28/10/2009 21:43
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ο πλούτος της κρίσης και η φτώχεια της απασχόλησης



*Του Νίκου Παπαδάκη

Παρακολουθώντας κανείς τις θεματοποιήσεις και αναπαραστάσεις της κρίσης στη δημόσια σφαίρα, εντοπίζει μια σειρά από ερωτήματα (μάλλον παραμετρικά ωστόσο ενδιαφέροντα) να αναδεικνύονται. Ενα εξ αυτών σχετίζεται με την ίδια την ουσία και τις επάλληλες «λειτουργίες» της κρίσης: Είναι η κρίση μια ευκαιρία; Ενδεχομένως. Κυρίως όμως η κρίση είναι κρίση.

Με ό,τι αυτό σημαίνει για την πραγματική οικονομία, τους θεσμούς, τις δημόσιες πολιτικές, τη σχέση Κράτους και Αγοράς. Κυρίως όμως για τους ανέργους, τους ανθρώπους που χάνουν την εργασία τους χωρίς καμία ένδειξη για το πότε και αν θα ξανα-εργαστούν και τι θα κάνουν μέχρι τότε, όσο και για τους εργαζόμενους εκείνους (και είναι πάρα πολλοί) που έχουν κατακυριευτεί από μία επίμονη αβεβαιότητα. Οπως και για τους νέους ανθρώπους, των οποίων η είσοδος στην αγορά εργασίας γίνεται σε απολύτως δυσοίωνες συνθήκες.


Συνεπώς η κρίση είναι κρίση και μετά οτιδήποτε άλλο.


Οσο κι αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιχειρεί να «υπενθυμίζει» σε κάθε ευκαιρία (όπως η πρόσφατη ομιλία Barrozo στο European Reform Forum) ότι ο καταιγιστικός χαρακτήρας της κρίσης και η καθηγεμονία της στη δημόσια σφαίρα δεν πρέπει να απονευρώσει την προοπτική μακροπρόθεσμων σχεδιασμών και να ακυρώσει την ανάγκη σχεδιασμού μεταρρυθμίσεων (“still long term challenges vs current shocks”), χωρίς να εγκαταλείπει το πρόταγμα της ανταγωνιστικότητας, παραδειγματικό σήμα της Στρατηγικής της Λισσαβώνας, τα πραγματικά και άμεσα προβλήματα παραμένουν. Για την ακρίβεια οξύνονται. Και σίγουρα δεν αντιμετωπίζονται πλέον με την επίκληση της έννοιας της απασχολησιμότητας και της ευελιξίας ως σύγχρονης Κολυμβήθρας του Σιλωάμ για την αντιμετώπιση της πολυδιάστατης ανεργίας. Τα προβλήματα που μας κληρονομεί η δεκαετία που φεύγει, δηλαδή η σταδιακή εγκατάλειψη της ρύθμισης και η ασάφεια στη λήψη απόφασης, η αδυναμία διαχείρισης δυσαρμονιών τις οποίες επέτεινε η διεύρυνση (συνδυασμένη με μια μικρομέγαλη αγωνία γιγάντωσης της Ενωσης) και μία κληρονομιά διαδικαστικού φετιχισμού συμπίπτουν πλέον με ένα καθεστώς διευρυμένης κοινωνικής ανασφάλειας, θεσμικής απονομιμοποίησης και πολιτικής αμηχανίας. Κάτι πρέπει να γίνει λοιπόν. Γίνεται;


Αρκεί κανείς να στραφεί στην αντίδραση της ΕΕ στην όξυνση του φαινομένου της ανεργίας το οποίο αποτελεί το κατεξοχήν και πλέον οδυνηρό παράγωγο της κρίσης. Πολιτική και θεσμική αμηχανία (κληρονομιά ενός διαδικαστικού φετιχισμού), εκ νέου έμφαση στο reskilling (με όρους διάγνωσης αναγκών και πρόβλεψης δεξιοτήτων για την αγορά εργασίας) στα πλαίσια του EU Recovery Plan, επίκληση της ανάγκης για ακόμα μεγαλύτερη ευελιξία άρα και θεμιτοποίηση μιας ακόμα εντονότερης απονεύρωσης των εργασιακών δικαιωμάτων (τάση που ενδυναμώθηκε με την ατζέντα της «απασχολησιμότητας»), αναζήτηση διεξόδων σε μοντέλα τύπου “flexicurity” και τελικά μία στρατηγική, που δείχνει μάλλον εμβαλωματική και πόρρω απέχει από το να είναι πειστική. Το πρόβλημα είναι τεράστιο και οι λύσεις δεν είναι ούτε απλές ούτε αυτονόητες. Ο Pierre Bourdieu έλεγε σοφά, ότι συχνά δεν επιλέγουμε τίποτα άλλο, παρά τα αναπόφευκτά μας. Ηδη τα νέα δεδομένα, χαρτογραφούν τις αναπόφευκτες αλλαγές στο περιεχόμενο των δημόσιων πολιτικών, αλλά και στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Και είναι ο μόνος τρόπος για μία σχετικά ασφαλή (όσο εφικτό είναι κάτι τέτοιο) πλοήγηση στην κρίση. Συγχρόνως όμως αποτελεί και μια καθοριστική πρόκληση για τη χειραφέτηση από τους δυο θεμέλιους τρόμους, που καθηγεμόνευσαν στην πολιτική και τεχνοκρατική δημοσιότητα της Ενωσης την παρούσα δεκαετία: τον τρόμο της κυριολεξίας και τον τρόμο του περιττού. Και είναι εκείνη ακριβώς η στιγμή που μία τέτοια χειραφέτηση δεν αποτελεί προνομία, ούτε καν επιλογή. Αντιθέτως συνιστά ένα επίμονο αναπόφευκτο. Και μάλλον είναι ο καιρός, επιτέλους, να το επιλέξουμε.


Ο Νίκος Παπαδάκης είναι Πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου της Κρήτης

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.