#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
31/08/2011 07:44
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ένας νέος κόσμος αναδύεται μέσα από τη κρίση




Του Thomas Friedman

Κρατηθείτε γερά. Και τον νου σας στα πορτοφόλια σας. Από την εποχή του τέλους του ψυχρού πολέμου, το παγκόσμιο σύστημα λειτουργεί βασισμένο σε κάποιες άτυπες συμφωνίες. Σήμερα όμως, αυτές αρχίζουν να μην ισχύουν, και θα χρειαστούν νέες. Το αν θα πραγματοποιηθούν ή όχι, ξεκινώντας με τις ΗΠΑ, θα είναι καθοριστικό για τις εξελίξεις, και για τα πορτοφόλια μας.

Να το πω απλά: Η ΕΕ διαλύεται. Ο αραβικός κόσμος αποσυντίθεται. Το μοντέλο ανάπτυξης της Κίνας υφίσταται πρέσινγκ, και το αμερικανικό καπιταλιστικό σύστημα (βασισμένο στη πίστωση) δέχεται σκληρή επίθεση, και μάλλον χρειάζεται αναθεώρηση. Η αναμόρφωση οποιουδήποτε από τα παραπάνω απαιτεί τεράστια δουλειά. Και των τεσσάρων συγχρόνως, είναι σχεδόν αδύνατο, ειδικά αν θυμηθούμε τις απίθανα πολλές και σύνθετες  διασυνδέσεις του παγκόσμιου συστήματος. Πρέπει λοιπόν να δημιουργηθεί κάτι νέο. Αλλά τι θα είναι αυτό;

Ας ξεκινήσουμε με τη Μ. Ανατολή, τη παγκόσμια πηγή πετρελαίου. Οι Λίβυοι ενώθηκαν με τους Τυνήσιους, τους Αιγύπτιους, και άλλους, διώχνοντας τον δικτάτορά τους, ενώ το ίδιο ελπίζουν οι Σύριοι και οι Ιρανοί. Με το χρόνο, σχεδόν όλα τα αυταρχικά καθεστώτα της περιοχής θα αναγκαστούν να φύγουν, ή να μοιραστούν την εξουσία. Το παλιό μοντέλο δεν αντέχει. Βασίζονταν σε βασιλείς και δικτάτορες που άρπαζαν τα έσοδα από το πετρέλαιο, προστατευόμενοι από ισχυρούς στρατούς και δυνάμεις ασφαλείας, εξαγοράζοντας μεγάλα τμήματα των πληθυσμών τους.

Αυτό το μοντέλο ανατινάχθηκε, μέσα από μια εξέγερση των νέων, που αρνούνται πλέον να δεχτούν τη μειονεκτική τους θέση σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο. Βέβαια, μπορεί αυτό το αναχρονιστικό μοντέλο να καταρρέει, θα χρειαστεί όμως πολύς καιρός μέχρι οι κοινωνίες αυτές να συγγράψουν το νέο κοινωνικό τους συμβόλαιο. Θα είναι πολύ δύσκολο για αυτές να αρχίσουν να ζουν χωρίς άνωθεν εξουσία. Ας ελπίσουμε για το καλύτερο, και ας προετοιμαστούμε για το οτιδήποτε.

Λίγο πιο βόρεια, η ΕΕ και η ευρωζώνη αποτελούσαν μια καλή ιδέα. Ας φτιάξουμε μια νομισματική ένωση και ένα κοινό νόμισμα, με το κάθε κράτος να έχει τη δική του δημοσιονομική πολιτική. Αρκεί όλοι να δεσμευτούν πως θα εργάζονται και πως θα αποταμιεύουν όπως και οι Γερμανοί. Αυτό όμως το όραμα ήταν πολύ καλό για να είναι αληθινό. Το τεράστιο κοινωνικό κράτος σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες, χωρίς να υπάρχουν έσοδα από τοπική παραγωγή, οδήγησε σε συσσώρευση χρέους (κυρίως προς τις τράπεζες) , και στη συνέχεια σε μια εξέγερση των δανειστών.

Οι παραγωγοί-αποταμιευτές της Β. Ευρώπης ξεκινούν τώρα μια άλλου είδους συμφωνία με τους σπάταλους PIIGS (Πορτογαλία, Ιταλία Ιρλανδία, Ελλάδα, και Ισπανία). Η έξοδος της Γερμανίας από την ΕΕ μοιάζει απίθανη, αφού μεγάλο μέρος των εξαγωγών της πηγαίνει σε αυτά τα σπάταλα και μη ανταγωνιστικά κράτη. Αντ αυτού, οι Βόρειοι προσπαθούν να επιβάλλουν σκληρή δημοσιονομική πειθαρχία στους PIIGS. Πόση όμως ακόμη λιτότητα μπορούν να αντέξουν; Ειδικά εν μέσω ύφεσης; Οι Λονδρέζοι δεν είναι οι μόνοι που θα βγουν στους δρόμους. Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, η ΕΕ θα συρρικνωθεί και θα γίνει πιο σφιχτή, και η διαδικασία αυτή θα προκαλέσει μια χαοτική και συνταρακτική για τον κόσμο μετάβαση, που οι αγορές ακόμη δεν έχουν κοστολογήσει.

Στην Ανατολή, η Κίνα βασίζεται σε ένα μοντέλο ανάπτυξης στηριγμένο σε ένα τεχνητά υποτιμημένο νόμισμα και στις εξαγωγές, με χαμηλή εσωτερική κατανάλωση και μεγάλη αποταμίευση. Αυτό επέτρεψε στο κομμουνιστικό κόμμα να κάνει μια συμφωνία με τον λαό: Σας δίνουμε εργασία και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, και εσείς μας δίνετε την εξουσία. Αυτή η συμφωνία όμως, σήμερα απειλείται. Η αυξημένη ανεργία στην ευρωπαϊκή και αμερικανική αγορά της Κίνας καθιστά μη βιώσιμο το κινεζικό μοντέλο ανάπτυξης. Η Κίνα θα πρέπει να πλουτίσει πριν γεράσει. Πρέπει να περάσει από το μοντέλο των δυο γονέων που αποταμιεύουν για το ένα παιδί, στο μοντέλο του ενός παιδιού που εργάζεται για να πληρώσει τη σύνταξη των δυο γονέων. Για να πετύχει κάτι τέτοιο, θα πρέπει να περάσει από την οικονομία της αντιγραφής και της συναρμολόγησης, στην οικονομία της γνώσης και της καινοτομίας. Αυτό απαιτεί ελευθερίες και ευνομία, στοιχεία που ήδη αναζητούνται. Κάτι θα πρέπει να γίνει λοιπόν και στη Κίνα.

Όσο για την Αμερική, αυτή τα πήγε μια χαρά εδώ και δεκαετίες, στηριγμένη στο μοντέλο της κατανάλωσης μέσω πίστωσης, με μια ισχυρή μεσαία τάξη. Αυτό όμως οδήγησε σε μια μαύρη τρύπα, και η μόνη διέξοδος είναι μια νέα υβριδική πολιτική που θα έχει στοιχεία περιστολής δαπανών, αύξησης φόρων, μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων σε υποδομές, στη παιδεία, στην έρευνα, και στη παραγωγή. Αυτό το μίγμα όμως δεν βρίσκεται στην ατζέντα κανενός από τα δυο κόμματα. Έτσι, ή θα πρέπει να προκύψει ένα νέο κόμμα, ή ο πόνος θα χειροτερέψει.

Όταν ο κόσμος υφίσταται δραστικές αλλαγές ταυτόχρονα, με παράλληλη υψηλή ανεργία και ασθενή οικονομία, η ανάγκη για σταθερότητα της Αμερικής, που αποτελεί τον πιο σημαντικό πυλώνα, είναι απαραίτητη. Αν η Αμερική δεν συνέλθει, κάτι που για να γίνει χρειάζεται συλλογική προσπάθεια ανάλογη  με αυτή που βλέπουμε σε καιρούς πολέμου, δεν θα παραταθεί απλά η κρίση στις ΗΠΑ, αλλά θα τροφοδοτηθεί και μια παγκόσμια κρίση.

 

N.Y. Times

http://www.nytimes.com/2011/08/28/opinion/sunday/friedman-all-together-now.html?_r=1

Απόδοση: S.A.

ΣΧΟΛΙΑ

  1. ΕΥΑ avatar
    ΕΥΑ 31/08/2011 09:05:04

    Αν θυμάμαι καλά, οι διαπιστώσεις του είναι ίδιες στα άρθρα του...το ίδιο κι όσον αφορά και στην Αμερική, που θεωρεί ότι τα 2 μεγάλα κόμματα πρέπει να συναινέσουν σε κοινή δημοσιονομική πολιτική..

  2. Κοντη Λιζα avatar
    Κοντη Λιζα 31/08/2011 11:20:07

    [...Ας ξεκινήσουμε με τη Μ. Ανατολή, τη παγκόσμια πηγή πετρελαίου. Οι Λίβυοι ενώθηκαν με τους Τυνήσιους, τους Αιγύπτιους, και άλλους, διώχνοντας τον δικτάτορά τους, ενώ το ίδιο ελπίζουν οι Σύριοι και οι Ιρανοί. ...]
    Ξέχασε τις μυστικές υπηρεσίες και τους Ψόρους ο τεράστιος. Αλλά αυτές οι ευχές μου θυμίζουν κάτι παλιότερα σχέδια του Τελ Αβιβ. Σύμπτωση θάναι.
    [...Για να πετύχει κάτι τέτοιο, θα πρέπει να περάσει από την οικονομία της αντιγραφής και της συναρμολόγησης, στην οικονομία της γνώσης και της καινοτομίας....]
    Υποθέτω ότι είτε παραπληροφορεί εσκεμμένα ή δεν ξέρει για τι μιλά. Την δεκαετία του '60 τα ιαπωνικά προϊόνται αντιγραφής είχαν πλημμυρίσει τις ΗΠΑ και γενικότερα τον κόσμο αλλά ήταν αμφιβόλου αξίας φτηνότατα ωστόσο. Ειδικά τα αυτοκίνητα. Στις ΗΠΑ όμως δεν τα προτιμούσαν γιατί ήταν κάτι σαν τα σημερινά κινέζικα. Σήμερα είναι σημείο αναφοράς της αυτοκινητοβιομηχανίας για πολλούς και διάφορους λόγους που δεν χρειάζεται να αναπτύξω. Οι Κινέζοι μέχρι πρότινος ήταν υπεργολάβοι των Ιαπώνων αλλά και άλλων. Από τις αρχές της χιλιετίας οι Ιάπωνες στάματησαν να δίνουν υπεργολαβία κάποιες ευαίσθητες τεχνολογίες και κατασκευές στην Κίνα για να μην βρεθούν σε δυσμενή θέση. Αυτό συνοψίζεται στην ρήση του Γάλλου πρεσβευτή Κλωντέλ (αδελφού της γλύπτριας) στην Ιαπωνία την δεκαετία του 20~30. "Αν βάλεις δίπλα-δίπλα ένα ευγενή Ιάπωνα και ένα χωριάτη κινέζο για την παραγωγή κάποιου έργου, ο κινέζος ενστικτωδώς και χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια θα δώσει καλίτερα αποτελέσματα από τον Ιάπωνα που θα ζοριστεί για πενιχρά αποτελέσματα".
    Ναι τους έλλειπε η τεχνογνωσία. Τι μ' αυτό; Αντιγράφουν, κλέβουν ή αγοράζουν την πρώτη φορά αλλά την επόμενη παρουσιάζουν την δική τους δουλειά. Η δεύτερη γενιά προϊόντων τους είναι σαφώς καλύτερη από την πρώτη. Η εκτέλεση ενός έργου ταχύτερα και καλίτερα είναι σύμφυτη με το πνεύμα του Κομφουκιανισμού. Άλλωστε σήμερα παράγουν σχεδόν τα πάντα για όλο τον κόσμο.

  3. Ο Θείος avatar
    Ο Θείος 31/08/2011 12:01:31

    To Σεπτέμβριο του 2009, o T. Friedman σε ένα άρθρο τους επαίνεσε το Κινεζικό μονοκομματικό κράτος: "Καθοδηγείται από μία φωτισμένη και λογική ομάδα ανθρώπων... Σπρώχνουν προς τα πάνω τις τιμές του πετρελαίου ....μας αναγκάζουν να πάμε σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ηλιακή ενέργεια, εξοικονόμηση ενέργειας, πυρηνική ενέργεια και αιολική ενέργεια". Τον ρώτησαν τότε άν ζηλεύει την Κίνα. Απάντησε "Θέλω να κάνει η κυβέρνησή μας με δημοκρατικό τρόπο και με την ίδια αποτελεσματικότητα, ότι κάνει η Κίνα με τρόπο απολυταρχικό."
    Αλλά το 2011 δήλωσε στο BBC ότι θέλει να ζήσουν τα παιδιά του σ' ένα κόσμο όπου "μια ισχυρή Αμερική θα εξισορροπεί μια ισχυρή και ευημερούσα Κίνα, και όχι έναν όπου η Κίνα θα είναι ισχυρή και ανερχόμενη, ενώ η Αμερική ανασφαλής, αδύναμη, και ανίκανη να επιδείξει οικονομική και στρατιωτική δύναμη, όπως έκανε στην ιστορία της".
    Ο T. Friedman είναι ακραιφνής οπαδός της παγκοσμιοποιημένης "ελεύθερης αγοράς". Αλλά είναι φανερό όσο ποτέ: Το "σύνδρομο της ανερχόμενης Κίνας και των κατερχόμενων ΗΠΑ" στοιχειώνει κάθε Αμερικανό που σκέπτεται στρατηγικά, για το μέλλον της χώρας του.

    • TopGunZ avatar
      TopGunZ @ Ο Θείος 31/08/2011 13:05:20

      Ο Φρήντμαν έχει μια ουσιώδη διαφορά με τα δικά μας κοθώνια, που γλύφουν την παγκόσμια ελίτ, θέλει μια παγκοσμιοποιημένη αγορά στην οποία οι ΗΠΑ να είναι παντοδύναμες, όχι οι 5-10-20 επιχειρηματίες. Για αυτό και μας ακούγεται ο λόγος του...ιμπεριαλιστικός και σωβινιστικός. Μακάρι να είχαμε κι εμείς δημοσιογράφους και συγγραφείς το 1/10 όσο ένθερμος είναι ο Φρήντμαν περί της πατρίδας του.

      • Ο Θείος avatar
        Ο Θείος @ TopGunZ 31/08/2011 13:28:31

        Όχι παντοδύναμες οι ΗΠΑ, αλλά ικανό αντίβαρο στην Κίνα, για εξησιρρόπηση έλεγε.
        Δεν έχει αυταπάτες για μεγαλεία.
        Και όταν λέει "οικονομική δύναμη των ΗΠΑ", εννοεί τον εταιρικό κόσμο των ΗΠΑ: Όχι βέβαια τους 5-10-20 επιχειρηματίες, αλλά ασφαλώς τους 500 - 1000 - 2000 επιχειρηματίες, χα χα.
        Όσο για την επαρκή "στρατιωτική δύναμη", πρέπει πρώτα να βρίσκουν επαρκείς πόρους για όπλα, έρευνα, μισθοδοσία κτλ
        Ο άνθρωπος δεν είναι ούτε δημοσιογράφος προπαγανδιστής του Μπίσμαρκ, ούτε fan του Νίξον όταν υπήρχαν ακόμα marines στο Βιετνάμ. Αρθογράφος των σημερινών N.Y. Times είναι.

  4. anetos avatar
    anetos 31/08/2011 13:02:36

    όλοι οι άλλοι με σοβαρό καρδιακο νόσημα έκτος από τις ΗΠΑ που έχουν ελαφρό κρυολόγημα ..."αντικειμενικά" τα βλέπει παντως !

  5. δημης avatar
    δημης 01/09/2011 00:33:14

    "Του Thomas Friedman"
    ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΦΤΩΧΟΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΜΗ ΣΑΣ ..ΜΟΙΑΣΟΥΜΕ...

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.