#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
08/09/2012 10:30
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Μια καλοδεχούμενη κρίση στην θεωρία της εξέλιξης

Περνά κρίση η θεωρία της εξέλιξης; Περνά αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι κακό. Σημαίνει ότι είναι μια θεωρία που εξελίσσεται στον αντίποδα του δημιουργισμού υποστηρίζει ο John Dupré, καθηγητής Φιλοσοφίας της Επιστήμης και Διευθυντής του Κέντρου Γονιδιωματικής στην Κοινωνία στο Πανεπιστήμιο του Exeter.



Όσοι πιστεύουν ότι ένα υπερφυσικό ον δημιούργησε το σύμπαν δεν έχουν θέσει ποτέ μια διανοητική πρόκληση στην εξελικτική θεωρία. Αλλά οι δημιουργιστές, είτε πρόκειται για φονταμενταλιστές της Βίβλου είτε για όσους πιστεύουν σε έναν «ευφυή σχεδιασμό», δεν αποτελούν απειλή για την επιστημονική σκέψη. Πράγματι, η ύπουλη ιδιοφυΐα του δημιουργισμού έγκειται στην ικανότητά της να επανεφεύρουμε την εξέλιξη με τη δική του εικόνα ως ένα δογματικό σύστημα πεποιθήσεων -και ως εκ τούτου σε αντίθεση με την επιστήμη.

Οι δημιουργιστές έχουν δίκιο σε ένα πράγμα: σε αντίθεση με ό,τι εντύπωση προκαλούν τα λαϊκά αναγνώσματα για το θέμα, η θεωρία της εξέλιξης βρίσκεται σε κρίση. Αλλά αυτό είναι μια θετική εξέλιξη, διότι αντανακλά τη μη-γραμμική πρόοδο της επιστημονικής γνώσης, που χαρακτηρίζεται από αυτό που ο Τόμας Κουν περιγράφει στο σημαντικό βιβλίο του «Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων»  ως «μετατοπίσεις παραδείγματος».

Τα τελευταία 70 χρόνια, το κυρίαρχο πρότυπο στην επιστήμη της εξέλιξης  έχει η λεγόμενη «νέα σύνθεση». Έχοντας λάβει ευρεία δημοσιότητα τα τελευταία χρόνια από τον εξελικτικό βιολόγο της Οξφόρδης Ρίτσαρντ Ντόκινς, η νέα σύνθεση ενώνει τη θεωρία του Δαρβίνου για τη φυσική επιλογή με τη γενετική του Μέντελ, που εξηγεί την κληρονομικότητα.
Η τρέχουσα κρίση στην εξελικτική επιστήμη δεν συνεπάγεται την πλήρη απόρριψη αυτού του παραδείγματος. Μάλλον, συνεπάγεται μια σημαντική και σταδιακή αναδιοργάνωση της υπάρχουσας γνώσης, χωρίς να θίγονται οι θεμελιώδεις αρχές της εξελικτικής θεωρίας: οι ζωντανοί οργανισμοί σήμερα αναπτύχθηκαν από σημαντικά διαφορετικούς οργανισμούς στο μακρινό παρελθόν. Οι ανόμοιοι οργανισμοί μπορούν να μοιράζονται κοινούς προγόνους. Και η φυσική επιλογή έχει διαδραματίσει καίριο ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.

Άλλες υποθέσεις, ωστόσο, βρίσκονται υπό απειλή. Για παράδειγμα, στο παραδοσιακό «δέντρο της ζωής» όπου αναπαρίσταται η εξέλιξη, τα κλαδιά πάντα απομακρύνονται και ποτέ δεν συγχωνεύονται, γεγονός που συνεπάγεται ότι η καταγωγή των ειδών ακολουθεί μια γραμμική πορεία και ότι όλες οι εξελικτικές αλλαγές προς την κατεύθυνση αυτή συμβαίνουν εντός της γενεαλογίας που εντοπίζονται. Αλλά η εξέταση των γονιδιωμάτων – ιδιαίτερα των μικροβίων- έχει δείξει ότι τα γονίδια που μετακινούνται μεταξύ οργανισμών με μακρινή συγγένεια είναι ένας σημαντικός καταλύτης της εξελικτικής αλλαγής.

Επιπλέον, η νέα σύνθεση υποθέτει ότι οι βασικές κινητήριες δυνάμεις της εξέλιξης είναι μικρές μεταλλάξεις που δημιουργούνται κατά τύχη μέσα σε ένα είδος. Αλλά οι πρόσφατες ενδείξεις υποδεικνύουν ότι οι μεγάλες αλλαγές, που προκαλούνται από την απορρόφηση ενός ξένου γενετικού υλικού, μπορεί να είναι εξίσου σημαντικές. Πράγματι, η απορρόφηση ολόκληρων οργανισμών -όπως τα δύο βακτήρια που σχημάτισαν το πρώτο ευκαρυωτικό κύτταρο (την πιο σύνθετη μορφή κυττάρου που βρέθηκε σε πολυκύτταρα ζώα)- μπορούν να παράγουν μεγάλες και κρίσιμες εξελικτικές αλλαγές.

Ακόμη περισσότερο αποσταθεροποιεί την εξελικτική θεωρία η αυξανόμενη συνειδητοποίηση ότι πολλοί παράγοντες, και όχι μόνο το γονιδίωμα, καθορίζουν την ανάπτυξη ενός μεμονωμένου οργανισμού. Κατά ειρωνικό τρόπο, όπως η ανακάλυψη της δομής του DNA  -που αρχικά επαινέθηκε ως η τελική πράξη στον θρίαμβο της νέας σύνθεσης- οδήγησε στην καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας του γονιδιώματος, κατέληξε να αποδυναμώνει την πίστη στο μοναδικό ρόλο τους να κατευθύνουν την βιολογική εξέλιξη. Εκείνοι που εδώ και καιρό εξέφρασαν τη λύπη τους για την ανάπτυξη από εξελικτικά μοντέλα – μια κριτική δεκαετιών που έγινε υπό το επιστημονικό λάβαρο της εξελικτικής αναπτυξιακής βιολογίας ("evo-devo")- μαζί με την επιμονή ότι η ανάπτυξη των οργανισμών βασίζεται σε μια ευρεία ποικιλία των πόρων, έχουν δικαιωθεί.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στη μοριακή βιολογία έχουν βάλει το τελευταίο καρφί στο φέρετρο του παραδοσιακού γενετικού ντετερμινισμού. Για παράδειγμα, η επιγενετική - η μελέτη των κληρονομικών τροποποιήσεων του γονιδιώματος που δεν αφορά τροποποιήσεις του γενετικού κώδικα - είναι σε άνοδο. Και τα πολλά είδη μικρών μορίων RNA αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως ένα ρυθμιστικό στρώμα πάνω από το γονιδίωμα.
Πέρα από την υπονόμευση των γονιδίων με επίκεντρο τις θεωρίες της εξέλιξης που έχουν κυριαρχήσει στη συνείδηση ​​του κοινού για αρκετές δεκαετίες, οι εξελίξεις αυτές απαιτούν νέα φιλοσοφικά πλαίσια. Οι παραδοσιακά απλοποιημένες θεωρίες της επιστήμης, με έμφαση στους μηχανισμούς «εκ των άνω», δεν αρκούν στην προσπάθεια κατανόησης της πάνω-κάτω και κυκλικής αιτιότητα και για έναν κόσμο ένθετων διαδικασιών.

Αυτό μας φέρνει πίσω στο σημείο όπου ξεκινήσαμε. Η ριζική επανεξέταση της εξελικτικής θεωρίας πάντα προσελκύει την προσοχή των δημιουργιστών, που χαιρέκακα ανακοινώνουν ότι εάν οι επαγγελματίες υπέρμαχοι του Δαρβινισμού δεν  μπορούν να συμφωνήσουν, η ιδέα πρέπει να υποχωρεί. Και οι οπαδοί της εξέλιξης, αντιμέτωποι με αυτή την απάντηση, αρχίζουν να αμύνονται και επιμένουν ότι ο καθένας συμφωνεί. Αλλά αυτό που δείχνει πιο ξεκάθαρα ότι η επιστήμη και ο δημιουργισμός είναι πολικά αντίθετα είναι η παραδοχή του τελευταίου ότι τα σήματα διαφωνίας αποτυγχάνουν. Στην πραγματικότητα, η διαφωνία -και οι βαθύτερες γνώσεις που προκύπτουν από αυτήν- επιτρέπει νέες προσεγγίσεις στην επιστημονική κατανόηση. Για την επιστήμη, σε αντίθεση με τα συστήματα δογματικής πίστης, η διαφωνία πρέπει να ενθαρρύνεται.

Τα τρέχοντα απρόβλεπτα της εξελικτικής θεωρίας -και η αδυναμία μας να προβλέψουμε πού θα βρίσκεται σε 50 χρόνια- είναι αιτία γιορτής. Θα πρέπει να αφήσουμε τους δημιουργιστές στις απατηλές πεποιθήσεις τους και να αγκαλιάσουμε ευτυχώς τις αβεβαιότητες που ενυπάρχουν σε μια πραγματικά εμπειρική προσέγγιση για την κατανόηση του κόσμου.

http://www.project-syndicate.org/commentary/evolutionary-theory-s-welcome-crisis-by-john-dupre

ΣΧΟΛΙΑ

  1. DebbyTant avatar
    DebbyTant 08/09/2012 11:00:31

    Μεταφραση του κειμενου θα κανετε? Ξερετε δεν ειμαστε ολοι συμμαθητες του Χωκινγκς.

    • factorx avatar
      factorx @ DebbyTant 08/09/2012 11:03:43

      !!!

    • Vee avatar
      Vee @ DebbyTant 08/09/2012 11:23:05

      Κύριοι, μερικά από τα σχόλια σας φανερώνουν έλλειψη γνώσης για τον τρόπο που παράγεται η Επιστήμη, και της Φιλοσοφίας της Επιστήμης γενικότερα. Στην πραγματικότητα η επιστήμη προχωράει μέσα από μια διαρκή αναθεώρηση/ανανέωση των θεωριών της, μέσα από τη διαδικασία του peer review. Η "κρίση" που αναφέρει το άρθρο δεν είναι τίποτα παραπάως από bussiness as usual για την επιστημονική έρευνα. Θα ήθελα να σας προτείνω το βιβλίο του David Deutsch "The fabric of reality" ως ένα ενδιαφέρον popular science βιβλίο.

      • Vee avatar
        Vee @ Vee 08/09/2012 12:47:52

        DebbyTant, το σχόλιο δεν πήγαινε για σένα, κατά λάθος γράφτηκε κάτω από το δικό σου.

  2. Νίκος Αργεάδης avatar
    Νίκος Αργεάδης 08/09/2012 11:01:31

    Εύγε! Αξια παρουσίαση και μετάφραση.
    Μια παρατήρηση. Ο Ντόουκινς είναι και αυτός δογματιστής (ο Δαρβινισμός αποτελεί τον εκ διαμέτρου αντίθετο δογματισμό του δημιουργισμού. Αναρωτήθείτε γιατί δεν υφίσταται Παστερισμός (Παστέρ) ή Κρικισμός (Φράνσις Κρικ) κλπ; ) αλλά με επιστημονικοφανή χροιά αφού μετακύλισε το Θεό από τα ουράνια στα γονίδια.
    Κυρίως, δεν αντιπροσωπεύει την κορυφή της σύγχρονης εξελικτικής θεωρίας. η σύγχρονη θεωρία, που δικαίως περιλαμβάνει και την θεωρία της επιλογής ως έναν από τους μηχανισμούς της εξέλιξης, είναι πιό περίπλοκη και περιλαμβάνει και άλλους μηχανισμούς όπως πχ την "ουδέτερη" θεωρία του Κιμούρα, λαμβάνει υπ'ὀψιν την δομή και πολυπλοκότητα των γονιδιωμάτων κλπ.

    • factorx avatar
      factorx @ Νίκος Αργεάδης 08/09/2012 11:06:38

      Νίκο, ο/η Debby Tant μάλλον έχει δίκαιο - δεν είμαστε όλοι συμμαθητές του Χωκινγκς. Μήπως πρέπει να κάνεις καμιά μετάφραση; Εκείνη η effie b ακόμα διακοπές με τον Πόντιο είναι;

      • Νίκος Αργεάδης avatar
        Νίκος Αργεάδης @ factorx 08/09/2012 11:22:11

        Φάκτορα, η απόδοση του Αγγλικού κειμένου (με μία πρώτη ανάγνωση) είναι πολύ καλή.

    • np_complete_problems avatar
      np_complete_problems @ Νίκος Αργεάδης 08/09/2012 11:56:16

      Αγαπητέ Νίκο,
      νομίζω ότι μπερδεύεις τα πράγματα χωρίς λόγο.
      Ο ίδιος ο Kimura - όπως και οι βιολόγοι που ασχολούνται με την εξέλιξη - θεωρούν τις 2 θεωρίες ΑΠΟΛΥΤΑ συμβατές.
      Ο "δαρβινισμός" όπως και η "ουδέτερη θεωρία της μοριακής εξέλιξης" είναι επιστημονικές θεωρίες - στηρίζονται σε ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ δεδομένα και "υπόκεινται στην βάσανο" της επιστημονικής επαλήθευσης.
      Οι διάφορες θεωρίες "του δημιουργισμού" είναι παραμύθια της χαλιμάς ...
      Είναι άλλο πράγμα να πιστεύεις στον Θεό (ή Δημιουργό) και άλλο να πιστεύεις ότι θα βρεις "επιστημονικές αλήθειες" στην Βίβλο ή στον Ομηρο !!!

    • Vee avatar
      Vee @ Νίκος Αργεάδης 08/09/2012 12:49:22

      Νίκος Αργεάδη, βλ. παραπάνω σχόλιο.

      • Νίκος Αργεάδης avatar
        Νίκος Αργεάδης @ Vee 08/09/2012 14:09:27

        Αγαπητέ Vee, συμφωνὠ με τις παρατηρήσεις σου. Η επιστήμη προχωρά και βαθμιαία αλλά και με σάλτους (Κουνικά, "ὑποδειγματικά").
        Το θέμα για μένα βρίσκεται στην ιδεολογικοποίηση που μετέτρεψε τον 'Δαρβινισμό" σε δογματική και μεταφυσική θεωρία (με κορυφαίους ιερείς της τους Dawkins, Dennet κα). Αυτό ήθελα να υπογραμμίσω. Η απλούστερη -χυδαία;- διατύπωση του δογματικού δαρβινισμού μπορεί να πει κανείς πως είναι η εξής: Αν κάτι επιβιώνει είναι γιατί επιλέχθηκε και επιλέχθηκε γιατί...επιβίωσε. Και αυτό το εφαρμόζουν σε όλα. Στις ιδέες, στα λεγόμενα μιμίδια (χα, χα,χα!) (memes) κλπ, κλπ. Αχταρμάς, από ανθρώπους που θέλουν να πουλάν εκλαϊκευμένα βιβλία κακομεταχειριζόμενοι την κληρονομιά του Δαρβινου και των επιγόνων του χρησιμοποιώντας σας προκάλυμμα τον ορθολογισμό και την νομιμοποίηση που δίνει η επίκλησή του στον απλό άνθρωπο.

        • Vee avatar
          Vee @ Νίκος Αργεάδης 08/09/2012 14:45:16

          Νίκο, συμφωνώ, αλλά θα ήθελα να ξεχωρίσουμε τα ethics του ζητήματος από την ίδια την επιστημονική θεωρία του Δαρβίνου. Αν και υποψιάζομαι ότι αναφέρεσαι στην ιδέα του Κοινωνικού Δαρβινισμού (διόρθωσέ με αν κάνω λάθος), θα ήθελα να παρατηρήσω ότι, κατά τη γνώμη μου, η εξελικτική "θεωρία" στη βάση της δεν έχει να κάνει τίποτα με την ίδια τη βιολογία, αλλά είναι ένα χαρακτηριστικό των λεγόμενων πολύπλοκων συστημάτων. Εάν ορίσουμε ως "ζωή" (μεταξύ άλλων) την ιδιότητα του replicate, η εξελικτική θεωρία είναι βασικά μια θεωρία της Στατιστικής Μηχανικής. "Ζωή" είναι ένα "απλώς" ένα emergent phenomenon του συστήματος. Πώς είναι λοιπόν στο ίδιο επίπεδο με τις "θεωρίες" των Creationists, που βασίζονται σε μια (ανθρωποκεντρική) έννοια της "πίστεως"; Θα ήθελα τη γνώμη σου σε αυτό, μιάς και φαίνεσαι αρκετά διαβασμένος.

          • Νίκος Αργεάδης avatar
            Νίκος Αργεάδης @ Vee 08/09/2012 23:51:12

            "η εξελικτική θεωρία είναι βασικά μια θεωρία της Στατιστικής Μηχανικής".
            Συμφωνώ απολύτως με ό,τι διατύπωσες. Μάλιστα τελευταία η θεωρία των δικτύων αρχίζει να χρησιμοποιείται και στην εξέλιξη. Εγώ θα ήθελα να συνδιαστεί με την θεωρία της πληροφορίας αλλά μάλλον είναι νωρίς.
            Ο χωρισμός της καθαυτό επιστημονικής θεωρίας του Δαρβινου είναι -για έμας που λόγω ασχολίας έχουμε μελετήσει το θέμα- καθαρός από την ηθική και κυρίως από την ψευδορθολογική μεταφυσική που την συνοδεύευει, δλδ αυτή των Ντόουκινς και Ντέννετ. Δεν κάνεις λάθος, αναφέρομαι στον κοινωνικό δαρβινισμό που είναι πολιτική θεωρία σε σύμπνοια με τον ακραίο νεοφιλελευθερισμό και όχι επιστημονική.
            Δεν ισχυρίστηκα πως είναι στο ίδιο επίπεδο με το δημιουργισμό που είναι παλαιάς κοπής μεταφυσική, πιο πισωδρομική και από τις παρατηρήσεις του Αριστοτέλη. Το να πούμε πως ο Θεός δημιούργησε την έμβιο ύλη δεν εξηγεί το φαινόμενο και επειδή δεν υπάρχει εμπειρικός τροπος να το διαπιστώσουμε ανήκει στη σφαίρα της μεταφυσικής και όχι της επιστήμης. Αυτό έχει λυθεί εδώ και καιρό από την εποχή των Αρχαίων Ελλήνων.
            Ο ορισμός του πολλαπλασιασμού για την έμβιο ύλη δεν αρκεί μιας και πολλά μη έμβια φυσικά φαινόμενα μπορούν να πολλαπλασιαστούν, πχ η φωτιά και η ανάπτυξη κρυστάλλων, αλλα δεν είναι έμβια ύλη. Προσωπικά προτιμώ την επιδιόρθωση ως αρχή για ορισμό της έμβιας ύλης αλλά αυτό "σηκώνει" πολλή συζήτηση. Αν ενδιαφέρεσαι πάρε το τηλέφωνό μου από τον Φάκτορα. Θα χαρώ να το συζητήσουμε.

  3. Νίκος Αργεάδης avatar
    Νίκος Αργεάδης 08/09/2012 11:17:43

    Χα, χα, χα! Φάκτορα, "μη τους φίλους τάραττε". Ούτε εγω ξέρω αλλά υποθέτω πώς τα "θηρία"που λέγονται οικογενειακές υποχρεώσεις καμιά φορά πρέπει να εξευμενίζονται. Ας είναι, θα επανέλθουν(με) με τους συσσωρευτές τους (μας) γεμάτους.
    Όσο για τον/την Debby Tant μάλλον έχει μπερδέψει τη βιολογία με τη φυσική, δικαιολογημένα καθ'ότι πρόκειται για εξειδικευμένα θέματα που παιτεούν και τεχνικές γνώσεις. Ο Χώουκινγκ (Steven Hawking) είναι φυσικός και δεν πραγματεύεται βιολογικά θέματα, απ' όσο ξέρω. Μάλλον μπερδεύει τον Ντόουκινς (Richard Dawkins) με τον Steven Hawking. Τι Ντόουκινς τι Χώουκιγκ(ς). Χα, χα, χα Να με συγχωρέσει ο φίλος (ή φίλη) για τον σαρκασμό, δεν είναι κακοήθης.

  4. Νίκος Αργεάδης avatar
    Νίκος Αργεάδης 08/09/2012 12:48:49

    Φίλε np_complete_problems, πουθενά στο κείμενο δεν στηρίζω τον δημιουργισμό, ούτε λέω πως η θεωρία του Κιμούρα αντιτίθεται στην επιλεκτική θεωρία. Τουναντίον. Η εξέλιξη επισυμβαίνει με πολλούς διαφορετικούς μηχανισμούς με την να αποτελεί ένα μόνο, αν και ηχεί σαν ταυτολογία λιγάκι.
    Απλά υπογραμμίζω την ιδεολογικοποίηση εκ μέρους του ταλιμπάν του Δαρβινισμού Ντόουκινς της επιλεκτικής θεωφρίας του Δαρβίνου και για τις ακραίες θέσεις του σε θέματα για τα οποία δεν ξέρουμε την βιολογική ιστορικότητά τους. Ελπίζω να ξεκαθάρισα τι εννοώ.

    • Νίκος Αργεάδης avatar
      Νίκος Αργεάδης @ Νίκος Αργεάδης 08/09/2012 12:56:18

      Θέλω να πὠ πως ο Δαρβινισμος του Ντόουκινς είναι ο αντίποδας του δημιουργισμού, και όχι η επιλεκτική θεωρία όπως αναπτύχθhκε από τους Haldane, Simpson, Dobshansky κα. Ο Ντόουκινς πουλάει βιβλία εκλαϊκευμένα εχοντας μετατρεψει την θεωρία της επιλογής (ένα μηχανισμό εξέλιξης) σε δογματική, μεταφυσική θεωρία που την υπερασπίζεται με όπλο τον επιστημονικό ορθολογισμό, και αυτό εξηγεί εν μέρει τον "-ισμό"του.
      Για την Eco-Devo δες τον Sean Carrol (Endless Forms Most Beautiful, Norton Edition 2005).

  5. Αξύριστος Μαρξιστής avatar
    Αξύριστος Μαρξιστής 08/09/2012 19:11:32

    Γιατί το πεδεύετε,το έχει διατυπώσει ο Ίωνας Δραγούμης άψογα:
    Βγαίνουν κάτι θεωρίες τώρα τελευταία ότι ο άνθρωπος προέρχεται από τον πίθηκο! Ο ίδιος ο πίθηκος παραταύτα συνεχίζει τη δικιά του πορεία.

    Οι θεωρίες του Δαρβινισμού έχουν ένα και μόνο σκοπό. Με εξωτερικά νομοθετήματα να βγάλουν τη μεταφυσική από τη δημόσια σφαίρα. Κάτι που δεν απέφυγε και ο Κάντ.

    Όλες αυτές οι θεωρίες όταν συγκρουσθούν με το πολιτικό και κοινωνικό γεγονός του Αριστοτέλη συντρίβονται συθέμελα

  6. Ithaca avatar
    Ithaca 17/09/2012 18:44:27

    Με συγχωρείτε ποια ακριβώς ήταν η διαφωνία των δημιουργιστών με τους δαρβινιστές; Εννοώ να απαντήσετε με επιχειρήματα και στοιχεία και οχι στο γενικά.

  7. Carl Sagan avatar
    Carl Sagan 28/09/2012 22:18:38

    «Οι πρόσφατες εξελίξεις στη μοριακή βιολογία έχουν βάλει το τελευταίο καρφί στο φέρετρο του παραδοσιακού γενετικού ντετερμινισμού». Όταν διαβάζω τέτοιες φράσεις γίνομαι σίγουρος ότι πρόκειται για κείμενα που έχει γραφτεί από δημοσιογράφους, και αυτομάτως χάνω κάθε ελπίδα ότι διαβάζοντάς τα μπορεί να γίνω σοφότερος.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.