#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
16/10/2009 22:08
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ουγγαρία: Ο Μεγάλος Μύθος του 1989

 



Τον Οκτώβριο του 1988, οι εξαθλιωμένοι πληθυσμοί της ανατολικής Ευρώπης βγήκαν στους δρόμους, προκειμένου να ξεσηκωθούν ενάντια στη «κομμουνιστική καταπίεση». Τα διεφθαρμένα, τυραννικά καθεστώτα, που ήταν μισητά σε όλους, εξαφανίστηκαν τελικά μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, έχοντας να αντιμετωπίσουν  τις γενικευμένες λαϊκές αντιδράσεις. Ακολούθησαν ελεύθερες εκλογές, και ζήσανε αυτοί καλά και εμείς καλύτερα.

Αυτή είναι και η τυποποιημένη Δυτική εκδοχή των ιστορικών γεγονότων που εκτυλίχθηκαν πριν από είκοσι ακριβώς χρόνια. Γεγονότα που παρουσίασαν και συνεχίζουν να παρουσιάζουν το CNN και το  Fox News. Υπάρχει όμως ένα μικρό πρόβλημα. Η εν λόγω εκδοχή δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένας μύθος.

Δεν ήταν η δύναμη της λαϊκής αντίδρασης, που τον Ιανουάριο του 1989 επέτρεψε τη λειτουργία μη κομμουνιστικών πολιτικών κομμάτων και οδήγησε στην ελευθερία της έκφρασης και των μαζικών συγκεντρώσεων. Η αιτία για τα παραπάνω, ήταν οι πράξεις κάποιων ηγετικών μορφών του τότε κομμουνισμού. Και το κράτος που έπαιξε τον βασικότερο ρόλο στα δραματικά γεγονότα της εποχής, ήταν η Ουγγαρία. Αυτή ήταν η χώρα στην οποία για πρώτη φορά επιτράπηκαν οι βασικές δημοκρατικές ελευθερίες. Η ουγγρική κυβέρνηση ήταν αυτή που πρώτη προχώρησε στο άνοιγμα των συνόρων με την Αυστρία, επιτρέποντας έτσι σε χιλιάδες ανατολικογερμανούς τουρίστες, να πραγματοποιήσουν έξοδο προς τη Δύση. Όπως δήλωσε λίγο αργότερα ο Ούγγρος υπουργός εξωτερικών Gyula Horn, «Ήταν φανερό πως αυτή μας η κίνηση, είναι που οδήγησε στις μετέπειτα καταλυτικές εξελίξεις…».

Ακόμη και πριν από την εκδήλωση των λαϊκών συλλαλητηρίων, η ουγγρική κυβέρνηση είχε ήδη προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις με τις μη κομμουνιστικές ομάδες της χώρας προκειμένου να διευθετηθεί το πέρασμα της σε ένα μη κομμουνιστικό πολίτευμα.

Από το 1956 έως το 1988, η Ουγγαρία είχε ως ηγέτη ένα σκληροπυρηνικό κομμουνιστή, τον Janos Kadar. Αν και οι αρχικές του ιδέες είχαν βαθιές ιδεολογικές ρίζες, στη δεκαετία του 1980, τα ανώτερα επίπεδα του κομμουνιστικού κόμματος της χώρας απαρτίζονταν από άτομα που κάθε άλλο παρά ασπάζονταν τις αρχές και τα ιδανικά του μαρξισμού-λενινισμού.

Αυτοί οι αυτοαποκαλούμενοι «μεταρρυθμιστές» είναι που εκδίωξαν τον Kadar τον Μάιο του 1988, και αφού ο τότε σοβιετικός ηγέτης Mikhail Gorbachev, είχε ήδη αναγγείλει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, πως θα αποσύρει όλα τα σοβιετικά στρατεύματα από την ανατολική Ευρώπη. Σε μια πρόσφατη συνέντευξή του στο BBC, ο τότε υπουργός Εσωτερικών της χώρας Imre Pozsgay, παραδέχτηκε πως εργάζονταν μέσα από τη κυβέρνηση με σκοπό την ανατροπή του καθεστώτος. «Είχα αντιληφθεί πως μπορώ να προσφέρω περισσότερα για τη πατρίδα μου  μέσα από τη κυβέρνηση, και σε θέση εξουσίας παρά αν ήμουν κάποιος περιθωριοποιημένος  πολιτικός της αντιπολίτευσης».

Η μεγάλη ειρωνεία είναι, πως στην Ουγγαρία της εποχής, ο κομμουνισμός ως σύστημα, είχε πολλούς περισσότερους υποστηρικτές ανάμεσα στο πληθυσμό της χώρας, από όσους είχε μέσα στα υψηλά κλιμάκια του κυβερνώντος κόμματος! Και επειδή αυτά που γνωρίζουμε στη δύση, σχετικά με τα όσα συνέβαιναν τότε, είναι κυρίως οι «εχθρικές» εκδοχές που μας σερβίρουν οι τότε αντιφρονούντες, οι πολιτικοί φυγάδες, ή αυτοί της ανώτερης οικονομικής τάξης που διαφωνούσαν, τα επιτεύγματα του κομμουνισμού της ανατολικής Ευρώπης μας είναι παντελώς άγνωστα.

Παρά τα όποια σφάλματά του, ο κομμουνισμός παρείχε στους λαούς των χωρών αυτών, ασφάλεια εργασίας, πλούσιες κοινωνικές παροχές, και υψηλά επίπεδα εκπαίδευσης και υγειονομικής περίθαλψης. Για παράδειγμα, το μοντέλο της μητρικής μέριμνας που εφάρμοζε η Ουγγαρία, και που με βάση το οποίο, οι εργαζόμενες μητέρες δικαιούντο 3 χρόνια πληρωμένης άδειας για κάθε τους παιδί, θεωρείται προχωρημένο ακόμη και σήμερα και μάλιστα  σε διεθνές επίπεδο. Πέρα από τα παραπάνω,  ο κομμουνισμός προήγαγε και ένα πνεύμα συντροφικότητας το οποίο δυστυχώς δεν υπάρχει στις καπιταλιστικές κοινωνίες, όπου κυριαρχεί η ατομικότητα.

Ακόμη και αυτοί οι οποίοι βγήκαν τότε στους δρόμους για να διαδηλώσουν, δεν επεδίωκαν την εφαρμογή κάποιου καπιταλιστικού οικονομικού συστήματος, αλλά  επιζητούσαν έναν πιο ήπιο σοσιαλισμό. «Εκείνη  την εποχή, ακόμη πιστεύαμε πως μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα καλύτερο σοσιαλισμό. Πολλά ήταν αυτά που μας εξόργιζαν, αλλά σε γενικές γραμμές ζούσαμε καλά…» λέει στο ντοκιμαντέρ του BBC «The Lost World of Communism», ο Andreas Blazejewski, ένας από αυτούς που τότε βγήκαν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι.

Ασφαλώς, οι κάτοικοι της ανατολικής Ευρώπης δεν πήραν στο τέλος αυτό που ήθελαν. Τα θετικά στοιχεία του κομμουνισμού χάθηκαν μαζί με τα αρνητικά. Καθώς οι οικονομίες των χωρών τους μεταλλάσσονταν, εκατομμύρια ανθρώπων έχασαν τις δουλειές τους, και για πάρα πολλούς, οι συνθήκες ζωής χειροτέρεψαν.

Όσον αφορά στους Ούγγρους πολιτικούς που δούλεψαν για την αλλαγή από μέσα, η εξέλιξή  τους διαφέρει από αυτή των απλών πολιτών:

 

-Miklos Nemeth, ο τελευταίος κομμουνιστής πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, τοποθετήθηκε ως αντιπρόεδρος της Λονδρέζικης European Bank for Reconstruction and Development.

-Gyula Horn, ο υπουργός Εξωτερικών της Ουγγαρίας το 1989, αποθεώθηκε από τους Δυτικούς, όταν εξελέγη πρωθυπουργός το 1994, και οδήγησε τη χώρα του  στους κόλπους του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε.

-Peter Medgyessy, αντιπρόεδρος της τελευταίας κομμουνιστικής κυβέρνησης και υπεύθυνος οικονομικών θεμάτων, έγινε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Magyar Paribas Bank, θυγατρικής του γαλλικού ομίλου, και στη συνέχεια εξελέγη πρωθυπουργός της Ουγγαρίας το 2002.

-Laszlo Kovacs, μια σημαντική μορφή του υπουργείου Εξωτερικών από το 1986, έγινε ο υπουργός Εξωτερικών που διαπραγματεύτηκε την ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ στη δεκαετία του 1990, και σήμερα είναι Επίτροπός της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες.

Οι παραπάνω «μεταρρυθμιστές», ισχυρίστηκαν πως λειτούργησαν προς το συμφέρον της χώρας τους. Το σύστημα, λένε, έπρεπε να αλλάξει διότι η οικονομία παρέμενε στάσιμη και χρειάζονταν γενικευμένες αλλαγές. Όλα αυτά ακούγονται λογικά, αλλά αν κοιτάξει κανείς την εξέλιξη στις προσωπικές σταδιοδρομίες των Ούγγρων «faux κομμουνιστών» μετά το 1989, είναι δύσκολο να μην είναι κυνικός απέναντι στα πραγματικά τους κίνητρα για ριζική αλλαγή…

 Strange Attractor

Πηγή: The First Post

ΣΧΟΛΙΑ

  1. ψυχραιμια avatar
    ψυχραιμια 16/10/2009 22:23:18

    Δεν ξεκινησαν ολα στην Ουγγαρια.Η αρχη του τελους εγινε απο την Πολωνια οπου μετα απ συμφωνια εγιναν κανονικες εκλογες και τις κερδισε σαρωτικα η Αλληλεγγυη.
    http://en.wikipedia.org/wiki/Contract_Sejm
    Kαι κατι που μπορει να σημαινει πολλα η τιποτα.Οι εκλογες της Πολωνιας εγιναν τις ιδιες ακριβως ημερες που εγιναν και οι δικες μας που οδηγησαν στη κυβερνηση Τζαννετακη και την πρωτη κυβερνηση συμμετοχης αριστερων στην Ελλαδα μετα το 1944.Ειχε προηγηθει το Μαρτιο του 1989 η συναντηση Μπους - Γκορμπατσωφ στη Μαλτα οπου αποφασισθηκε το "τελος της Γιαλτας".
    Στη Γιαλτα το Φεβρουαριο του 1945 αποφασισθηκε οτι νομιμη κυβερνηση της Πολωνιας θα ηταν η κομμουνιστικη και μια ημερα αργοτερα υπογραφηκε η συμφωνια της Βαρκιζας στην Αθηνα.κατι συμπτωσεις

    • Dimara avatar
      Dimara @ ψυχραιμια 19/10/2009 04:58:29

      ΗΜΟΥΝ ΚΙ ΕΓΩ ΕΚΕΙτου Βάιντα δεν ήταν εκείνη η ταινία για την Αλληλεγγύη, στις αρχές του 80; Την είδα. Και το αίτημα της Αλληλεγγύης δεν ήταν «καλύτερος σοσιαλισμός»; Τον ….είδα κι αυτόν!!!
      Και με θυμάμαι να κολλάω και στικάκια της Αλληλεγγύης στα παρμπρίζ των αυτοκινήτων. Και να πηγαίνω στη συγκέντρωση του «χώρου» εναντίον του Γιαρουζέλσκι και στη πορεία στη Σταδίου. Και φωνάζαμε «Οι κομμουνιστές δεν είναι στρατοκράτες, Αλληλεγγύη στους Πολωνούς εργάτες». Ήμουν εκεί και ήμουν παντού. Για καλύτερο σοσιαλισμό.
      Κι ύστερα ήρθε η ψυχρολουσία. Αποκαλύφθηκε η χοντροκομμένη εμπλοκή του Βατικανού και ο ρόλος του Πάπα και του Βαλέσα. Και ο ρόλος του Βάιντα. Και βέβαια όσα θλιβερά ακολούθησαν. Κι έπειτα ήρθε η επίσημα καταγεγραμμένη από τη Γιούροστατ νοσταλγία. Και τώρα φοβάστε μήπως οι «απελευθερωμένοι» χάσουν τους μισθούς των 150-200 ευρώ το μήνα με δέκα ώρες εργασία την ημέρα και έξι ημέρες την εβδομάδα. Τρέμετε μήπως τυχόν αναστηθεί η παιδεία τους, μήπως ξαναποκτήσουν στοιχειώδη περίθαλψη. Μήπως και στερηθούν το δικαίωμα στην εκπόρνευση των παιδιών τους προκειμένου να επιβιώσουν… Μπας και λείψει η «πρώτη ύλη» από τα σκλαβοπάζαρά σας… Λυπάμαι που ήμουν κι εγώ εκεί –μια έμμεση και ηλίθια πράκτορας του Πάπα.

  2. parsifal avatar
    parsifal 16/10/2009 22:59:14

    Να ομιλούμε για την Ουγγαρία και να αγνοούμε το 1956...Τόσα πολλά για τράπεζες και τραπεζίτες - στελέχη και ούτε μια λέξη για την πρώτη αιματηρή αμφισβήτηση της σταλινικής τάξεως !

  3. Sic transit gloria mundi avatar
    Sic transit gloria mundi 17/10/2009 08:13:38

    Τι καλός που ήταν ο διπολισμός και ο Ψυχρός Πόλεμος!
    Τα τάνκς χόρευαν ερωτικό βάλς στη Βουδαπέστη, οι βόμβες ναπάλμ φώτιζαν και θέρμαιναν τις σκοτεινές, κρύες ζούγκλες στο Βιετνάμ!
    Και ο Στάλιν κούκλος ήταν, με το μουστάκι!

    • Marianthe avatar
      Marianthe @ Sic transit gloria mundi 19/10/2009 04:43:25

      Και τι καλός που είναι τώρα ο θερμός πόλεμος, με τα νατοϊκά και άλλα «πρόθυμα» στρατεύματα και τις (παράπλευρες!) απώλειες σε απευθείας μετάδοση από το CNN.Κι εμείς να κουρνιάζουμε στις πολυθρόνες με τα ποπ κορν ενώ φλέγονται οι ουρανοί, ξεκοιλιάζονται οι πόλεις, και βρέχει ανθρώπινα μέλη! Και τον Σαντάμ να απαγχονίζεται live!Καλύτερο κι απ’ το αγαπημένο μου ριάλιτυ! Κι όλο αυτό το υπερθέαμα με ανθρώπινο κόστος μόνο 2.000.000 ενήλικες και 500.000 παιδιά και με αύξηση καρκίνου και λευχαιμίας μόνο 600% στα παιδιά (λόγω εξασθενημένου ουρανίου)… Αμ τα Βαλκάνια, αμ το Αφγανιστάν…
      Άντε και στα δικά μας!
      Επιμύθιον Μπορεί να είναι κανείς όσο αντικομμουνιστής θέλει, δικαίωμά του. Αλλά το να επιχαίρει για τη φρίκη της Νέας Τάξης είναι ασύγγνωστη θηριωδία.
      Να τη χαρεί λοιπόν τη Νέα Τάξη όσο θέλει. Εμείς οι άλλοι όμως δε χρωστάμε τίποτα.

  4. fantomas avatar
    fantomas 17/10/2009 09:02:15

    Δες τε και αυτό

    Αλόιζ Λόρεντς
    Υπουργείο του τρόμου;
    Από την «Άνοιξη της Πράγας» στη «Βελούδινη Επανάσταση»

    Σαράντα χρόνια μετά την «Άνοιξη της Πράγας» και σχεδόν είκοσι από τη «Βελούδινη Επανάσταση», ο τελευταίος αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών της Τσεχοσλοβακίας, ο στρατηγός Αλόιζ Λόρεντς, «απολογείται» για την αυτοκρατορία των 100.000 πρακτόρων που διοικούσε ο ίδιος, με στόχο την υπεράσπιση του σοσιαλισμού.

    Μια μοναδική μαρτυρία από τα ενδότερα του συστήματος για:

    Ι. Τον ρόλο των μυστικών υπηρεσιών, χθες, σήμερα και αύριο, τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας, τους στόχους και τα μέσα. Η διείσδυση σε κάθε κοινωνικό και ιδιωτικό χώρο, τα απόρρητα σχέδια για την παρακολούθηση του Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ, του Βάτσλαβ Χάβελ και όλων των «εχθρών» του σοσιαλισμού, η λογοκρισία, η περιστολή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

    ΙΙ. Την αρχή και το τέλος της «Άνοιξης της Πράγας» και τη χαμένη ευκαιρία που αντιπροσώπευε.

    ΙΙΙ. Τους λόγους κατάρρευσης του «υπαρκτού σοσιαλισμού» όπως τους καταγράφει ο άνθρωπος που γνώριζε όχι απλώς την απογοήτευση των μαζών, αλλά και το γεγονός ότι η πιο ισχυρή «αντιπολίτευση» βρισκόταν ανάμεσα στις γραμμές της Εξουσίας.

  5. Μάρκο Τ avatar
    Μάρκο Τ 17/10/2009 09:18:35

    Συγχαρητήρια για το άρθρο σας! Με αυτό αποδεικνύετε ότι είμαστε η τελευταία χώρα της Ευρώπης που έχουν τόση πέραση οι (συγκεκαλυμένοι ή απροκάλυπτοι) υμνητές του σταλινικού ολοκληρωτισμού. Συνομωσιολογία και λατρεία του ολοκληρωτισμού, παίρνετε άριστα και στα δύο. Τώρα θα πρέπει να γράψετε άρθρο για το πόσο επιβεβλημένη ήταν η σοβιετική εισβολή στην Ουγγαρία το 1956, στην Τσεχοσλοβακία το 1968, αλλά και για τον αναμορφωτικό ρόλο των σοβιετικών γκουλάγκ.

    Επί τη ευκαιρία, γιατί όσους ανατολικοευρωπαίους έχω γνωρίσει και έχουν ζήσει τον κομμουνισμό - και δεν είναι και μέλη της "ελίτ" - τον μισούν;

    • Μποτίλια στο πέλαγος avatar
      Μποτίλια στο πέλαγος @ Μάρκο Τ 17/10/2009 09:39:19

      Δεν είναι πάντα έτσι, όπως τα θέλει η προπαγάνδα, αγαπητέ φίλε. Πριν μερικές ημέρες σχηματίστηκε η νέα κυβέρνηση στο Βραδεμβούργο, τις περιοχές που αποτελούν μείζονα περίχωρα του Βερολίνου, από σοσιάλδημοκράτες και "Αριστερά", ο κορμός της οποίας αποτελείται στην περιοχή από το πρώην κόμμα του Χόνεκερ. Αντίστοιχης σύνθεσης κυβέρνηση κάνει κουμάντο εδώ και χρόνια στο Βερολίνο. Γιατί εναποθέτει η αντίδραση σημαντικό μέρος της διαχείρισης στα χέρια της νομενκλατούρας, εάν δεν υπάρχει νοσταλγία για την χονερική μπόχα, που πρέπει να εκτονωθεί, σε συνθήκες που το 65% όσων έχουν εισόδημα στο Βερολίνο, ζούνε σε συνθήκες αποβιομηχάνησης από κρατικές παροχές και ένα στα πέντε παιδιά υποσιτίζεται; Μήπως έχεις ακούσει τίποτε για μαθητικά συσσίτια στα σχολεία της κυρίας Μέρκελ; Ή για τα ληγμένα που μοιράζουν δίπλα στα γραφεία εργασίας για τους ανέργους; (Να είναι καλά οι άνθρωποι, γιατί κάτι βαρείς χειμώνες με αυτά - και κάτι πεταμένα στις λαϊκές - ταρατσώνουμε κι ας δουλεύουμε δωδεκάωρα).
      Είπαμε, το δίλημμα "βούτυρο ή ελευθερία" είναι κάκιστο, όπως τα διλήμματα "ελευθερία ή βούτυρο", "ψευτοελευθερία με σάπιο βούτυρο", "μπαχαλοελευθερία με βούτυρο αγορασμένο με δανεικά", "ελευθερία με το τα γόνατα στο έδαφος και υποσχέσεις για βούτυρο που δεν έχει υπάρχει", και ελευθερία με βούτυρο όπως στο "Τελευταίο Ταγκό στο Παρίσι".

    • nik avatar
      nik @ Μάρκο Τ 18/10/2009 09:23:23

      Μα η ελληνική αριστερά δεν είχε ποτέ καμιά ιδιαίτερη αντι-ολοκληρωτική παράδοση, αν εξαιρέσεις κάποιες εκλάψεις του ΚΚΕεσ. τη δεκαετία του '70, που όμως παρέμεινε μειοψηφικό ρεύμα.
      Δεν είχε καμιά σχέση με τα αντίστοιχα κομμουνιστικά κόμματα της Δ.Ευρώπης, όπως π.χ. το ιταλικό PCI του Μπερλίγκουερ που δε δίσταζε να συγκρουσθεί με τη Μόσχα, στην προοπτική του "ευρωκομμουνισμού". Στην Ελλάδα η κυρίως αριστερά που εκφράζει το ΚΚΕ ήταν πάντα αμιγώς εξαρτημένη από τις οδηγίες των ρώσων συντρόφων και οι κακές γλώσσες λένε ότι εξακολουθεί να είναι.

      • Μποτίλια στο πέλαγος avatar
        Μποτίλια στο πέλαγος @ nik 18/10/2009 09:32:58

        Συμφωνώ μαζί σου. Μια από τις ερμηνείες που δόθηκαν για την προσκόλληση και τον μιμιτισμό της Ελλαδικής αριστεράς σε ξένα πρότυπα, είναι η μαρξιστική άποψη, ότι κυρίαρχη ιδεολογία είναι αυτή της κυρίαρχης τάξης. Και όσο αφορά την εγχώρια αλήτ κάθε άλλο παρά έλειψαν ο μιμιτισμός, ο πιθικισμός και η εξωστρέφεια.

      • Daimon avatar
        Daimon @ nik 19/10/2009 06:19:31

        Βρε ψύχωση κι αυτή. Και «οι κακές γλώσσες λένε…»Τι λένε; Ότι ο Πούτιν χρηματοδοτεί το ΚΚΕ Έχετε πάει σε γιατρό μέσα στο 2009; Πάντως να εξετάσετε την περίπτωση της ιδεοληψίας.
        Ειλικρινά λυπάμαι για τη γλώσσα που χρησιμοποιώ εδώ. Το ξέρω ότι δεν περιποιεί τιμήν ούτε σε μένα. Αλλά με κάνετε να αναρωτιέμαι σχετικά με τα όρια του Αμερικανοτσολιαδισμού…
        «Οι κακές γλώσσες λένε…»
        Τι εμφυλιοπολεμική υστερία είναι αυτή;
        Έλληνες είμαστε όλοι, μπρε!

    • Marianthe avatar
      Marianthe @ Μάρκο Τ 19/10/2009 07:24:44

      Αυτοί οι ανατολικοευρωπαίοι που έχετε γνωρίσει εσείς μισούν τον κομμουνισμό. Αυτοί που έχω γνωρίσει εγώ τον νοσταλγούν. Επειδή όμως έτσι δεν βγάζουμε άκρη, ας δούμε τα στοιχεία της Γιούροστατ (εκτός και αν τα αμφισβητείτε χάριν της βιωματικής σας «αντικειμενικότητας»). Τα στοιχεία αυτά λοιπόν συμφωνούν με τους…..δικούς μου ανατολικοευρωπαίους. Τι να τα κάνουμε τώρα; Να τα κάψουμε;

      • Blimblomblim avatar
        Blimblomblim @ Marianthe 19/10/2009 07:52:42

        Η πραγματικότητα είναι ότι δεν νοσταλγούν τον κομμουνισμό, αλλά την ανέμελη και ήσυχη ζωή που είχαν τότε. Είναι συνολική αυτή η νοσταλγία για το τότε, αλλά όχι για το "σύστημα", για τη ζωή που είχαν. Λειτουργούσε η ζωή τους, ήταν φίλοι μεταξύ τους, δεν αγχώνονταν για πάρα πολλά, υπήρχε το κράτος πατερούλης. Σήμερα υπάρχει τεράστια διαφθορά, άγχος, δουλειά νυχθημερόν για όλο και περισσότερο καταναλωτικά αγαθά, ψυχρότητα κοινωνική και πολιτική.

        Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο έγινε η μετάβαση. Δέχθηκαν μια απότομη υπερδοσολογία δυτικής δημοκρατίας, χωρίς να υπάρχουν οι ανάλογες κοινωνικές δομές και η ανάλογη κοινωνική ηθική. Δέχθηκαν ένα σύστημα ξένο πλέον προς τα δεδομένα τους. Φίλος Πολωνός, ενώ από τη μια μου επιβεβαίωνε τη νοσταλγία για τον κομμουνισμό, μου έλεγε ταυτόχρονα πόσο θρηνεί την απώλεια της παλιάς προπολεμικής πολωνικής ηθικής. Η Πολωνία λέει ήταν μια από τις πιο ηθικές (ηθικές - ηθικολογικές, σε επίπεδο προσδιορισμού της κοινωνικής συμπεριφοράς δεν έχει ιδιαίτερη σημασία) κοινωνίες παγκοσμίως. Αυτή η απώλεια είναι αποτέλεσμα του κομμουνισμού.

        Η σημερινή νοσταλγία για τη ζωή επί κομμουνισμού είναι αποτέλεσμα της ίδιας της καταστροφής της κοινωνικής ηθικής που επέφερε ο κομμουνισμός. Δεν υπάρχει πια άλλο πρότυπο για σύγκριση με το σημερινό στη συνείδηση και στη μνήμη των σημερινών γενιών, γι' αυτό στρέφονται στο κομμουνιστικό. Σου λέει, όλα ήταν καλύτερα τότε. Ήταν. Με τη διαφορά ότι όλα ήταν ακόμη καλύτερα πριν από τον κομμουνισμό.

        Δείτε λίγο και πέρα από την ιδεολογία σας βρε παιδιά. Μην κολλάτε σε αυτό που καταδικάστηκε ιστορικά. Δεν θα επανέλθει και ευτυχώς. Αντί για τη σοσιαλιστική διαμεσολάβηση στις αξίες που όλοι κατά βάθος πιστεύουμε, προτιμώ να αναγάγω τις αξίες αυτές σε αυτοσκοπό και να μην ψάχνω για φρούδες κομμουνιστικές ελπίδες. Ούτε ο κομμουνισμός μας έφερε την ευτυχία και άφησε ξοπίσω του και δεκάδες εκατομμύρια νεκρούς, σε αυτή την αναζήτηση.

  6. Μάρκο Τ avatar
    Μάρκο Τ 17/10/2009 09:56:53

    Θα έγραφα διαφορετικά αν είχατε προβεί σε μία σε βάθος αποτίμηση του ολοκληρωτισμού του κομμουνισμού. Αλλά δεν το κάνετε, γιατί η Αριστερά στην Ελλάδα κουβαλάει ατταβιστικά το σύμπλεγμα της ήττας του Εμφυλίου. Μόνο η λέξη "αντίδραση" που χρησιμοποιείτε παραπέμπει σε λεξιλόγιο της δεκαετίας του 1930. Δεν υπάρχει αντίδραση, υπάρχει διαφορετική ιδεολογική τοποθέτηση.

    Αλήθεια, την ταινία "Οι ζωές των άλλων" την έχετε δει; Εχετε πάει και έχετε μείνει για καιρό σε πρώην κομμουνιστική χώρα (όχι σαν τουρίστας); Προσωπικά, έχω πάει επανειλημμένα στην Αλβανία, για πολλές μέρες, έχω συνομιλήσει με πολλούς ανθρώπους εκεί, έχω γυρίσει όλη σχεδόν τη χώρα, έχω δει και έχω βγάλει τα συμπεράσματά μου. Δεν εξιδανικεύω κανένα πολίτευμα, με ενοχλεί όμως αφάνταστα η συγκεκαλυμμένη εξιδανίκευση ενός καθεστώτος που μόνο με το ναζιστικό μπορεί να συγκριθεί ως προς τον ολοκληρωτισμό του.

    • Daimon avatar
      Daimon @ Μάρκο Τ 19/10/2009 07:38:44

      Για τον θηριώδη ευρωπαϊκό υπολογιστή συλλογής «ειδικών» δεδομένων έχετε ακούσει τίποτα; Για την μεταβίβασή τους σε άλλη υπερδύναμη; Για το «Ε….»;Για τις «Zωές των Aλάλων»;
      Δεν προσπαθώ να κάνω συμψηφισμό αλλά η (πάντως καλογυρισμένη) ταινία που επικαλείσθε ωχριά μπροστά στη σημερινή πραγματικότητα. Τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα, ίσως πείτε…

  7. Καθρέφτης avatar
    Καθρέφτης 17/10/2009 10:11:28

    "Aπό τον δήμιο στον νταβατζή", λέει ο Γιανναράς.

    • Daimon avatar
      Daimon @ Καθρέφτης 19/10/2009 06:23:39

      Ο Γιανναράς όμως εισηγείται μιαν άλλη πνευματικότητα, που οι σχολιαστές, με τους οποίους σπεύδετε επιγραμματικά να συμφωνήσετε, πολύ φοβάμαι ότι δεν διαθέτουν!

  8. Μποτίλια στο πέλαγος avatar
    Μποτίλια στο πέλαγος 17/10/2009 10:55:59

    Κατ' αρχήν σε ευχαριστώ που μου απευθύνεσαι στον πληθυντικό, αν και ποτέ δεν διανοήθηκα ότι αξίζω τέτοιου είδους σεβασμό.
    Το κείμενο που αναδημοσιεύτηκε προβάλει μια σειρά πολύ συγκεκριμένα επιχειρήματα αναφορικά με τα καθεστώτα που επικρατούσαν στις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ, που όσο έντονη κι αν ήταν η καταπίεση, ουδείς πείναγε, ήταν άστεγος, ή ζούσε με το άγχος να βρεθεί με τα παιδιά του στον δρόμο. Καθώς και για την προτίμηση που δόθηκε σε στελέχη που δρομολόγησαν την κατάρρευσή του Ανατολικού Μπλοκ από οργανισμούς, που το τελευταίο που μπορεί να τους χαρακτηρίζει είναι ο προσανατολισμός σε ανθρωπιστικές αξίες.
    Παρ' όλο που αντιπαρήλθες αυτά τα συγκεκριμένα επιχειρήματα μόνο με αφοριστική ειρωνεία, παράθεσα στο σχόλιο που προηγήθηκε αναφορά επί πλέον απτών δεδομένων, που ανατρέπουν το επιχείρημα μίσους, που προβάλεις στην τελευταία φράση.
    Στην απάντηση σου κυριαρχεί η καταγγελία του όρου "αντίδραση", επικαλούμενους άλλη ιδεολογική εκφορά. Η ιδεολογία χαρακτηρίζεται όμως από επιχειρήματα και αντεπιχείρήματα. Ο στείρος αντικομουνισμός, η προπαγάνδα και η αφοριστική εμπάθεια χαρακτηρίζουν την αντίδραση, που ανήκει σε άλλη εποχή. Δεν μπορούμε να πάμε σαράντα χρόνια πίσω.
    Εάν έχεις συγκεκριμένα επιχειρήματα να προβάλεις, από οιανδήποτε σκοπιά, αυτά είναι αξιοσέβαστα και ευχαρίστως να συζητήσουμε επ' αυτών.
    Όσο αφορά την ταινία "Οι ζωές των άλλων" την έχω αισθανθεί στο πετσί μου, όταν ήθελα να μεταβώ στην Ελλάδα από το αεροδρόμιο του Σένεφελντ και μου απαγόρεψαν την διέλευση στα σύνορα του Ανατολικού Βερολίνου, ως ενεργού αντίπαλου του καθεστώτος. (Σε άλλη περίπτωση, επειδή μετέφερα στις αποσκευές υποδήματα της συζύγου μου, υπέστην κράτηση ως τρανσβεστί). Το ίδιο συνέβη, όταν στέλεχος του ΚΚΕ, που ήτανε υπεύθυνος στη Στάζι για τους Έλληνες στο Ανατολικό Βερολίνο, με διαπόμπευε δημόσια ως "αντισημίτη", επειδή διαμαρτυρήθηκα για το καπέλωμα από το Ισραήλ εκδήλωσης σε στρατόπεδο συγκέντρωσης όπου εκτελέσθηκαν Ελληνίδες κρατούμενοι (και άλλα τινά, που δεν σκοπεύω να ξεχάσω).

    • Αυριανιστής avatar
      Αυριανιστής @ Μποτίλια στο πέλαγος 17/10/2009 21:02:25

      Μήπως το Ισραήλ παρείχε υλικά ή τεχνογνωσία -σε προνομιακές τιμές, γιατί δε νομίζω να τα παρείχε δωρεάν- στο καθεστώς Χόνεκερ, και γι' αυτό τύγχανε τέτοιου σεβασμού μολονότι ήταν ο πιο σκληρός σύμμαχος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή; Από τη μία η ΓΛΔ διακήρυττε (στο εσωτερικό πόπολο) "αλληλεγγύη στον παλαιστινιακό λαό", από την άλλη έκανε συμφωνίες κάτω απ' το τραπέζι για την "αγιογράφηση" των ισραηλινών εγκλημάτων...

      • Μποτίλια στο πέλαγος avatar
        Μποτίλια στο πέλαγος @ Αυριανιστής 18/10/2009 10:04:47

        Επειδή είμαι αρκετά παλιός στο Βερολίνο και έχω μπλεχτεί λόγω δουλειάς με τα ακίνητα και τους μεγιστάνες των ακινήτων εδώ, η εντύπωση που σχημάτισα είναι, ότι οι κύκλοι που ελέγχουν το Ισραήλ, ήλεγχαν, ή τουλάχιστον άσκησαν πολύ σημαντική επιρροή στο καθεστώς Χόνεκερ. Υπήρχε άνθρωπος που ήταν μέλος του προεδρείου των Χριστιανοδημοκρατών (Εβραίος) και ταυτόχρονα ήταν μέλος επιτροπής διαχείρισης της κρατικής περιουσίας της Ανατολικής Γερμανίας. Πηγαινοερχόμενος με ελικόπτερο μέσα - έξω διεκπεραίωνε χοντρό λαθρεμπόριο ευγενών μετάλλων, το οποίο επεξεργάζοντο κατά κανόνα οδοντοτεχνίτες Εβραίοι, που είχαν μετοικίσει από την Ρωσία.
        Σκοτεινός παραμένει ο ρόλος του Μάρκους Βολφ (Εβραίος), αρχηγού της αντικατασκοπίας της Ανατολικής Γερμανίας, τον οποίον μετά την πτώση του τείχους ουδείς διανοήθηκε να θίξει, σε αντίθεση με τον αρχηγό κρατικής ασφάλειας (Στάζι) Μίλκε, που φυλακίστηκε και ουσιαστικά εξοντώθηκε στην φυλακή.
        Χαρακτηριστικό είναι ότι όλα τα καταστήματα που βρίσκονται γύρω από τον κεντρικό σταθμό των τραίνων στο πρώην Δυτικό Βερολίνο είχαν ενοικιαστεί ένα χρόνο πριν την πτώση του τείχους, από Εβραίους που μετοίκισαν από την Ρωσία και πούλαγαν ηλεκτρικά ήδη, κυρίως βίντεο και τηλεοράσεις με αναρτημένη δίπλα στην είσοδο φωτογραφία του Γκορμπατσόφ. Για πολλούς μήνες παρέμεναν αυτά χωρίς κύκλο εργασιών. Όταν δόθηκε άδεια εξόδου στους Ανατολικογερμανούς, όρμηξαν αυτοί σε αυτά τα καταστήματα για να αποκτήσουν τα ποθητά ήδη, αλλάζοντας το ανατολικό μάρκο 1:13 και εξανεμίζοντας αποταμιεύσεις ετών για μια τηλεόραση και μια συσκευή βίντεο. Αυτό το παραδάκι άλλαξαν μετά λίγους μήνες οι μάγκες σε σχέση 1:2 πριν την επανένωση.
        Σκάνδαλο αποτελεί επίσης το ιδιοκτησιακό των ακινήτων του Ανατολικού Βερολίνου, που εκχωρήθηκαν μετά την επανένωση στους πρώην ιδιοκτήτες τους. Τότε οι τίτλοι κυριότητας σε ποσοστό περίπου 40% αμφισβητήθηκαν από Εβραίους της Αμερικής με πλαστά πιστοποιητικά που εκδόθηκαν στο Ισραήλ, στη βάση ότι αυτά κατασχέθηκαν από τους Ναζί, ανήκοντας δήθεν σε συγγενείς τους.
        Το μέλος του πολιτικού γραφείου του Χόνεκερ Γκίντερ Σαμπόφσκι έκανε λόγο τότε για αλητήρια κομμούνια ως ανανίψας χριστιανοδημοκράτης.
        Τα δυο συστήματα ήταν συγκοινωνούντα δοχεία. Κλασσική περίπτωση αυτού του δεδομένου είναι ο Κόκκαλης.
        Εμένα οι Στάζι μου δημιούργησαν κάποια μικροπροβλήματα όχι λόγω Ισραήλ, αλλά επειδή ο κορμός τους πέρασε με την CIA, για λόγους αντεκδίκησης του Γκορμπατζόφ, που τους "πρόδωσε".

  9. Amadea avatar
    Amadea 18/10/2009 05:41:10

    Σε αδρές γραμμές, η πραγματικότητα είναι αυτή που παρουσιάζεις στην ανάρτησή σου –τα ίδια στοιχεία προκύπτουν και διασταυρώνονται από παντού. Αυτή η πραγματικότητα είναι φυσικό να ενοχλεί. Οπότε … «Συνομωσιολογίες»…. Ή «τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα», θα πουν μερικοί…. Δεν πειράζει. Έτσι αντιδρούν οι περισσότεροι άνθρωποι όταν κλονίζονται βεβαιότητες πάνω στις οποίες έχουν χτίσει την ιδεολογική τους ταυτότητα. Αλήθεια πόσοι ξέρουν για το αναίσχυντο Σύμφωνο του Μονάχου (Αγγλία, Γαλλία-Ιταλία, Γερμανία) που σήμανε την έναρξη του Β΄ Παγκ. Πολέμου; Τα στοιχεία είναι προσιτά στους πάντες. Πόσοι τα έχουν ψάξει;

    • Sic transit gloria mundi avatar
      Sic transit gloria mundi @ Amadea 18/10/2009 10:35:01

      Σωστό για το Σύμφωνο του Μονάχου, μη ξεχνάμε όμως και το Σύμφωνο Μολότωφ - Ribbentropp, δηλαδή Στάλιν Χίτλερ (διαμελισμός Πολωνίας, ο τέταρτος στην ιστορία, που έγινε από κοινού από Γερμανούς και Ρώσους).
      Ο ναζισμός είχε πολλούς σπόνσορες, μεταξύ των οποίων και τον σταλινικό κομμουνισμό - έμοιαζαν άλλωστε αρκετά, δεν ήταν συνωμοσία, όμοιος ομοίω αεί πελάζει. Οι λοιποί, ήταν απλώς οι Τσάμπερλαιν, Νταλαντιέ κτλ που φοβόταν πιό πολύ τον ερυθρό ολοκληρωτισμό από τον μαύρο. Πολιτικό λάθος τραγικό, πολύ τραγικότερο από τη δειλία τους, κι έπρεπε νάρθουν μετά οι Τσώρτσιλ και Ρούσβελτ για να το διορθώσουν.
      Στη συνωμοσιολογία καταφεύγουν όσοι φοβούνται την πολιτική κριτική και αυτοκριτική, τον ορθό λόγο. Και όσοι ψαρεύουν αφελείς σε θολά νερά.

      • Marianthe avatar
        Marianthe @ Sic transit gloria mundi 19/10/2009 00:08:33

        Το Σύμφωνο Μολότωφ-Ριπμεντροφπ έγινε ένα χρόνο αργότερα, μετα τις απεγνωσμένες προσπάθειες του Στάλιν να πείσει, ιδιαίτερα τους Γάλλους, να αλλάξουν στάση και να τημήσουν τη συμφωνία που ήδη είχαν υπογράψει με την Τσεχοσλοβακία, χάνοντας πολύτιμο χρόνο. Δυστυχώς, ο Στάλιν πίστευε ότι οι Αγγλογάλλοι πράγματι ενδιαφέρονταν για κοινό μέτωπο εναντίον των Ναζί. Αυτό προκύπτει από τα έγγραφα, ττα οποία είναι προσβάσιμα. Επομένως, αν εννοείτε ότι εγώ ψαρεύω σε θολά νερά, θα σας πω ότι σήμερα κανείς δεν δικαιούται πια να καμώνεται ότι δεν τα ξέρει. Αν πράγματι δε τα γνωρίζετε, σας παρακαλώ να τα ψάξετε. Η αναζήτησή τους είναι εύκολη. Το συμπέρασμα που βγαίνει αβίαστα, είναι ότι οι «σύμμαχοι» είχαν προαποφασίσει να ρίξουν, σε κάθε περίπτωση, τη ναζιστική Γερμανία εναντίον της ΕΣΣΔ. Επίσης, ένα πράγμα η συνομωσία, άλλο η συνομωσιολογία. Τώρα που αποκαλύπτεται ότι ο «σοσιαλιστής» Μουσολίνι ήταν από το 1917 στη μισθοδοσία των Βρετανών, κάποια πράγματα αρχίζουν να ξεδιαλύνονται. Ερευνήστε το θέμα. Αρκετά αφελείς αποδειχτήκαμε οι Έλληνες.

        • Sic transit gloria mundi avatar
          Sic transit gloria mundi @ Marianthe 19/10/2009 09:33:50

          @ Marianthe
          Όχι, σε καμμιά περίπτωση δεν εννούσα εσάς για τα "θολά νερά", και εφόσον ήμουν ασαφής, απολογούμαι.
          Οι επισημάνσεις σας για την πρωτίστως αντισοβιετική πολιτική Τσάμπερλαιν-Νταλαντιέ (όπως προκύπτουν από τα έγγραφα) είναι σωστές, το ίδιο άλλωστε ανέφερα κι εγώ. Έτσι εξηγείται το Μόναχο, όχι μόνον με τη δειλία. Ισχύει και η επισήμανση για τον Μουσσολίνι.
          Αλλά από την άλλη πλευρά, ιστορικό γεγονός είναι ότι η Πολωνία διαμελίσθηκε από κοινού, από Χιτλερικούς και Σταλινικούς. Και αυτό η ήταν εφαρμογή στην πράξη του Συμφώνου Μολότωφ – Ribbentropp. Υπάρχει όμως και η Φινλαδία.
          Αφελείς πάντως δεν αποδειχτήκαμε μόνον εμείς (κυρίως με τον Εμφύλιο), σκεφτείτε επίσης τι έπαθαν λόγω αφέλειας Τσέχοι, Σλοβάκοι, Πολωνοί και δημοκρατικοί Αυστριακοί πριν το 1940. Και όλοι οι Κεντρο-Ανατολικοευρωπαίοι μετά το 1945, πίσω από το σιδερένιο φράχτη.
          Μετά από αυτά, είναι να μήν εμπιστεύονται πιό πολύ τους Αμερικανούς πρά τους Αγγλογάλλους; Εκείνοι τουλάχιστον έχυσαν το αίμα τους για μιά ξένη ήπειρο.
          Σε κάθε περίπτωση, ευχαριστώ για τις επισημάνσεις.

  10. Marianthe avatar
    Marianthe 19/10/2009 08:38:19

    Ευχαριστώ για την ευγενική απάντηση. Για τις παλαιότερες αξίες δεν θα διαφωνήσω καθόλου! Αυτές όμως αναφέρονται σε άλλη χρονική «στιγμή», που θα ‘λεγε ο Ι. Ταιν, και έχουν, δυστυχώς, γενικότερη ισχύ. Άλλη ακόμα και η «ηθική» στις ΗΠΑ, σε επίπεδο κοινωνίας ή κοινωνιών, σε άλλες εποχές. Δείτε όμως και την κατάσταση στην Ελλάδα –την τρομακτική μετάλλαξη που έχει επέλθει σε κάθε επίπεδο. Υπάρχει καμιά σύγκριση με την κοινωνία του 40 ή του 50? Πιστεύω ότι η σημερινή πολύ θλιβερή πραγματικότητα οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στην πολιτισμική γενοκτονία του εξαμερικανισμού. Πιστεύω επίσης ότι χωρίς τις τρεις θεμελειώδεις αρχές της Χάρτας του ΟΗΕ (1949), σχετικά με υγεία, παιδεία, εργασία (τις οποίες, με τις όποιες εκτροπές ή αλλοιώσεις, τηρούσαν οι χώρες αυτές), καμιά «κοινωνία» δεν θα μπορέσει να υπάρξει, όποια ταμπέλα κι αν έχει το σύστημα. Αυτό σε καμιά περίπτωση δεν ακυρώνει την ανάγκη για προσωπική αναζήτηση. Το μόνο σημείο στο οποίο θα διαφωνήσω (ή θα κρατήσω μεγάλη επιφύλαξη), είναι τα γνωστά περί πολλών εκατομμυρίων νεκρών. (Βλ. αντίθετη άποψη του Μπ. Σω). Από το 1992 που , εντελώς τυχαία, «σκόνταψα» πάνω σε τερατώδη προπαγανδιστικά ψέματα της «δημοκρατικής Δύσης», και μάλιστα σχετικά με θέματα πολιτισμού, άρχισα να αναζητώ αξιόπιστες πηγές και πειστική τεκμηρίωση. Σε κάθε περίπτωση, όσο και αν διαφωνούμε «ιδεολογικά», χαίρομαι για το ήθος και το ύφος των παρατηρήσεών σας!

  11. Giorgos_T avatar
    Giorgos_T 30/10/2009 18:53:46

    εχω μια απλη απορια:

    Στις χωρες οπου υπηρχε υψηλη (πλειοψηφικη) ανοχη στο καθεστως
    ή οπου θα υπηρχε ανοχη αν εξηγουνταν το ειδος των θυσιων που απαιτουνταν για μια ολοκληρωτικη αλλαγη συστηματος

    - δεν μπορουσαν να κλεισουν το στρατο των καταδοτων αρχικα και μετα να κανουν μια ηπια μεταβαση, αφου ενημερωναν τον πληθυσμο; Και δοκιμαστικα στην αρχη, σε θυλακους ελευθερης ή και απολυτα ελευθερης οικονομιας, οπως στην Κινα;

    Ή μηπως ο κομματικος κυνισμος των ιθυνοντων της μετα-σταλινικης εποχης μεταμορφωθηκε στον κυνισμο των εκφραστων μιας αποχαλινωμενης αγορας;

    Μηπως το διλημμα "ασφελες εργασιακα παλιο καθεστως με καταδοτες ή νεο με φτωχεια και εκπορνευση" ειναι πλασματικο και υπερβολικο ;

    • ψυχραιμια avatar
      ψυχραιμια @ Giorgos_T 30/10/2009 19:18:57

      H απορια σου λυνεται αν σκεφθεις καθε περιπτωση και τα μεγεθη.
      Αλλο το μεγεθος της ΚΙνας και αλλο της Ρουμανιας.Υπαρχει ομως και κατι αλλο -η απαιτηση των ευρωπαικων χριστιανικων πληθυσμων για ελευθεριες ειναι πολυ μεγαλυτερη απ οτι στην Ασια.

      • Μποτίλια στο πέλαγος avatar
        Μποτίλια στο πέλαγος @ ψυχραιμια 30/10/2009 19:49:11

        Ο Τενγκ Σιάο Πινγκ, αρχιτέκτονας της "νέας" Κίνας, όπως και η οικογένεια από την οποία προέρχεται ήταν Χριστιανός καθολικός. Από νηπιακή ηλικία τον παράλλαβαν στην γαλούχηση του οι πάστορες. Ο πατέρας του, εξέχων τοπικός στρατιωτικός, ανήκε στην μυστική εταιρία "Μπόγκε" (Αδελφότης του Ενιαίου Ενδύματος) που είχε ως προφανή στόχο την κατάργηση της Κινεζικής κυριαρχιας στην Ματζουρία.
        Ο Πινγκ σε ηλικία 16 ετών μετέβη στο Παρίσι με πρωτοβουλία της Καθολικής Εκκλησίας. Αφού εργάστηκε μικρό διάστημα σε εταιρίες κεφαλαίων των ΗΠΑ, πολύ σύντομα μυήθηκε στην γκρούπα του μανδαρίνου Τσου Εν Λάι και έγινε έμπιστος βοηθός του.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.