενα πέντε χρόνια, καθώς οι εξαγωγές αυξάνονται σημαντικά, με αποτέλεσμα τη μείωση του λόγου εξωτερικού χρέους/εξαγωγών κατά το ήμισυ (σε περίπου 150% το 2018), ενώ το ποσοστό της Πορτογαλίας θα πρέπει να μειωθεί έως περίπου 250%. Ακόμα και η Ιταλία, της οποίας τα εξωτερικά ελλείμματα παραμένουν μικρά, θα καταγράψει σύντομα ένα πλεόνασμα του τρέχοντος λογαριασμού.
Η λιτότητα περιλαμβάνει πάντα ένα τεράστιο κοινωνικό κόστος. Αλλά είναι αναπόφευκτη όταν μια χώρα έχει ζήσει πέρα ​​από τις δυνατότητές της και έχει χάσει την εμπιστοσύνη των ξένων πιστωτών της. Τα εξωτερικά θεμέλια της περιφέρειας της ευρωζώνης βελτιώνονται πλέον γρήγορα. Με αυτή την έννοια, η λιτότητα έχει κάνει ακριβώς αυτό το οποίο  επρόκειτο να κάνει.

http://www.project-syndicate.org/commentary/how-austerity-has-helped-the-eurozone-periphery-by-daniel-gros

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Γιώργος Αχαιός avatar
    Γιώργος Αχαιός 17/08/2013 14:53:39

    Η λιτότητα μπορεί να είναι καλή λοιπόν "αν και το ΑΕΠ μειώνεται βραχυπρόθεσμα" μας λεέι το άρθρο!!!!! Χα χα!!!!!!

    1)Όταν το ΑΕΠ μειώνεται 25% ή 30% το "βραχυπρόθεσμον" του πράγματος είναι μία κοτσάνα.

    2)Δεν είναι δυνατόν να υποστηρίζεται ότι η πτώση του ΑΕΠ ...... δεν επηρεάζει την εξυπηρέτηση του χρέους. Μπορεί τα φορολογικά έσοδα να είναι πιο σημαντικά όσον αφορά την εξυπηρέτηση του χρέους απο τον λόγο ΑΕΠ/χρέους, αλλά είναι δυνατόν να αυξάνονται τα φορολογικά έσοδα σε μία συρρικνούμενη οικονομία; Δεν είναι δυνατόν να συλλεγούν περισσότερα φορολογικά έσοδα για να πληρωθούν τα χρέη όταν λογω της λιτότητας τα έσοδα των πολιτών είναι δραστικά μικρότερα και άπειροι είναι αάνεργοι.

    3)"ενώ οι μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος θα μειώσουν σημαντικά το δημοσιονομικό κόστος της γήρανσης του πληθυσμού".
    Σοβαρά;;;;;;; Άντε με + 1 εκατομμύριο ανέργους λόγω λιτότητας να στηρίξεις το ασφαλιστικό σύστημα! Θα πρέπει να κόβεις τις συντάξεις συνέχεια, με αποτέλεσμα να πεφτει η ζήτηση κι άλλο, με αποτέλεσμα να απολύονται κι άλλοι και με τελικό αποτέλεσμα να ξανακόβονται οι συντάξεις, με αποτέλεσμα......

    4)Ναι εντάξει...Ενισχύονται οι εξαγωγές. Βέβαια. Ας πάτε να πάρετε φόρους μόνο απο τις επιχειρήσεις που εξάγουν λοιπόν. Νομίζετε επαρκούν;

    5)Αυτό που δεν αναφέρει το άρθρο επίσης είναι τι συμβαίνει όταν ο πληθυσμός αγανακτήσει πέρα απο κάποιο επίπεδο και κάποιο ατύχημα συμβεί. Αλλά ο αρθρογράφος μπορεί να έβρισκε ακόμη κι εκεί μία θετική λειτουργία της λιτότητας!!

  2. ΝΤΙΝΟΣ avatar
    ΝΤΙΝΟΣ 17/08/2013 16:09:34

    Δηλαδή τι μας λέει;
    Η λιτότητα στην Ευρώπη επέτυχε του σκοπού της και όλα πάνε καλά, ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ!
    Γιατί άραγε; Μήπως εδώ το φάρμακο ήταν πιο δυνατό από ότι ο ασθενικός οργανισμός μας μπορούσε να αντέξει;
    Δηλαδή τι άλλο είναι εφικτό να κάνουμε, να δεχθούμε να πωληθεί όλη η ΔΕΗ όσο ένας ΑΗΣ (Ατμοηλεκτρικός Σταθμός);
    Να μην διυλίζεται το τρεχούμενο νερό και το πόσιμο να το αγοράζουμε συσκευασμένο; Γιατί ακούστηκε και αυτό!
    Να μπουν νέοι φόροι; Να ελαστικοποιηθεί ακόμη περισσότερο η εργασία; Να μειωθεί ακόμα πιο πολύ ο μισθός και οι συντάξεις;κλπ.κλπ.
    Και πες ότι έγιναν όλα αυτά, ποιος μας επιβεβαιώνει ότι δεν θα πάμε χειρότερα;

  3. Γιάννης Ιωάννου avatar
    Γιάννης Ιωάννου 17/08/2013 21:00:17

    Η ιστορία δείχνει ότι η λιτότητα δεν έφερε σχεδόν ποτέ αποτέλεσμα, η θεωρία εξηγεί γιατί αυτό δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει.
    Οι υφέσεις προκαλούνται από έλλειψη ζήτησης- η συνολική ζήτηση υπολείπεται όσων είναι ικανή να παράγει η οικονομία. Όταν το κράτος περικόπτει τις δαπάνες του η ζήτηση μειώνεται ακόμα περισσότερο, και η ανεργία αυξάνεται.

    Ο μύθος ότι η λιτότητα θα γεννήσει εμπιστοσύνη βασίζεται συνήθως σε έναν άλλο μύθο - το μύθο ότι ο προϋπολογισμός της εθνικής κυβέρνησης μοιάζει με τον προϋπολογισμό ενός νοικοκυριού. Κάθε νοικοκυριό πρέπει, αργά ή γρήγορα, να ζήσει με βάση τις δυνατότητές του. Όταν μια οικονομία πλήττεται από υψηλή ανεργία, ο απλός αυτός κανόνας δεν ισχύει για τον εθνικό προϋπολογισμό. Αυτό συμβαίνει επειδή η επέκταση των δαπανών μπορεί στην πραγματικότητα να επεκτείνει την παραγωγή δημιουργώντας θέσεις απασχόλησης τις οποίες θα καταλάβουν άνθρωποι που σε άλλη περίπτωση θα ήταν άνεργοι. Ένα νοικοκυριό που δαπανά περισσότερα απ’ όσα εισπράττει δεν μπορεί να επιφέρει μακροοικονομικές μεταβολές. Η εθνική κυβέρνηση μπορεί. Η δε αύξηση του ΑΕΠ μπορεί να είναι πολλαπλάσια του ποσού που δαπανά το κράτος.

    • Γιώργος Αχαιός avatar
      Γιώργος Αχαιός @ Γιάννης Ιωάννου 17/08/2013 21:21:53

      @ Γιάννης Ιωάννου
      "Ο μύθος ότι η λιτότητα θα γεννήσει εμπιστοσύνη βασίζεται συνήθως σε έναν άλλο μύθο – το μύθο ότι ο προϋπολογισμός της εθνικής κυβέρνησης μοιάζει με τον προϋπολογισμό ενός νοικοκυριού..."

      Αυτή η φράση τα λέει όλα. Συμφωνώ 1000%!!!!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.