Οι αρθρογράφοι του Antinews επιλέγουν βιβλία
24/12/2014 10:00
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Οι αρθρογράφοι του Antinews επιλέγουν βιβλία

Σ’ αυτό το, εκπληκτικής πολυμορφίας και εμπειριών βιβλίο, ο Κ. Τριανταφυλλάκης αφηγείται τα παιδικά και εφηβικά χρόνια των συμμαθητών του μέσω της δικής του ματιάς στον καιρό της δικτατορίας, πριν και μετά με συναισθηματικά ασφαλή απόσταση.

Γράφει ο Νίκος Αργεάδης

Πόσα από τα βιβλία που έχετε διαβάσει έχουν αιχμαλωτίσει την φαντασία σας και σας «ανάγκασαν» να τα περιδιαβείτε γιατί χόρδισαν την ψυχή σας και σας συντόνισαν με συναισθήματα βαθιά παραχωμένα στην ψυχή σας; Μία, δύο; Αν σας πω πως διάβασα τα «Ημερολόγια Χαρμολύπης» του Κώστα Τριανταφυλλάκη δύο φορές να μη με πιστέψετε, γιατί τα διάβασα τρεις φορές. Το διήγημα ασκεί ιδιαίτερη έλξη αφού είναι σύντομο και συνήθως δραματικό. Ε, λοιπόν, τα διηγήματα στα «Ημερολόγια…» ευχόμουν να μην τελειώσουν, σαν τα ογκώδη μυθιστορήματα που σε καθηλώνουν με την πλοκή αλλά κυρίως με τους διαφορετικούς χαρακτήρες οι οποίοι παραμένουν μυστήριοι μέχρι το τέλος.

Θα προσπαθήσω να ψηλαφήσω αδρά, δίχως προσποίηση λογοτεχνικής αρτιότητας και δίχως να υποκριθώ πως είμαι αντικειμενικός, γιατί δεν είμαι, τον μικρό θησαυρό των παιδικών μας χρόνων στο χωριό, στην πόλη, στην ξενιτιά και πάλι πίσω στην πόλη και στο χωριό.

Σ’ αυτό το, εκπληκτικής πολυμορφίας και εμπειριών βιβλίο, ο Κ. Τριανταφυλλάκης αφηγείται τα παιδικά και εφηβικά χρόνια των συμμαθητών του μέσω της δικής του ματιάς στον καιρό της δικτατορίας, πριν και μετά με συναισθηματικά ασφαλή απόσταση. Παρ’ όλο που γνωρίζουμε πως είναι –δεν θα ήταν δυνατόν, άλλωστε- επηρεασμένος, παρά ταύτα, κρατά απόσταση αλλά δεν αποτυγχάνει να μας αποκαλύψει τα ενδόμυχα των γεγονότων ακόμα και των αποκομμένων συμβάντων συνδέοντάς τα όλα με την σημερινή πραγματικότητα με αριστοτεχνικό τρόπο.

Στον σκελετό της πραγματικότητας ο Κ. Τριανταφυλλάκης υφαίνει την μυθολογία και την φιλοσοφία του οι οποίες καθώς είναι διαποτισμένες με ανθρωπισμό και συγκατάβαση και κατανόηση των συνανθρώπων και της κατάστασης τους, μας ανοίγουν την θύρα της ψυχής τους, όταν, αίφνης, ταυτιζόμαστε αμέσως με τον (κατόπιν) ερωτευμένο Πέτρο στην «από μια σοφίτα στην οδό Πύρρας», στην σελ. 140, όπου ο μοναχικός επαρχιώτης φοιτητής ψέγει τους «αγράμματους» που πρόφεραν την «πυρά» Πύρρα στην οδό Πύρρας. Ο Πέτρος, ο μοναδικός ίσως μη κομμουνιστής φοιτητής που πήγαινε στα φεστιβάλ της ΚΝΕ για να είναι με την Κατερίνα του, στο τέλος την χάνει και την ξαναβρίσκει μετά από πολλά χρόνια, αλλά αυτή εν τω μεταξύ έχει χαθεί στο βασίλειο της λησμονιάς της άνοιας, εκεί στην Δράμα όπου βρίσκονταν και οι δύο αλλά το αγνοούσαν. Η απόσταση δεν μετριέται με τα χιλιόμετρα, αλλά με της καρδιάς την ζέση…

Οι συγκρούσεις και οι διαφορές δεν γίνονται όμως τοίχοι που χωρίζουν τους ανθρώπους, αλλά, παραδόξως, γέφυρες για να μπούμε στην ψυχή και στον βίο των άλλων και να τον αισθανθούμε σαν δικό μας. Ίσως ο Κώστας να μην το γνωρίζει αλλά μάλλον έχει δημιουργήσει νέο τύπο διηγήματος, αυτόν που ο γράφων ονομάζει (νεολογισματικά) ρεαλιστικό μυθογράφημα. Το πάντρεμα του σαρκασμού με την πραγματικότητα δημιουργούν σουρεαλιστικό σκηνικό όταν παραδείγματος χάριν ο φοιτητής-εργάτης Πέτρος, όντας μη κομμουνιστής, παραδίδει μαρξιστικά μαθήματα στους ξερόλες ¨θεωρητικούς» κομισάριους του κόμματος στην σχολή του που αιφνιδιάζονται με την παμφαή ικανότητα του «φασιστάκου» , όπως χλευαστικά τον αποκαλεί ένας από αυτούς, ο Αντώνης ο «μεγάλος», να τους «την βγαίνει από τα αριστερά» αναλύοντας την θέση του Πλεχάνωφ για την οικονομική εξέλιξη της αστικής κοινωνίας.

Τα νοητά ταξίδια στις σελίδες του βιβλίου, μας μεταφέρουν από το χωριό και τις Πασχαλιάτικες ευωδιές του στα σαλόνια πολυεθνικών όπου αποφασίζονται οι τύχες εταιριών και κοινωνιών, με απλότητα και αμεσότητα στην αφήγηση, αλλά και με ανεπιτήδευτη μαστοριά. Οι ήρωες δεν είναι απόμακροι ίσκιοι εικονικής πραγματικότητας, αλλά οι συμμαθητές μας οι ζωές των οποίων έχουν πάρει ανυποψίαστους δρόμους και ατραπούς, γεμάτους με εκπλήξεις. Αυτό είναι βιβλίο που δεν θα μπορείτε να το αφήσετε από τα χέρια σας, και αν ξεκινήσετε να το διαβάζετε κάνω έκκληση να το αρχίσετε το πρωί γιατί, σας εγγυώμαι πως δεν θα το αφήσετε πριν φτάσετε στην τελευταία του σελίδα.

[photo_1]

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Κυθήριος avatar
    Κυθήριος 23/12/2014 08:41:58

    Πολύ ωραίο άρθρο Νίκο,μπράβο! Περιμένουμε και άλλες τέτοιες γλαφυρές και έγκυρες βιβλιοπαρουσιάσεις σου.

    • Νίκος Αργεάδης avatar
      Νίκος Αργεάδης @ Κυθήριος 23/12/2014 23:50:20

      Σ' ευχαριστώ Κυθήριε, το κατά δύναμιν.

  2. Μανιάτης avatar
    Μανιάτης 23/12/2014 10:32:59

    Ενδιαφέρουσα πρόταση, Νίκο. Απόδραση από τον "μυθιστόρημα" πολιτικής πορνογραφίας των ημερών. Από το κείμενό σου καταλαβαίνω ότι πρόκειται για πορεία αναζήτησης των οστών και της σάρκας των ειδώλων της τωρινής μας μιζέριας.

    • Νίκος Αργεάδης avatar
      Νίκος Αργεάδης @ Μανιάτης 23/12/2014 18:11:03

      Θα μπορούσες να το πείς και έτσι αγαπητέ Μανιάτη. Όσοι μεγαλώσαμε σε χωριό και κατόπιν βρεθήκαμε ξαφνικά σε μεγάλη και ειδικά σε ξένη πόλη, θα ταυτιστούμε με το βιβλίο του Κ. Τριανταφυλλάκη. Έχει (ο Κώστας)μια διαβολική ικανότητα να πλέκει το μυθολογικό με το πραγματικό, χρησιμοποιώντας το μυθολογικό για να αναδείξει την πραγματικότητα και την πολυπλοκότητά της, τις αντιφάσεις της και κυρίως το πως σκέφτονται και δρούν οι άνθρωποι όταν βρεθούν σε αντίξοες συνθήκες. Οι ακραιφνείς μαρξιστές έχουν εξοβελίσει τον άνθρωπο από το γίγνεσθαι και τον θεωρούν έρμαιο του περιβάλλοντός του, του συστήματος κοκ. Αυτή είναι η ουσία του κομμουνιστικού πειράματος, αυτή είναι μια έννοια του ολοκληρωτισμού και της αποτυχίας του. Ο Κώστας αποδεικνύει ότι οι άνθρωποι δεν είμαστε παθητικοί δέκτες που εντασόμαστε άβουλα αλλά ενεργητικοί συμμέτοχοι. Oi μαρξιστές κάνουν λάθος.

      • Μανιάτης avatar
        Μανιάτης @ Νίκος Αργεάδης 24/12/2014 08:29:32

        Νίκο,μας προκαλείς να διαβάσουμε το βιβλίο.Θέτει προφανώς το κύριο υπαρξιακό ζήτημα, αυτό της αναζήτησης του ατομικού Είναι μέσα στο περιβάλλον συλλογικό Είναι. Οι «ακραιφνείς μαρξιστές» δεν γνωρίζουν τον μαρξισμό και δεν είναι μαρξιστές. Είναι απλά τέκνα μίας τάσης του ευρωπαϊκού πολιτισμού που καταλήγει στον ολοκληρωτισμό και τον θεολογισμό.Ο μεγαλύτερος μετά τον Σωκράτη διανοούμενος (διανοούμενος = ο ανατρέπων τις κυρίαρχες δοξασίες και τον κυρίαρχο τρόπο σκέψης, τον κυρίαρχο Λόγο) οΝίτσε έγραψε: Ο Δημιουργός να μας σώσει από τους Χριστιανούς και τους σοσιαλιστές). Πολλοί Ευρωπαίοι μαρξιστές με κύρια προσωπικότητα τον Αντόνιο Γκράμσι είχαν καταλάβει πως ο «μαρξισμός» είχε παρανοήσει την έννοια του Ατόμου και του Ιστορικού Υποκειμένου μέσα στην πολυπλοκότητα του Κοινωνικού Γίγνεσθαι. Ο μεγάλος διεθνώς Έλληνας μαρξιστής Νίκος Πουλαντζάς αμφισβήτησε στην τελευταία του συνέντευξη ότι είναι μαρξιστής. Όλα αυτά, μαρξισμός, φιλελευθερισμός, νεοφιλελευθερισμός, αλλά και μονεταρισμός και κεϋνσιανισμός, φασισμός κτλ. δεν είναι παρά μάταιη προσπάθεια του ανθρώπου να υποτάξει την πολυπλοκότητα του ιστορικού Είναι στο περιορισμένης ικανότητας μοντέλο της σκέψης του. Επιδίωξη είναι, είτε να κατανοήσει την πραγματικότητα και να την ελέγξει, είτε να δικαιολογήσει και να νομιμοποιήσει τις προθέσεις του και τις πράξεις του. Στα καθ΄ ημάς. Η τάση αυτή του ολοκληρωτισμού στην σκέψη και τη πράξη εκδηλώνεται με την κοινωνική και πολιτική νοοτροπία του πολιτικού μεσσιανισμού. Εκφράστηκε τραυματικά για το Έθνος με τον Εθνικό Διχασμό των δεκαετιών του 1910 και 1920 που, δυστυχώς, συνεχίζεται μέχρι σήμερα.Βρίσκει έκφραση στην κατηγορηματική διχοτομία «πατριώτης – προδότης». Βρίσκει έκφραση σε αυτό που η πατρίδα μας ζει σήμερα.

        • Νίκος Αργεάδης avatar
          Νίκος Αργεάδης @ Μανιάτης 24/12/2014 20:38:49

          Όχι αγαπητέ Μανιάτη, δεν το θέτω ως πρόκληση, άλλωστε οι αναγνωστικές προτιμήσεις είναι υποκειμενικές και έχω επίγνωση αυτού. Συμφωνώ με τα υπόλοιπα. Απλά, ο Κώστας έχει ένα μαστόρικο τρόπο να υφαίνει τα γεγονότα έτσι ώστε να τονίζει τις μεγάλες ιδέες που διαπερνούν τις ζωές όλων μας. Οι αντιθέσεις του χωριού και της πόλης είναι μέρος της σκηνής μερικών μόνο, αλλά όλοι πιστέυω ότι θα βρούν ψήγματα της ζωής τους στο βιβλίο. Μερικές φορές ο λυρισμός του είναι Μυριβήλιος και άλλες φορές η ψυχρά τεχνική περιγραφή των παραμέτρων της οικονομικής ζωής αποκαλύπτει τον Κώστα ως αναλυτή διθνών διαστάσεων αλλά με επίγνωση της Ελλαδικής πραγματικότητας, από τα χωριά μας μέχρι τις πόλεις της ξενητιάς. Καλά Χριστούγεννα!

  3. blue nile avatar
    blue nile 23/12/2014 14:52:18

    Το βιβλίο είναι πράγματι καλό.

  4. δημης avatar
    δημης 24/12/2014 00:33:22

    ++++++++++ Γάντι για τη χαρμολύπη τη Χριστουγεννιάτικη...

  5. Προφήτης avatar
    Προφήτης 24/12/2014 00:54:05

    Δυο αγαπητοί φίλοι, ο ένας στη θέση του συγγραφέα ο άλλος στη θέση του κριτικού. Κι εμείς στην πιο ευχάριστη θέση, να απολαμβάνουμε τόσο την κατάθεση ψυχής και φαντασίας του συγγραφέα όσο και την αποκωδικοποίησή της από τον κάματο του κριτικού. Κώστα, Νίκο, ευχαριστούμε. Νίκο, αποκαλύπτεις μεγάλα ταλέντα, πεδίον έχεις λαμπρό, εφεξής περιμένουμε πολλά.

    • Νίκος Αργεάδης avatar
      Νίκος Αργεάδης @ Προφήτης 24/12/2014 20:44:09

      Σ' ευχαριστώ φίλτατε Προφήτη αλλά ανεβάζεις τον πήχη πολύ ψηλά... Τελευταία, ανάμεσα μετά το ωράριο 6:30 πμ-7 ή 8 πμ στο εργαστήριο, βρίσκω το χρόνο να (ξανα)διαβάσω εδώ στην Βαλτιμόρη, η οποία έχει λιγότερη χάρη από την Κοζάνη, καλά την Καστοριά ή την Θεσσαλονίκη δεν τις περιλαμβανω καν, τον Μυριβήλη και τον Παναγιωτόπουλο και άλλους της γεννιάς του '30. Είναι σαν να είναι κανείς παιδί σε παιχνιδάδικο. Ο πλούτος της λογοτεχνίας μας είναι αμύθητος. Καλά Χριστούγεννα και καλή χρονιά!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.