#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
01/04/2013 15:00
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Αγαπάτε τις τράπεζες, μισείτε τους τραπεζίτες



Η δημόσια συζήτηση δεν αφήνει περιθώρια για υπαινιγμούς. Το εύρος προσοχής του κοινού είναι μικρό και οι υπαινιγμοί τείνουν να συγχέουν. Καλύτερα να λάβεις μια σαφή, έστω και λανθασμένη, θέση, η οποία τουλάχιστον θα περάσει το μήνυμα. Όσο πιο έντονη και διαπεραστική είναι, τόσο πιο πιθανό είναι να κερδίσεις την προσοχή του κοινού, να επαναληφθείς και να θέσεις το πλαίσιο της συζήτησης, γράφει σε σχόλιό του στο project-syndicate, ο Raghuram Rajan,  καθηγητής Οικονομικών στο Booth School of Business του Σικάγο.

Σκεφτείτε,  για παράδειγμα, τη συζήτηση για την ρύθμιση των τραπεζών. Οι τραπεζίτες είναι μισητοί σήμερα. Αλλά και οι τράπεζες επίσης μπερδεύουν. Έτσι, κάθε επικριτής που έχει το πνευματικό βάρος να καθαρίσει το προπέτασμα καπνού που οι τραπεζίτες έχουν δημιουργήσει γύρω από την επιχείρησή τους, και μπορεί να απεικονίσει τους τραπεζίτες ως ανίκανους και κακόβουλους, βρίσκει ένα έτοιμο ακροατήριο. Το μήνυμα του επικριτή - ότι οι τράπεζες θα πρέπει να μειωθούν – βρίσκει απήχηση σε μεγάλο βαθμό.
Οι τραπεζίτες μπορεί, βέβαια, να αγνοήσουν τους επικριτές και το κοινό και να χρησιμοποιούν τα χρήματά τους για να ασκήσουν πίεση στις σωστές πλευρές ώστε να διατηρήσουν τα προνόμιά τους. Αλλά, ανά διαστήματα, ένας τραπεζίτης που έχει κουραστεί από το να τον παρουσιάζουν σαν απατεώνα, ξεσπά. Συνήθως, προειδοποιεί το κοινό ότι ακόμη και οι πιο μετριοπαθείς κανονισμοί που εφαρμόζονται στις τράπεζες θα επιφέρουν το τέλος του πολιτισμού, έτσι όπως τον ξέρουμε. Και έτσι η ένταση συνεχίζεται, χωρίς το κοινό να έχει διαφωτιστεί.

Ένα πιο συγκεκριμένο παράδειγμα υπάρχει στο εσωτερικό. Ένας σημαντικός αριθμός τραπεζών λειτουργούσαν σε πολύ υψηλά επίπεδα μόχλευσης πριν από την πρόσφατη κρίση, με την αναλογία χρέος / ίδια κεφάλαια 30-1 (ή περισσότερο) σε ορισμένες περιπτώσεις και με μεγάλο μέρος του χρέους να είναι πολύ βραχυπρόθεσμο. Θα μπορούσε κανείς να συμπεράνει λογικά ότι οι τράπεζες λειτουργούσαν με πολύ μικρό μετοχικό κεφάλαιο και πολύ λίγο περιθώριο ασφάλειας και ότι μια λογική ρυθμιστική αντίδραση θα ήταν να απαιτήσουν από τις τράπεζες να είναι καλύτερα κεφαλαιοποιημένες.

Αλλά εδώ η συναίνεση καταρρέει. Οι επικριτές θέλουν τις τράπεζες να λειτουργούν με πολύ μικρότερη επιρροή, ιδίως όσον αφορά τον βραχυπρόθεσμο δανεισμό. Πράγματι, κάποιοι θέλουν τράπεζες που να αποτελούνται αποκλειστικά από ίδια κεφάλαια, έτσι ώστε το σύστημα να γίνει ασφαλές. Οι τραπεζίτες ανταπαντούν ότι θα πρέπει να πληρώσουν υψηλότερη απόδοση για κάθε επιπλέον μετοχή που εκδίδουν, έτσι ώστε περισσότερες μετοχές να αυξήσουν το κόστος του κεφαλαίου τους, αναγκάζοντάς τους να αυξήσουν τα επιτόκια για τα δάνεια που δίνουν, κάτι που θα μειώσει την οικονομική δραστηριότητα.

Καμία πλευρά δεν έχει δίκιο στα δημόσια  επιχειρήματά της. Οι τραπεζίτες δεν φαίνεται να έχουν εμπεδώσει ένα θεμελιώδες αξίωμα της σύγχρονης χρηματοδότησης: ο κίνδυνος προέρχεται από τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχει η τράπεζα. Σύμφωνα με το θεώρημα Modigliani-Miller, το μείγμα του χρέους και των ιδίων κεφαλαίων που χρησιμοποιεί για τη χρηματοδότηση των περιουσιακών της στοιχείων μια τράπεζα δεν μεταβάλλει το μέσο κόστος της χρηματοδότησης. Αν χρησιμοποιήσουν πιο «φθηνό» χρέος τα ίδια κεφάλαια γίνονται πιο επικίνδυνα και δαπανηρά, διατηρώντας τη συνολική χρηματοδότηση στα ίδια επίπεδα. Αν χρησιμοποιήσουν περισσότερες μετοχές, τα ίδια κεφάλαια γίνονται λιγότερο επικίνδυνα, κάτι που προκαλεί τους επενδυτές να απαιτούν χαμηλότερες αποδόσεις, οπότε και πάλι το συνολικό κόστος χρηματοδότησης παραμένει το ίδιο. Με άλλα λόγια, δεδομένου ενός συνόλου ταμειακών ροών από τα περιουσιακά στοιχεία μιας τράπεζας, η αξία της τράπεζας δεν επηρεάζεται από το πώς αυτές οι ταμιακές ροές διανέμονται μεταξύ των επενδυτών, κι έτσι η περισσότερη χρηματοοικονομική μόχλευση δεν μειώνει το κόστος χρηματοδότησης της τράπεζας.

Αν το δημόσιο επιχείρημά τους είναι λάθος (και θα πρέπει να το γνωρίζουν), γιατί οι τραπεζίτες προτιμούν τον βραχυπρόθεσμο δανεισμό από τον μακροπρόθεσμο των ιδίων κεφαλαίων; Οι επικριτές λένε ότι αυτό οφείλεται στη φορολογική προτίμηση που είναι σύμφωνη με τα χρέη, ή επειδή οι τράπεζες είναι πολύ μεγάλες για να αποτύχουν. Αλλά τα επιχειρήματα αυτά δεν αντέχουν στον έλεγχο. Αν η φορολογική έκπτωση των τόκων έκανε το χρέος ελκυστικό, τότε οι τραπεζίτες θα πρέπει να αδιαφορούσαν για το μακροπρόθεσμο χρέος και βραχυπρόθεσμο χρέος. Ωστόσο, φαίνεται να προτιμούν το δεύτερο.

Παρομοίως, οι υπερβολικά μεγάλες για να καταρρεύσουν τράπεζες δεν θα νοιάζονταν για τον κίνδυνο αποτυχίας που συνδέεται με τη χρηματοδότηση του χρέους. Αλλά, και πάλι, δεν είναι σαφές γιατί θα πρέπει να προτιμούν το βραχυπρόθεσμο χρέος. Εξάλλου, αν οι τραπεζίτες προσπαθούσαν να επωφεληθούν, δεν θα εξέδιδαν μακροπρόθεσμο χρέος, για το οποίο ο κίνδυνος αθέτησης, καθώς και το κέρδος από την έμμεση κρατική εγγύηση, είναι υψηλά; Επιπλέον, γιατί οι μικρές τράπεζες, οι οποίες δεν έχουν καμία έμμεση υποστήριξη από την κυβέρνηση, έχουν επίσης τόση μόχλευση;
Τα επιχειρήματα των επικριτών για τα οφέλη των ιδίων κεφαλαίων είναι εξίσου μη ικανοποιητικά. Φυσικά, δεδομένου ενός συνόλου τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων, οι περισσότερες μετοχές θα μειώσουν τον κίνδυνο της αποτυχίας. Αλλά η αποτυχία δεν είναι πάντα κάτι κακό. Ένας τραπεζίτης που λειτουργεί σε μια πλήρως μετοχική τράπεζα, που δεν χρειάζεται ποτέ να αποπληρώσει τους επενδυτές, θα ήταν πιθανότερο να λάβει αδικαιολόγητο ρίσκο. Η ανάγκη να επιστρέψει ή να μετακυλήσει το χρέος επιβάλλει πειθαρχία, δίνοντας στον τραπεζίτη ένα ισχυρότερο κίνητρο για την προσεκτική διαχείριση του κινδύνου.

Για παράδειγμα, όταν η Washington Mutual κατέρρευσε το 2008, μετά από ένα ανεξέλεγκτο ξεφάντωμα δανεισμού (ήταν η μεγαλύτερη αποτυχία τράπεζας στην αμερικανική ιστορία), δεν ήταν επειδή οι μέτοχοί της αποφάσισε να την κλείσουν, αλλά επειδή οι καταθέτες δεν την εμπιστεύονταν πια. Πόσο περισσότερη αξία θα είχε καταστρέψει η διαχείριση της Washington Mutual εάν η τράπεζα ήταν μετοχική;

Στα ποσά, υπάρχουν συμβιβασμοί. Το πάρα πολύ βραχυπρόθεσμο χρέος των τραπεζών τις καθιστά πιο επιρρεπείς σε αποτυχία, ενώ οι πάρα πολλές μετοχές δίνει λίγη αυτοσυγκράτηση στην ικανότητα των τραπεζιτών να καταστρέφουν την αξία. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου ανάμεσα στις θέσεις των επικριτών και των  αγανακτισμένων τραπεζιτών, και γι’ αυτό οι τράπεζες με μέτρια μόχλευση έχουν γίνει χαρακτηριστικό γνώρισμα των δυτικών οικονομιών εδώ και χίλια χρόνια. Η αποστροφή μας για τον τραπεζίτη δεν πρέπει να μας επιτρέψει να καταστρέψουμε την τράπεζα.

project-syndicate

 

 

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Φοιτητης avatar
    Φοιτητης 01/04/2013 15:32:25

    Αν δεν αλλαξει το τραπεζικο-νομισματικο συστημα, οι τραπεζες ειναι οι μονες που ελεγχουν την οικονομια και μονο η εκθετικη αυξηση του χρεους (ιδιωτικου/δημοσιου) μπορει να φερει αναπτυξη. Αλλα μια μειωση αυτου του χρεους κατα 10% αρκει για να εξαφανισει καθε τυπωμενο χρημα στον κοσμο. Οι τραπεζιτες εχουν καθε χρονο περισσοτερο λογο στον παγκοσμιο παραγωμενο πλουτο (ο ρυθμος παραγωγης του οποιου εχει αρχισει να μειωνεται). Η δυνατοτητα των τραπεζων να δημιουργουν αϋλο χρημα και μετα να το ζητουν πισω εντοκα (και αυτοι οι τοκοι αθροιστικα καταληγουν να υπερβαινουν το τυπωμενο χρημα απο το οποιο μονο μπορει να αποπληρωθει ο τοκος) πρεπει να σταματησει αν θελουμε να σταματησουμε την ανοδο των χρεων και το ποσοστο στο οποιο εχουν δικαιωματα στον παραγωμενο πλουτο. Ειναι γελοιο να μπορει καποιος να εχει τρις κερδη επειδη του επιτρεπετε να πατα 2 κουμπια και να εμφανιζει εικονικα $$$ σε ηλεκτρονικα συστηματα. Εν τελει, ας παρουν τις τραπεζες τα κρατη, να δεις ποσο ευκολα ξεχρεωνεις με τα κερδη τους, που μας εχουν φαει με τα δημοσια χρεη σε ολο τον κοσμο (τωρα τα θυμηθηκαν). Αλλωστε, η οικονομια zero-sum παιχνιδι ειναι.

    • MAYRO XABIARI avatar
      MAYRO XABIARI @ Φοιτητης 01/04/2013 18:17:36

      Μάλλον είδατε Paul Grignon αλλά δεν το καταλάβατε...

  2. Συριζαλβανία του Χότζα avatar
    Συριζαλβανία του Χότζα 01/04/2013 17:25:59

    Μπράβο antinews! Δεν περίμενα ποτέ ότι θα αναδημοσιεύατε Raghuram Rajan!!!
    Για όποιον ενδιαφέρεται ας διαβάσει τα παρακάτω:
    1) http://www.foreignaffairs.com/articles/134863/raghuram-g-rajan/the-true-lessons-of-the-recession
    2) http://www.project-syndicate.org/commentary/is-inflation-the-answer

  3. Φοιτητης avatar
    Φοιτητης 01/04/2013 18:54:00

    Οχι. Ειδα Μακροοικονομικη στο δ' εξαμηνο. Δεν το ξερω τον κυριο που ειπατε. Τι ειναι; Και εσεις τι εχετε δει απο αυτον και τι καταλαβατε;

    • MAYRO XABIARI avatar
      MAYRO XABIARI @ Φοιτητης 02/04/2013 11:06:54

      Στο δ εξάμηνο Μακροοικονομία σας μαθαίνουν ότι η Οικονομία είναι zero-sum game; Σε ποιο πανεπιστήμιο αν επιτρέπεται;

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.