16/05/2009 18:55
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η διαδικασία μιας σημαντικής αλλαγής σε συνειδησιακό επίπεδο

Η δικτατορία στην Ελλάδα παρείχε τη δυνατότητα μιας θεαματικής ιδεολογικής ανάκαμψης της αριστεράς, από την σχετική της περιθωριοποίηση που επήλθε μετά τον εμφύλιο, σαν αποτέλεσμα των τραγικών της επιλογών. Η δικτατορία επέφερε επίσης μια ριζοσπαστικοποίηση της αριστεράς, τουλάχιστον σε επίπεδο προπαγάνδας και συνθηματολογίας σε σύγκριση με την προδικτατορική της πολιτική, που προσανατολίζονταν προς μια μετριοπαθή συμμαχία με το πολιτικό κέντρο.

Η καταπίεση των πολιτικών ελευθεριών στην Ελλάδα, οδήγησε τότε πολλά στελέχη της αριστεράς στο εξωτερικό, όπου η πολυπληθής συντελούμενη φοιτητική μετανάστευση της παρείχε την δυνατότητα να αναπτυχθεί στον χώρο της φοιτητικής νεολαίας. Η αποτυχία της δικτατορίας, τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, η προδοσία της Κύπρου, καθώς και η επιτυχία του αντιαποικιακού κινήματος διεθνώς, έδωσαν τη δυνατότητα στην αριστερά να αναπτύξει ένα ισχυρό προπαγανδιστικό λόγο και να οικοδομήσει όραμα στην συνείδηση πολλών ανθρώπων κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών της μεταπολίτευσης.

Έστω και εάν σήμερα ο λεγόμενος «προοδευτικός χώρος» στην Ελλάδα, έχει υποστεί επανειλημμένες ιδεολογικές ρωγμές και καθιζήσεις αξιοπιστίας, έχοντας απολέσει στην πορεία σχεδόν όλα τα δυναμικά μέλη του και έχοντας συρρικνωθεί στα δυο γνωστά κόμματα, δεν παύει να έχει επιτύχει - μέσα στην παταγώδη ήττα του - μια αξιοθαύμαστη νίκη, η οποία συνίσταται στην μεταστροφή του ισχύσαντος κοινωνικού μύθου. Η άκριτη εμπιστοσύνη στους δυτικούς συμμάχους και στον ανθρωπισμό του "ελεύθερου κόσμου" ανήκουν πλέον στο παρελθόν. Το ίδιο ισχύει όσο αφορά της προσδοκίες για την ευημερία του μέσου πολίτη, μέσα σε συνθήκες που κυριαρχούν τα μεγάλα συμφέροντα.

Η αριστερά χαρακτηρίζεται σήμερα από πλήρη παρακμή, έχοντας χάσει ουσιαστικά τις ευκαιρίες που δόθηκαν για να παίξει κάποιο σημαντικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις. Παρ' όλα αυτά πολλά από τα μηνύματα της κατάφεραν να επιβιώσουν και να κυριαρχούν στην μέση συνείδηση. Το γεγονός ότι η ίδια η αριστερά απέτυχε, ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτά τα μηνύματα, γιατί τους επιτρέπει να έχουν διακοινωνικό χαρακτήρα, ανοίγοντάς τους τη δυνατότητα να λειτουργήσουν στα πλαίσια μιας σύνθεσης, παρέχοντας ευκαιρίες - κάτω από συνθήκες ξεπεράσματος του πνεύματος αδράνειας και μοιρολατρίας που κυριαρχεί - στην κατεύθυνση της ανασύνθεσης των πολιτικών δεδομένων.

Ο ίδιος ο Κώστας Καραμανλής, «εξομολογήθηκε» σε συνέντευξή του στο περιοδικό «Ε» της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας (τεύχος 736 της 22 Μαΐου 2005), ότι «έχει συγκλονιστικές εμπειρίες από τη Νομική του '74-79» καθώς και ότι το «σύνθημα της αριστεράς σχετικά ότι με το ότι ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός, είναι από τα πιο εύστοχα της γενιάς μας». Όσο και εάν οι δηλώσεις των πολιτικών διέπονται από σκοπιμότητες, ο Φρόιντ θα είχε να πει πολλά για τα επιχειρήματα που επιστρατεύονται κάθε φορά.

Ειδικά το γεγονός ότι η αριστερά στάθηκε κατά τη δεκαετία του '70 επικεφαλής αυτού που ονόμασε «αντιϊμπεριαλιστικό κίνημα», δεν μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστους του οπαδούς μιας παράταξης, που παραδοσιακά έψαχνε λόγους αιτιολόγησης στον όρο της «εθνικοφροσύνης». Αλλά και οι μεταδικτατορικές «εθνικές» κορώνες του Ανδρέα Παπανδρέου σε συνδυασμό με την αύρα που αυτός είχε δημιουργήσει προδικτατορικά, σε αναφορά με το Κυπριακό πρόβλημα, καθώς και η προδοσία της Κυπριακής εισβολής μετά το πραξικόπημα της ΕΟΚΑ Β, που βαραίνει την Ακροδεξιά, αποτέλεσαν αιτία για επαναπροσδιορισμό των παραδοσιακών αντιλήψεων της δεξιάς, από μεγάλο μέρος τόσο των οπαδών, όσο και των στελεχών της.

Δεν θα πρέπει να υποτιμηθεί επίσης, όσο αφορά κάποιες συνέπειες σε συνειδησιακό επίπεδο, ότι ένα από τα επιχειρήματα που διοχετεύτηκαν έντεχνα (και εξακολουθούν να διοχετεύονται) για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΕ ήταν η σχετική ανάπτυξη αποδέσμευσης από τις ΗΠΑ.

Όλη αυτή η ιδεολογική - συνειδησιακή παρέκκλιση, που εντάθηκε και με την κάθετη πτώση του γοήτρου των ΗΠΑ την περίοδο διακυβερνήσεων Μπους, ήταν επόμενο να συντελέσει στην αναζήτηση κάποιων νέων επιλογών, όσο αφορά τα εθνικά θέματα, μέσα σε συνθήκες πολλαπλής αμφισβήτησης της εθνικής επικράτειας του Ελλαδικού κράτους, από δεδηλωμένους «φίλους». Αυτή η τάση ενισχύθηκε από τις συχνά αναφανδόν ανθελληνικές θέσεις των παραδοσιακών δυτικών «συμμάχων» της χώρας, οδηγώντας σε γενική ρήξη του αισθήματος αξιοπιστίας, που είχε αναπτύξει η μεταπολεμική προπαγάνδα περί «ελευθέρου κόσμου».

Δεν θα πρέπει να υποτιμηθεί επίσης η συνεχής ανάγκη ανανέωσης του πολιτικού σκηνικού στην προοπτική της αναπαραγωγής και διαιώνισης του πολιτικού κατεστημένου. Η εικοσαετία που παρέμεινε το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση είχε συνέπεια την φθορά για τον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο. Οι επιλογές των ψηφοφόρων έδειξαν από την άλλη, ότι συχνά η συνθηματολογία βαραίνει περισσότερο από το περιεχόμενο της πολιτικής στην συνείδησή τους. Όπως αποδείχθηκε, η Ελλαδική κοινωνία σήμερα είναι βασικά συντηρητική. Θέλει όμως να είναι κατά κάποιο τρόπο και τακτοποιημένη με τη συνείδησή της. Η πολιτική του «βγάλε φλας αριστερά και στρίψε δεξιά» κάθε άλλο παρά απάτη θεωρήθηκε από το εκλογικό σώμα, όπως έδειξε η πολλαπλή εκλογική πριμοδότηση του ΠΑΣΟΚ.

Μετά την κόπωση των «συντηρητικών προοδευτικών», ήταν επόμενο να αναζητήσει το σύστημα τη συνέχειά του στους «προοδευτικούς συντηρητικούς». Η επιλογή του Κώστα Καραμανλή από αυτούς που καθορίζουν τις τύχες των λαών, δεν ήταν τυχαία. Σήμερα ασφαλώς έχει κατανοήσει και ο ίδιος ότι κάποιες συμπτώσεις μόνο συμπτώσεις δεν ήταν. Απλά διότι κάποιοι προνοούν και σχεδιάζουν σε κλίμακα μεγαλύτερης διάρκειας από ότι το προσωπικό πεπρωμένο του κάθε πολιτικού.

Ο Καραμανλής διέθετε όλα τα κατάλληλα χαρακτηριστικά για την ανανέωση ενός πολιτικά γερασμένου χώρου. Αποτελώντας μίγμα διάθεσης τιμιότητας και τραγικών συμβιβασμών, έχοντας κάποια ειλικρινή οράματα, που διαθλώμενα μέσα από τις διόπτρες του χειροκροτήματος για τον αρχηγό, κατάληγαν φάρσες. Βέβαια τα όποια οράματα αποτελούν κάτι το πράγματι πρωτόγνωρο για ένα δεξιό πολιτικό στην Ελλάδα. Η συγκεκριμένη παράταξη έχει σφραγιστεί ανεξίτηλα στην πορεία της από το στυγνό ατομικό συμφέρον και αυτό αποτελεί βάρος στην συνείδηση πολλών μελών. Το ΠΑΣΟΚ απόδειξε εξάλλου ότι είναι τελείως δυνατόν, να είναι κάποιος ταυτόχρονα τα πάντα και τίποτε. Οπωσδήποτε όσο αφορά την ειλικρίνεια των προθέσεων υπάρχουν πάντοτε διαβαθμίσεις. Και όπως θα αδικούσαμε βάναυσα ισοπεδώνοντας κάποιους ειλικρινείς και ευσυνείδητους, που αναμφίβολα υπάρχουν και στη ΝΔ., θα ήταν εξίσου λάθος να παραβλέψουμε το αμφίδρομο του χαρακτήρα των προθέσεων, που κυριαρχούν στους ανθρώπους.

Οπωσδήποτε όμως υπάρχουν και οι «σκληροί και αμετανόητοι». Αυτό που συνέτεινε στην ακόμη μεγαλύτερη συσπείρωση του καραμανλικού στοιχείου, ήταν ακριβώς η υπόθαλψη, που αυτός δέχθηκε από τα παρακυκλώματα υπερεξουσίας, που το ανέδειξαν στην κυβέρνηση, στην προοπτική σχεδιασμού της χρεοκοπίας του, με στόχο τη δημιουργία απογοήτευσης και επιστροφή των δεξιών σε απροκάλυπτα συντηρητικές θέσεις. Οι βολές που δέχθηκε ο Πρωθυπουργός από την οικογένεια Μητσοτάκη, στα πλαίσια μιας λυκοφιλίας με τελείως διαφορετικές σκοπιμότητες, η μεθοδευμένη υπόθαλψη με περιπτώσεις όπως αυτή του Ζαχόπουλου και το DVD, όσο και εάν αποδόμησαν το γόητρό του, επέδρασαν τελικά συσπειρωτικά, όσο αφορά τον πυρήνα του Καραμανλισμού.

Έτσι αναμφίβολα έχει αρχίσει να καταγράφεται έντονα μια αντίθεση μεταξύ καραμανλικών - με απόδοση έμφασης στα εθνικά - και «λοιπών κεντροδεξιών», που έχουν επιλέξει ως «γραμμή» να επικαλούνται ρεαλισμό, μετριοπάθεια και πίεση δεσμεύσεων και αδιεξόδων.

Η πατριωτική δεξιά σήμερα αποτελεί ένα σοβαρό δεδομένο. Με όλα τα χαρακτηριστικά, υπέρ και κατά, που μπορεί να χαρακτηρίζουν ένα ρεύμα τέτοιας μορφής. Το υπαρκτό αυτό ρεύμα βρίσκεται σε συνθήκες διαμόρφωσης. Οι προκλήσεις που θα δεχθεί, θα υποχρεώσουν εκείνους που φιλοδοξούν να αναδειχθούν σε ηγέτες του να απαντήσουν, μετατρέποντας σε πράξη τα σχέδια και τις περαιτέρω προθέσεις τους. Η πίεση που αναμένεται να εξασκηθεί, θα επιφέρει κεντρομόλες δυνάμεις, που μοιραία θα επιφέρουν κάποια συσπείρωση μάλλον σε πιο συγκεκριμένη μορφή. Οι οπαδοί του ρεύματος συνηθίζουν να αυτοκαθορίζονται ως η μόνη υπάρχουσα εναλλακτική λύση, απέναντι στους απροκάλυπτους διεκπεραιωτές μιας «ρεαλιστικής» προσαρμογής. Ίσως υποχρεωθούν όμως σύντομα να ανακαλύψουν ότι υπάρχουν και «άλλοι» που αισθάνονται ότι είναι πατριώτες, με άποψη, λόγο και όραμα.

Γνωρίζοντας ότι είμαι ένα ανθρωπάκι, που έμαθε να υπομένει και επιμένει, αρέσκομαι να πιστεύω ότι ίσως είμαι σε θέση να υποθέτω - στα πλαίσια και των όσων μου καταμαρτυρούνται - κάποια από τα δέοντα γενέσθαι, με ή χωρίς ηγέτες. Διότι, κατά την άποψή μου, το βάρος της ουσιαστικής προοπτικής πέφτει στις λαϊκές δυνάμεις. Επί πλέον έχω την ευτυχία να συμμετέχω στα σχόλια μιας υπό διαρκή ανάπτυξη σελίδας, όπως το ANTINEWS.

Μποτίλια στο πέλαγος

ΣΧΟΛΙΑ

  1. parsifal avatar
    parsifal 16/05/2009 23:40:42

    Σωστά αυτά που λές, επειδή ομως δεν σε βοηθά ο χειρισμός της γλώσσας (θύμα και εσύ του εξανδραποδισμού που υπέστη η γλώσσα απο "αριστερούς" και δεξιούς μετά την "αποκατάσταση της δημοκρατίας") προσπάθησε να εκφρασθείς πιο απλά και οχι με αυτό το "jargon" που καθιέρωσε ο Βέλτσος και διάφορα αλλα αριστερο - νεοταξικά υποκείμενα...

  2. αλλενάκι avatar
    αλλενάκι 17/05/2009 10:09:10

    Μποτίλια καλημέρα. Γράφεις πολύ ωραία, αλλά συμφωνώ με τους παραπάνω. Χρειάζεται να σε διαβάζουμε ξανά και ξανά, είναι τόσο φορτωμένα νοημάτων και πληροφοριών πάντα τα κείμενά σου.
    Ο τίτλος ο δικός σου είναι κατά τη γνώμη μου καλύτερος από τον τίτλο που υποθέτω επέλεξε ο φάκτορας (πατριωτική δεξιά; πατριωτική αριστερά; όλοι οι άλλοι δεν είναι πατριώτες; την χάσαμε την πατρίδα πατριώτη;).
    Γιατί αυτή η πατρίδα είναι τόσο δυστυχισμένη με τόση προσφορά αγάπης και από τους μεν και από τους δε;
    Όποιος αγαπάει σκοτώνει.

    Δεν συμφωνώ με αυτό που γράφεις ότι η αριστερά βρίσκεται σήμερα σε πλήρη παρακμή (η συμβατικά εκφρασμένη αριστερά είναι κουρασμένη, ναι, οι ιδέες της αριστεράς και της κοινωνικής δικαιοσύνης όχι κατά τη γνώμη μου.)
    Με το κείμενο συμφωνώ σε γενικές γραμμές έως το σημείο: "τους προοδευτικούς συντηρητικούς".
    Από εκεί και μετά έχω ένα σκεπτικισμό.
    Ούτε είμαι σε θέση να εκτιμήσω πως θα εξελιχθεί αυτή η "αντίθεση" που περιγράφεις.

  3. αλλενάκι avatar
    αλλενάκι 17/05/2009 11:45:54

    διορθώνω: έως ΚΑΙ το σημείο "τους προοδευτικούς συντηρητικούς".

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.