#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
16/02/2009 03:48
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Παρουσίαση της νέας ταινίας του Κώστα Γαβρά

(Βερολίνο για το http://www.antrinews.gr/). Το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου έλαβε χώρα η πρεμιέρα της ταινίας του Κώστα Γαβρά «EDEN A L´ OUEST» («Η Εδέμ βρίσκεται στη Δύση» - σε ελεύθερη μετάφραση) στα πλαίσια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, εκτός συναγωνισμού. Ο Γαβράς είχε συμμετάσχει στο ίδιο φεστιβάλ  το 2002 με την ταινία «Αμήν». Πέρυσι τιμήθηκε με την προεδρία της κριτικής επιτροπής. Η νέα ταινία του διαπρεπούς Έλληνα σκηνοθέτη παρουσιάστηκε σαν κοινή Γαλλική, Αγγλική και Ελληνική παραγωγή, δίνοντας την δυνατότητα μιας ισχυρής παρουσίας της Ελλάδας στο Φεστιβάλ, μαζί με την ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Η Σκόνη Του Χρόνου».

Η ταινία του Κώστα Γαβρά πραγματεύεται το καυτό και επίκαιρο θέμα της παράνομης οικονομικής μετανάστευσης, το δράμα δηλαδή όλων αυτών των παράνομων μεταναστών από φτωχές χώρες, που με παρακινδυνευμένες μεθόδους και με χίλιες δυο δυσκολίες επιχειρούν να εισέλθουν σε μια χώρα της δύσης, με την ελπίδα μιας καλύτερης ζωής.

Ο Κώστας Γαβράς είναι σκηνοθέτης με μακρά θητεία και ένας από αυτούς που συν - καθόρισαν τι μπορεί να είναι ο σύγχρονος πολιτικός κινηματογράφος. Εδώ και δεκαετίες συνήθισε το κινηματογραφόφιλο κοινό σε μια σκληρή, ρεαλιστική γλώσσα, που επιχειρεί να αποδώσει την πραγματικότητα χωρίς καλλωπισμούς και μισόλογα. Ο στόχος της κάμερας του Γαβρά υπήρξε πάντα απροκάλυπτα καταγγελτικός. Χωρίς συμβιβασμούς και εξαιρέσεις, πέτυχε να εντυπωσιάζει επιλέγοντας μια οπτική της πραγματικότητας, που προβληματίζει και καθιστά τον θεατή έμμεσα συνυπεύθυνο, για τις απάνθρωπες επιλογές της εξουσίας. Το μήνυμα του υπήρξε βαθιά ανθρωπιστικό, χωρίς να δείχνει ποτέ σε καμία ταινία του κάποια χαραμάδα μέσα στο αδιέξοδο της οργανωμένης καταπίεσης, αποθέτοντας αυτό το αιωρούμενο επιμύθιο σαν υποθήκη στους ώμους του θεατή.

Κατά κανόνα οι επιλογές των θεμάτων του έστηναν απέναντι στο θεατή τις δομές εξουσιαστικής αυθαιρεσίας και τον καλούσαν έμμεσα να πάρει θέση. Αστυνομικό παρακράτος, μηχανισμοί ιμπεριαλιστικού εξανδραποδισμού των λαών, σταλινική μπότα, μηχανισμοί εξόντωσης πληθυσμών, εκκλησιαστικά ιμπέριουμ με φασιστοειδή προσανατολισμό.

Η επιλογή του θέματος όμως της νέας του ταινίας έχει μια ιδιαιτερότητα. Γιατί απέναντι στον παράνομο μετανάστη δεν βρίσκεται μόνο η κορυφή της εξουσιαστικής πυραμίδας, αλλά το σύνολο της κοινωνίας: Οι εργάτες που βλέπουν μέσα  στην απέραντη ανάγκη του ξένου για επιβίωση, τον κίνδυνο να χειροτερεύσουν βάναυσα οι εργασιακές σχέσεις. Οι μικροαστοί, που βλέπουν στην μαζική και αλόγιστη είσοδο των ξένων την απειλή αλλοτρίωσης της μικροαστικής "ευταξίας", ακόμη και οι λούμπεν, που βλέπουν νέους προβληματικούς τύπους να κατακλύζουν τις πιάτσες τους και τα στέκια που έχουν στήσει την κουτσή τους επιβίωση. Το θέμα που επέλεξε για την νέα του ταινία ο Κώστας Γαβράς, περιείχε την πρόκληση να θέσει αντιμέτωπο τον θεατή, όχι με κάποια απρόσωπη εξουσία, αλλά με τον ίδιο του τον εαυτό. Σαν γρανάζι και διεκπαιρεωτικό εξάρτημα μια καταπιεστικής κοινωνικής συμπαιγνίας, όπου οι ρόλοι κατανέμονται σύμφωνα με τις δυνατότητες των μελών.


_______________________________________________________________________________________________
Νομίζω ότι με το φιλμ "EDEN A L´ OUEST" ο Γαβράς αντιπαρέρχεται αυτή την μεγάλη, αυτή την τόσο σημαντική, αυτή την ζωτική πρόκληση για τα σημερινά δεδομένα. Όχι ότι η κινηματογραφική γλώσσα του παύει να είναι καταγγελτική. Αυτό θα ήταν για το Γαβρά αδιανόητο. Αλλά επιλέγοντας την εκφραστική του κωμικοτραγικού και με τη μετάβαση σε φαντασιακά στοιχεία, για να επικαλεστεί με τη δραματουργία του ένα σχετικό λυρισμό, αφήνει το χώρο του σκληρού, του ανυποχώρητου ρεαλισμού. Έτσι ο θεατής προβληματίζεται, βαραίνει, αλλά τελικά αποενοχοποιείται από τη ροή της διήγησης.

Στο ρόλο του παράνομου μετανάστη ο Riccardo Scamarcio, με πολύ πετυχημένη απόδοση ενός χαμένου νεολαίου στα όρια της αναζήτησης μιας καλύτερης ζωής, κυνηγημένου από θεούς και δαίμονες, χωρίς όμως να έχει κατανοήσει καν τι είναι αυτό που με τόσους κόπους και βάσανα επιδιώκει. Όλοι οι ηθοποιοί, αρκετοί από τους οποίους είναι Έλληνες, ιδιαίτερα καλοί στην απόδοση των ρόλων, άψογη σκηνοθεσία και όμορφοι διάλογοι από ένα μάστορα της έβδομης τέχνης.

Εκεί που χάνει τελικά η ταινία, είναι οι "άνωθεν" οριοθετήσεις. Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος, που ίσως η ταινία αυτή γίνει πολύ αγαπητή από το ευρύ κοινό. Γιατί αυτή δεν παραβιάζει τα τελευταία ταμπού, που ακόμη και οι "προοδευτικοί" διεκδικούν για τον εαυτό τους. Το θερμό χειροκρότημα στο τέλος της προβολής της ταινίας από τους θεατές, δεν είχε σώνει και καλά εγωιστικά ελατήρια. Αναμφίβολα αποσκοπούσε να επιβραβεύσει ένα απόγονο αυτών που δημιούργησαν την τραγωδία, για την γενικότερη πολύτιμη προσφορά του στον πολιτικό κινηματογράφο.

Η αρχή της ταινίας δημιουργεί την αίσθηση ότι πρόκειται για ένα ακόμη κλασσικό δείγμα, αυτού που αναμένουμε μπαίνοντας σε μια κινηματογραφική αίθουσα από το Γαβρά. Οι άμοιροι μετανάστες στοιβαγμένοι αμίλητοι μέσα σε μια σκούνα, σκίζουν και πετούν τα διαβατήριά τους στη θάλασσα, πλησιάζοντας το σαπιοκάραβο της παραλαβής. Όταν επιβιβάζονται κάθονται η ξαπλώνουν στη σκουριά των αμπαριών και του καταστρώματος. Αυτή η σκουριά αποτελεί μια αναμενόμενη, λυρική αλληγορία για την εσωτερική και την εξωτερική μας οξείδωση. Στο αναπάντεχο πλησίασμα της ακτοφυλακής, το πλήρωμα εγκαταλείπει με ένα ταχύπλοο το πλοίο, αφήνοντας το ανθρώπινο φορτίο του στο έλεος της κανονιοφόρου. Ο πρωταγωνιστής και κάποιοι άλλοι πέφτουν στη θάλασσα για να σωθούν. Το κύμα ξεβγάζει το νεολαίο παράνομο μετανάστη στις ακτές μιας πολυτελούς τουριστικής μονάδας. Εκεί ξεκινούν οι περιπέτειές του, με στόχο να φτάσει στον προορισμό των ονείρων του, το Παρίσι.

Μια από τις πετυχημένες εκφορές της ταινίας είναι η παρουσίαση της πανταχού παρούσας αστυνομίας και των σεκουρητάδων, χωρίς να μπορεί να γίνει ευκρινής διαχωρισμός ανάμεσά τους. Σαν μια έρπουσα λαίλαπα, που το αδιάφορο πλήθος αυτών που διασκεδάζουν αποδέχεται ασυλλόγιστα. Καθώς και η φετιχιστική αντιμετώπιση της ανθρώπινης δυστυχίας, από το πλήθος που γλεντάει. Θα ακολουθήσουν βέβαια συγκεκριμένες εστιάσεις του φακού στους μικροαστούς, στους λαϊκούς ανθρώπους και στα κοινωνικά υποστρώματα.

Αυτό που λείπει κατά τη γνώμη μου, είναι η αναφορά στη σκληρή μοίρα της καθημερινότητας ενός απλού παράνομου μετανάστη. Και στην περίπτωση που η νομιμοποίηση του είναι εξ ίσου σκληρή με την παρανομία. Κάποιοι που θα δουν τη ταινία, ίσως ισχυριστούν ότι σε όλα αυτά γίνονται επαρκείς και επιτυχείς αναφορές, ότι ο σκηνοθέτης δεν δίστασε να δείξει με τον τρόπο του τις κακοδαιμονίες, ότι η τέχνη πάντοτε δικαιούται να δομεί μια οπτική σύμφωνα με τις αναζητήσεις του καλλιτέχνη.

Η προσδοκία μου όμως παρ' όλα αυτά είναι, ότι ξεκινάει με σκουριά, να μην τελειώνει με γκλαμουριά. Γιατί η οξείδωση επενεργεί τον θάνατο και την αναγέννηση.

Μια ταινία που αναμφίβολα αξίζει να δει κάποιος. Με προσδοκίες όμως διαφορετικές, από ότι αυτές στην "Ομολογία" και το "Αμήν".

Μποτίλια στο Πέλαγος

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.