#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
24/04/2012 16:00
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Το Αιγαίο ως Παράκτιο Αρχιπέλαγος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο



Η δυνατότητα που παρέχεται στην Ελλάδα να αναγνωρίσει το Αιγαίο ως παράκτιο αρχιπέλαγος σύμφωνα με την έννοια που του δίνεται στο διεθνές δίκαιο από το άρθρο 7 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας διασφαλίζει την ικανότητα της χώρας να θεωρείται ο χώρος αυτός ενιαίος όταν παράκτια και νησιωτική περιοχή γειτνιάζουν. Ειδικότερα, τα νησιά ενώνονται μεταξύ τους με ευθείες γραμμές και σχηματίζουν ένα ενιαίο αρχιπέλαγος το οποίο με τη σειρά του ενώνεται με τη στεριά.

Έτσι, τα νερά μεταξύ των νησιών θεωρούνται εσωτερικά σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δηλ. χωρικά ύδατα.

 

Πρέπει να τονιστεί ότι αυτή η ικανότητα αυτή, το δικαίωμα, παρέχεται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο μόνο σε περίπτωση αρχιπελαγικού αιγαίου, κι όχι με την επέκταση σε 12 νμ ή την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας – ΑΟΖ. Η ΑΟΖ κληρονομεί όλα τα προβλήματα της υφαλοκρηπίδας, τα δε νερά πάνω από την ΑΟΖ, όπως και της υφαλοκρηπίδας, θεωρούνται διεθνή. ΑΟΖ σημαίνει δηλαδή διεθνοποίηση του Αιγαίου, καθώς όλα εκείνα τα περάσματα που χρησιμοποιεί η Τουρκία για να στέλνει πολεμικά και να κάνει έρευνες θα θεωρούνται μη εθνικά, αλλά διεθνή. Αντίθετα, με την αναγνώριση του Αιγαίου ως παρακτίου αρχιπελάγους – coastal archipelago – τα νερά μεταξύ των νησιών θεωρούνται εθνικά, χωρικά ύδατα  κ΄εδαφική επικράτεια. Έτσι , επιλύεται αυτόματα και το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας – ΑΟΖ.

 

Ο ορισμός της χώρας μας ως παρακτίου αρχιπελάγους με τη νομική και γεωφυσική έννοια του όρου, μας δίνει το δικαίωμα να προσπεράσουμε, να εγκαταλείψουμε τη μέχρι τώρα επιχειρηματολογία για τα 6 ή 12 νμ, καθώς θεωρείται ξεπερασμένη και παρωχημένη έννοια για τα αρχιπελάγη. Το άρθρο 7 προβλέπει πως η επέκταση των χωρικών υδάτων γίνεται υπερκαλύπτοντας τα μέχρι πρότινος διεθνή ύδατα.

 

Σε εφαρμογή των παραπάνω αρχιπελαγικών διατάξεων η Τουρκία έκλεισε το στενό του Βοσπόρου, καθώς από το 1964 και μετά ο χώρος μεταξύ Ίμβρου – Τενέδου, όπου και καταλήγει το στενό, θεωρείται εσωτερικός. Με άλλα λόγια, τα χωρικά ύδατα των νησιών ενώθηκαν αναμεταξύ τους και με τη στεριά, κι έτσι αυτή τη στιγμή που μιλάμε ο χώρος μεταξύ Ίμβρου – Τενέδου και του στενού του Βοσπόρου εξομοιούται με τη στεριά. Έχουμε δηλαδή πλήρη εφαρμογή των αρχιπελαγικών διατάξεων από την Τουρκία στο Αιγαίο, αλλά όχι από την Ελλάδα. Το Πίρι Ρέις έπλεε πριν από περίπου 1 μηνα  σε αυτόν ακριβώς τον αρχιπελαγικό χώρο, τον ίδιο που χρησιμοποίησε και η τούρκικη φρεγάτα. Μόνο με το αρχιπελαγικό αιγαίο προσφέρεται έδαφος για αντίκρουση των τουρκικών επιχειρημάτων ότι ο χώρος μεταξύ των νησιών θεωρείται διεθνής,

 

Τι σημαίνουν τα παραπάνω? Ότι ενώ με την εφαρμογή των 6 ή 12 νμ η Χίος και η Μυτιλήνη θα ήταν 2 αποκομμένα κι απομονωμένα νησιά από απόψεως χωρικών υδάτων, όπως είναι σήμερα με την εφαρμογή του άρθρου 7 –των ευθειών ακτογραμμών βάσης- τα νησιά ενώνονται και ο μεταξύ τους θαλάσσιος γεωγραφικός χώρος θεωρείται εσωτερικός. Με λίγα λόγια, τα αναμεταξύ τους ύδατα θεωρούνται χωρικά κι εξομοιούνται με τη στεριά. Το αρχιπέλαγος περικλείεται με ευθείες ακτογραμμές βάσεως στην προμετωπίδα με την Τουρκία, από τη Σαμοθράκη και τη Λήμνο, μέχρι και το Καστελόριζο, και θεωρείται ενιαίος κι αρχιπελαγικά δομημένος χώρος, σε ενιαία δόμηση με τη στεριά, όπως απαιτεί το άρθρο.

 

Στην περίπτωση του Αιγαίου, να συμπληρώσω, τα εσωτερικά νερά, χωρικά ύδατα πλέον, δημιουργούν ένα ενιαίο αρχιπελαγικό στενό το οποίο διακλαδώνεται σα νευρώνες, με τα διάφορα περάσματα μεταξύ των νησιών, στο χάρτη του Αιγαίου.

Το Αιγαίο, εκτός από παράκτιο αρχιπέλαγος, αποτελεί και στενό με τη διεθνοδικαιϊκή έννοια του όρου κι ακόμη δεν το έχουμε αναγνωρίσει.

Δεδομένου ότι η Συνθήκη της Λωζάννης αποφάσισε να δοθεί το στενό του Βοσπόρου στην Τουρκία, ενώ το στενό του Αιγαίου στην Ελλάδα, με την εφαρμογή των ευθειών ακτογραμμών η Ελλάδα μπορεί για πρώτη φορά στην Ιστορία της να ελέγχει την έξοδο του στενού του Βοσπόρου με το κλείσιμο του στενού Λήμνου – Μυτιλήνης.

 

Η χώρα δεν αποτελεί «αρχιπελαγικό κράτος» με την έννοια του αρθ 46 γιατί θα έπρεπε να αποτελείται εξ ολοκλήρου από νησιά, αλλά παράκτιο αρχιπελαγικό κράτος με την έννοια του άρθρου 7 της Σύμβασης, το οποίο απαιτεί τη γειτνίαση ηπειρωτικού – αρχιπελαγικού χώρου.
Ο κανόνας εφαρμόζεται από την πλειοψηφία των χωρών-μελών του ΟΗΕ, επί παραδείγματι από τη Ρωσία στην Aρκτική περιοχή της, από τον Καναδά στο Αρκτικό παράκτιο αρχιπέλαγος, το μεγαλύτερο στον κόσμο, το 1985, και το νορβηγικό αρχιπέλαγος.
Η πρώτη χώρα που τον εφάρμοσε ήταν η Νορβηγία το 1951 με την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης να της επικυρώνει το δικαίωμα αναγνωρίσεως του  παρακτίου αρχιπελάγους της. Η απόφαση και η διεθνής πρακτική στην εφαρμογή του κανόνα σε όσες χώρες έχουν παράκτια αρχιπελάγη είχαν σαν αποτέλεσμα την ενσωμάτωση του στη διεθνή Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας του 1982 και συγκεκριμένα στο άρθρο 7 της Σύμβασης. Έτσι καθιερώθηκε ο όρος coastal archipelago στη συνείδηση των κρατών και στο διεθνές δίκαιο γενικότερα.
 

Γιώργος Χρήστου

Δικηγόρος LLM Kent

ΣΧΟΛΙΑ

  1. anonymous avatar
    anonymous 24/04/2012 16:20:14

    Η έννοια αυτή στο δίκαιο της θάλασσας δεν έχει υιοθετηθεί. Το άρθρο 46 που μιλάει για αρχιπελαγικά κράτη ορίζει ότι πρέπει να αποτελούνται εξ ολοκλήρου από νησιά. Το άρθρο 7 που αναφέρεται στο κείμενο δεν είναι ξεκάθαρο. Σε διάφορα συγγράμματα χρησιμοποιείται ο όρος αλλά όπως είπα δεν έχει υιοθετηθεί επίσημα. Αυτό σημαίνει ότι με αρκετές προσπάθειες από την πλευρά μας μπορούμε να το περάσουμε σε μια μελλοντική αναθεώρηση του δικαίου της θάλασσας. Μια αναζήτηση στο google books με τον όρο coastal archipelago θα σας επιστρέψει αρκετά αποτελέσματα στα αγγλικά. Η καλύτερη λύση προς το παρόν είναι η ΑΟΖ, μετά είναι η εφαρμογή των 12 μιλίων και μετά για διάφορα κενά κυρίως στο βόρειο Αιγαίο θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε στο απώτατο μέλλον τα περί παρακτίου αρχιπελάγους αν και εφόσον περάσουν ρητά στο δίκαιο της θάλασσας.

  2. masdoulevounpsilogazi avatar
    masdoulevounpsilogazi 24/04/2012 16:41:00

    Με απλά λόγια η θάλασσα είναι συνέχεια του εδάφους...

  3. η Dimi avatar
    η Dimi 24/04/2012 17:37:54

    Eλύτης Του Αιγαίου

    Ο έρωτας.
    Το αρχιπέλαγος
    Κι η πρώρα των αφρών του
    Κι οι γλάροι των ονείρων του
    Στο πιό ψηλό κατάρτι του
    ο ναύτης ανεμίζει
    Ενα τραγούδι.

    Ο έρωτας
    Το τραγούδι του
    Κι οι ορίζοντες του ταξιδιού του
    Κι η ηχώ της νοσταλγίας του
    Στον πιό βρεμένο βράχο της
    η αρραβωνιαστικιά προσμένει
    Ενα καράβι.

    Ο έρωτας
    Το καράβι του
    Κι η αμεριμνησιά των μελτεμιών του
    Κι ο φλόκος της ελπίδας του
    Στον πιό ελαφρό κυματισμό του
    ένα νησί λικνίζει
    Τον ερχομό.

    Παιχνίδια τα νερά
    Στα σκιερά περάσματα
    Λένε με τα φιλιά τους την αυγή
    Που αρχίζει
    Ορίζοντας.

    Και τ'αγριοπερίστερα ήχο
    Δονούνε στη σπηλιά τους
    Ξύπνημα γαλανό μεσ' στην πηγή
    Της μέρας
    Ηλιος.

    Δίνει ο μαϊστρος το πανί
    Στη θάλασσα
    Τα χάδια των μαλλιών
    Στην ξεγνοισιά του ονείρου του
    Δροσιά.

    Κύμα στο Φως
    Ξαναγεννάει τα μάτια
    Οπου η Ζωή αρμενίζει προς
    Τ'αγνάντεμα
    Ζωή.

  4. Pluto avatar
    Pluto 24/04/2012 18:25:08

    Eλεος από τους νομικούς των αμφιθεάτρων καί τους διεθνοσχεσιολόγους! Ελεος!
    Το θέμα της διασφάλισης της Ελληνικής κυραρχίας καί των δικαιωμάτων που απορρέουν απ` αυτήν στο Αιγαίο είναι θέμα πολιτικό !Οχι ακαδημαϊκών θεωριών καί πειραμάτων αλλά διπλωματίας =πολιτικής στόχευσης + εφαρμογής !
    Βγαίνει ο κάθε πανεπιστημιακός καί αμολάει μιά θεωρία. Ενίοτε με τις καλύτερες προθέσεις ,άλλοτε (=ΕΛΑΜΕΠ) κατα παραγγελίαν καί με τις χειρότερες των προθέσεων!
    Η διπλωματία όπως καί ο πόλεμος είναι υπόθεση αυτών που θα κληθούν να τον/την διεξάγουν ,να τον/την κερδίσουν. Οι αναλυτές των διεθνών σχέσεων ,όπως καί οι από των καφενείων στρατηγούντες, έρχονται μετά.Κοινό τους χαρακτηριστικό είναι η μη -συμμετοχή τους στην συγκεκριμένη μάχη! Ασφαλώς έχουν το αναφαίρετο δικαίωμα της κριτικής (δημιουργικής εφόσον ασκείται εκ των υστέρων),καθώς όποιος είναι έξω από τον χορό, ξέρει πολλά τραγούδια!

    Η συγκεκριμένη πρόταση για παράκτιο Αρχιπέλαγος είναι πρακτικώς ανεφάρμοστη! Πρωτίστως διότι το σύνολο των διερχομένων από το Αιγαίο ,ιδίως οι ΗΠΑ, Ρωσία ,Γαλλία ,Βρετανία δεν θα δεχθούν ποτέ να κινούνται τα πολεμικά τους σκάφη με τους αυστηρούς περιορισμούς που συνεπάγεται το καθεστώς των χωρικών υδάτων. Χώρια που το παιδί από το Kent φαίνεται να έχει κάποια προβλήματα με την κατανόηση των εννοιών της ΑΟΖ καί της υφαλοκρηπίδας αλλά δεν αποπειρώμαι εδώ φροντιστήριο Διεθνούς Δικαίου...
    Ναί πρέπει να κηρύξουμε άμεσα ΑΟΖ, ναί πρέπει να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα. Ομως,για να έχουμε αποτελέσματα καί να μην καταλήξουμε σε καταστροφές τύπου.... Βαληνάκη (την θυμάστε αυτή την ψυχή; ό,τι θέμα άγγιζε σκ..΄γινότανε) χρειάζεται συμπαγές επιτελείο από ανθρώπους :
    1)πατριώτες ( ο πατριωτισμός δεν είναι δεδομένος με το πιστοποιητικό γέννησης ,επιβεβαιώνεται κάθε πρωί της ζωής μας!)
    2) αδιάφθορους (παίζονται χοντρά συμφέροντα καί λεφτά)
    3) ικανούς,με θεωρητική κατάρτιση καί με διαπραγματευτική εμπειρία (από επιτυχείς διαπραγματεύσεις ,όχι από...Βατερλώ).
    Ενα από τα παραπάνω συστατικά να λείψει ,την καθήσαμε την βάρκα για μιά ακόμη φορά.
    Ακόμη κάτι σημαντικό: μακριά από το θέμα τα μειράκια τύπου Ψυχάρη!Τα κουβαδάκια, τα φτυαράκια τους καί μα-κρι-ά! Εκάς οι άσχετοι!
    Αλλωστε, η αρθρογραφία του ΒΗΜΑτος εν προκειμένω είναι ενδεικτική, ιδίως στα ρεπορτάζ περί ανυπαρξίας ΑΟΖ με αφετηριακό σημείο το Καστελόριζο+μιά χαρά είμαστε+μη γυρεύουμε φασαρίες.Ο ίδιος δημοσιογράφος που γράφει τους λόγους καί τα άρθρα του Ανδρέα έχει χρεωθεί (με 108) καί την επιχείρηση ΑΟΖ= φενάκη!

  5. masdoulevounpsilogazi avatar
    masdoulevounpsilogazi 24/04/2012 18:55:00

    @anonymous αν γίνει αποδεκτό ως αρχιπέλαγος, δεν υπάρχει ανάγκη για 12νμ ούτε για υφαλοκρηπίδα, θα είναι το Αιγαίο σαν μια λίμνη με νησια.

    • anonymous avatar
      anonymous @ masdoulevounpsilogazi 24/04/2012 19:14:55

      AN ...

  6. mymoodgm avatar
    mymoodgm 24/04/2012 21:59:02

    Μπούρδες νεοταξικες!!! Φτάνει να κουβαλάτε όλα όσα σας μάθανε στα αμφιθέατρα της "φωτισμένης Δύσης"!!! Ελεος πια με την αμάσητη τροφή της μετανεωτερικότητας και του αγγλοσαξωνισμού!!!

  7. Ivanois avatar
    Ivanois 25/07/2012 21:51:50

    Συμφωνώ απολύτως με τον Pluto

  8. jzkor avatar
    jzkor 02/08/2012 12:02:56

    Συμφωνώ απολύτως με τον Pluto.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.